1789

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1789 / MDCCLXXXIX XVII wiek · XVIII wiek · XIX wiek
1787 « 1788 « 1789 » 1790 » 1791

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

19 stycznia – Sejm Czteroletni zniósł Radę Nieustającą.
Kwiecień – uchwalono podatek wieczysta ofiara.
10 maja – z ogrodu Foksal w Warszawie w obecności króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, wystartował aerostat pilotowany przez Francuza Jeana Pierre’a Blancharda, który wzniósł się na wysokość 2 000 m, a po 45 min. wylądował w Białołęce. Był to pierwszy lot załogowy balonem w Polsce.
22 czerwca – Sejm Czteroletni uchwalił przeprowadzenie pierwszego w Polsce spisu statystycznego.
7 września – Sejm Czteroletni wyłonił Deputację do Formy Rządu, kierowaną przez biskupa kamienieckiego Adama Stanisława Krasińskiego, do zadań której należało opracowanie projektu zmiany ustroju Rzeczypospolitej.
27 listopada – z inicjatywy prezydenta miasta Jana Dekerta w Warszawie spotkali się prezydenci 141 miast królewskich Rzeczypospolitej.
2 grudnia – czarna procesja – w trakcie trwania Sejmu Czteroletniego ubrani na czarno mieszczanie, delegaci miast królewskich, w złożonym królowi memoriale zażądali m.in. dopuszczenia mieszczan do posiedzeń sejmowych i prawa do nabywania przez nich dóbr ziemskich.
Sekularyzacja księstwa siewierskiego.
Patent tolerancyjny cesarza Józefa II dla Żydów galicyjskich.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

4 lutego – pierwsze wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych Ameryki, zwyciężył w nich George Washington.
26 lutego – padł angielski ogier-reproduktor Eclipse; przodek 80% obecnie żyjących koni wyścigowych.
4 marca
- odbyło się pierwsze posiedzenie Senatu Stanów Zjednoczonych.
- odbyło się pierwsze posiedzenie Kongresu Stanów Zjednoczonych.
- weszła w życie Konstytucja Stanów Zjednoczonych.
9 marca – Ludovico Manin został ostatnim dożą Wenecji.
7 kwietnia – Selim III został sułtanem tureckim (do 1807).
28 kwietnia – pobliże archipelagu Wysp Przyjacielskich (Tonga): bunt załogi angielskiego statku Bounty.
30 kwietnia – uroczysta inauguracja prezydentury George’a Washingtona, pierwszego prezydenta Stanów Zjednoczonych Ameryki.
5 maja – Francja: Ludwik XVI otworzył Stany Generalne, zwołane po raz pierwszy od 175 lat. Stan trzeci wezwał stan pierwszy (kler) i stan drugi (szlachtę) na wspólne obrady. Wezwanie zostało spełnione jedynie przez część niższego duchowieństwa.
5 czerwca – Francja: zwołanie do Wersalu parlamentu przez Ludwika XVI.
8 czerwca – James Madison przedstawił w Izbie Reprezentantów Stanów Zjednoczonych listę dziesięciu poprawek do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, znanych pod nazwą Bill of Rights.
17 czerwca – Francja: stan trzeci ogłosił się przedstawicielem całego narodu francuskiego i przyjął nazwę Zgromadzenia Narodowego.
9 lipca – Francja: trzy stany połączyły się przyjmując nazwę Zgromadzenia Ustawodawczego (Konstytuanty).
14 lipca – Rewolucja francuska: lud paryski zdobył Bastylię – z tej okazji 14 lipca został później ogłoszony świętem narodowym Francji.
20 lipca-6 sierpnia – powstanie chłopskie we Francji (Wielka Trwoga, Grande peur).
21 lipca – VI wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo wojsk rosyjsko-austriackich w bitwie pod Fokszanami.
26 lipca – wojna rosyjsko-szwedzka: nierozstrzygnięta bitwa morska pod Olandią.
27 lipca – utworzono Departament Stanu USA.
5 sierpnia – Francja: Zgromadzenie Ustawodawcze przyjęło ustawę, która stanowiła równość obywateli wobec prawa, zniosła przywileje stanowe, resztki poddaństwa osobistego chłopów, obowiązek płacenia dziesięciny.
7 sierpnia – utworzono Departament Wojny Stanów Zjednoczonych.
25 sierpnia – uchwalono dziesięć pierwszych poprawek do Konstytucji Stanów Zjednoczonych Ameryki.
26 sierpnia – we Francji ogłoszono Deklarację Praw Człowieka i Obywatela.
28 sierpnia – niemiecki astronom William Herschel odkrył księżyc Saturna Enceladusa.
2 września – powołano Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych.
12 września – Henry Knox został pierwszym sekretarzem wojny Stanów Zjednoczonych.
17 września – William Herschel odkrył księżyc Saturna Mimasa.
22 września – VI wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo wojsk rosyjsko-austriackich w bitwie nad Rymnikiem.
24 września – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił Ustawę Sądowniczą.
25 września – Karta Praw Stanów Zjednoczonych zatwierdzona przez Amerykański Kongres.
26 września – Thomas Jefferson został nominowany na pierwszego sekretarza stanu Stanów Zjednoczonych.
6 października – Francja: rodzina królewska została zmuszona przez francuskich rewolucjonistów do opuszczenia Wersalu.
2 listopada – upaństwowienie dóbr kościelnych we Francji.
6 listopada – John Carroll został powołany na pierwszego amerykańskiego biskupa (w Baltimore).
20 listopada – New Jersey jako pierwszy amerykański stan ratyfikowało Kartę Praw.
21 listopada – USA: Karolina Północna jako 12 stan dołączyła do Unii.
23 listopada – w USA ustanowiono Święto Dziękczynienia.

[edytuj] Urodzili się

13 stycznia – Ignacy Hilary Ledóchowski, generał brygady (zm. 1870)
16 marca – Georg Ohm, niemiecki fizyk (zm. 1854)
17 marca – Edmund Kean, angielski aktor (zm. 1833)
10 maja – Jared Sparks, amerykański historyk (zm. 1866)
30 czerwca – Horacy Vernet, francuski malarz i grafik (zm. 1863)
3 lipca – Johann Friedrich Overbeck, niemiecki malarz i grafik (zm. 1869)
6 lipca – Maria Izabela Burbon, druga żona i jedyna królowa-małżonka króla Franciszka I Burbona (zm. 1848)
6 sierpnia – Friedrich List, niemiecki ekonomista, twórca niemieckiej ekonomii politycznej, zwolennik protekcjonizmu (zm. 1846)
9 sierpnia – Nicolas-Charles Bochsa, francuski harfista i kompozytor (zm. 1856)
21 sierpnia – Augustin Louis Cauchy, francuski matematyk (zm. 1857)
27 sierpnia – Józef Sachsen-Altenburg, książę Sachsen-Altenburg (zm. 1868)
13 września – Mateusz Lubowidzki, wiceprezydent Warszawy, senator Królestwa Kongresowego (zm. 1874)
15 września – James Fenimore Cooper, amerykański pisarz, jeden z twórców narodowej literatury amerykańskiej (zm. 1851)
28 września
- Luiza Karolina Hessen-Kassel, księżniczka Hessen-Kassel (zm. 1867)
- Richard Bright, angielski lekarz, prowadził badania z zakresu anatomopatologii (zm. 1858)
29 września – Peter Joseph Lenné, pruski ogrodnik i architekt krajobrazu (zm. 1866)
5 października – Leon Przyłuski, arcybiskup poznańsko-gnieźnieński oraz prymas Polski i Litwy (zm. 1865)
8 października – William Swainson, angielski ornitolog, zoolog i artysta (zm. 1855)
30 października – Luiza Charlotta Oldenburg, księżniczka duńska (zm. 1864)
14 grudnia – Maria Szymanowska, polska pianistka i kompozytorka (zm. 1831)
28 grudnia – Catharine Sedgwick, amerykańska pisarka (zm. 1867)
Anna Kim Chang-gum, koreańska męczennica, święta katolicka (zm. 1839)

[edytuj] Zmarli

21 stycznia – Paul d'Holbach, oświeceniowy filozof francuski (ur. 1723)
13 lutego – Ethan Allen, przywódca amerykański z czasów wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych (ur. 1738)
17 marca – Andrzej Badurski, polski lekarz, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1740)
7 kwietnia
- Abdulhamid I, sułtan turecki (ur. 1725)
- Pieter Camper, holenderski lekarz i anatom, twórca podstaw kraniologii (ur. 1722)
15 lipca – Jacques Duphly, kompozytor francuski (ur. 1715)
3 grudnia – Claude Joseph Vernet, malarz francuski (ur. 1714)
23 grudnia – Charles Michel de l'Epée, francuski ksiądz, pionier nauczania głuchych (ur. 1712)
Francisco Palóu, hiszpański franciszkanin, misjonarz (ur. 1723)
Jan Jerzy Grabowski, polski generał lejtnant wojsk koronnych
Marcin Slaski, poseł na Sejm Wielki