Bitwa pod Mukdenem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bitwa pod Mukdenem
Wojna rosyjsko-japońska
Russian Cavalry under Reconnaissance Mission during the Battle of Mukden.jpg
Kawaleria rosyjska podczas misji rozpoznawczej
Czas 19 lutego - 10 marca 1905
Miejsce na południe od miasta Mukden
Terytorium Mandżuria
Wynik zwycięstwo Japończyków
Strony konfliktu
 Japonia  Rosja
Dowódcy
Iwao Ōyama Aleksy Kuropatkin
Siły
200 000[1] – 270 000[2] żołnierzy 210 000[3] – 290 000[2] żołnierzy
Straty
15 892 zabitych
59 612 rannych[4][5]
8 705 zabitych
51 438 rannych
28 209 zaginionych (odnaleziono potem 7 000 z nich)[6]
Flag of Russia.svg Wojna rosyjsko-japońska Merchant flag of Japan (1870).svg

Obrona Port ArturBitwa pod CzemulpoBitwa nad rzeką YaluBitwa pod JinzhouBitwa pod DelisiBitwa na przełęczy MotianBitwa pod DashiqiaoBitwa pod XimuchengBitwa na Morzu ŻółtymBitwa pod UlsanBitwa pod LiaoyangBitwa nad Sha HeBitwa pod SandepuBitwa pod MukdenemBitwa pod Cuszimą

Bitwa pod Mukdenem – ostatnia z głównych bitew lądowych podczas wojny rosyjsko-japońskiej, trwająca od 19 lutego do 10 marca 1905 roku. Bitwa rozegrała się pomiędzy wojskami Imperium Rosyjskiego a Cesarstwa Japonii, niedaleko miasta Mukden w Mandżurii (miasto leży obecnie na terytorium Chin i nosi nazwę Shenyang).

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Po kapitulacji Portu Artura w dniu 2 stycznia 1905 i niepowodzeniu w styczniowej operacji pod Sandepu sytuacja operacyjno-strategiczna armii rosyjskiej w Mandżurii była niesprzyjająca. Wojska japońskie (naczelny dowódca gen. Iwao Ōyama, szef sztabu gen. Gentarō Kodama) zostały wzmocnione 3. Armią i przerzucone spod Portu Artura. Siły japońskie: ok. 270 tys. bagnetów i szabel, 1062 armaty i 200 karabinów maszynowych. Trzy rosyjskie armie mandżurskie (naczelny dowódca gen. Aleksy Kuropatkin) w sile ok. 290 tys., 1475 armat i 56 karabinów maszynowych były równomiernie rozmieszczone na 140 kilometrowym froncie.

Dowództwo japońskie planowało wykonać uderzenie pomocnicze siłami 5. i 1. Armii na prawym skrzydle frontu (na wschód od Mukdenu) w celu zaangażowania rezerw rosyjskich, a na głównym kierunku, na południowy zachód od Mukdenu, uderzyć 3. Armią w celu zniszczenia i zajęcia prawego skrzydła wojsk rosyjskich.

Rosjanie przygotowywali w tym czasie nowe uderzenie na Sandepu. Japończycy wyprzedzili uderzenie wojsk rosyjskich, w nocy 19 lutego 5. Armia gen. Kageaki Kawamury przeszła do natarcia i 24 lutego wyparła wojska rosyjskie na północ. 24 lutego do natarcia przeszła 1. Armia japońska gen. Tamemoto Kuroki, ale do 3 marca nie przerwała frontu 1. Armii rosyjskiej gen. Mikołaja Liniewicza. Kuropatkin liczył, że na tym kierunku Japończycy wykonają uderzenie główne. 25 lutego skierował na wzmocnienie 1. Armii wszystkie rezerwy. 26 lutego rozpoczęła natarcie 3. Armia gen. Maresuke Nogi. Natarcie 3. Armii były rozpoznane 27 lutego, ale Kuropatkin 28 lutego skierował w rejon na północny-zachód od Mukden (kierunek natarcia 3. Armii) tylko jedną brygadę. Dopiero 1 marca, kiedy pojawiła się możliwość obejścia wojsk rosyjskich na prawym skrzydle, rozkazał 1 Armii oddać przydzielone posiłki i skierować je na przykrycia Mukdenu od zachodu.

Z części jednostek był zorganizowany Korpus Zborny gen. Toporina, a 2. Armii gen. A. W. Kaulbausa rozkazano wykonać kontruderzenie. Siły 2. Armii były związane walką od 2 marca z wojskami japońskimi gen. Yasukata Oku. Wycofujące się wojska 3. Armii japońskiej 2 marca skierowały się na Mukden, ale tu spotkały opór Korpusu gen. Toporina. Gen. Oyama przesunął 3. Armię dalej na północ, wzmacniając ją jednostkami z pasywnych odcinków frontu i rezerw. Kontruderzenie 2. Armii rosyjskiej wykonane 5-6 marca było zorganizowane w pośpiechu, prowadzono je bez koordynacji, małymi siłami i zakończyły się niepowodzeniem. 3. Armia japońska kontynuowała marsz na północ. 7 marca wieczorem gen. Kuropatkin rozpoczął wycofywanie wojsk nad rzekę Hun He w celu skrócenia frontu. Dowodzenie wojskami zostało zdezorganizowane i natarcie rosyjskie przeciwko 3. Armii japońskiej zorganizowane 9 marca nie miało powodzenia.

9 marca Japończycy przerwali front i wojskom rosyjskim groziło okrążenie. W nocy 10 marca Rosjanie rozpoczęli wycofanie na Tieling. Rosyjska armia poniosła klęskę. W bitwie pod Mukdenem straciła ok. 50 tys. żołnierzy, ok. 30 tys. osób uznano za zaginionych . Klęska w bitwie pod Mukdenem miała duże znaczenie na przebieg wojny rosyjsko-japońskiej i rozwój ruchów rewolucyjnych w 1905 w Rosji.

Przypisy

  1. Martin s.19.
  2. 2,0 2,1 Menning s.187
  3. Martin s.189
  4. Menning s.194
  5. Martin s.207
  6. Raport statystyczny Gławnoje wojenno-sanitarnoje uprawlenije, 1914.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. * Richard Connaughton: Rising Sun and Tumbling Bear. Cassell, 2003. ISBN 0-304-36657-9. (ang.)
  2. * Rotem Kowner: Historical Dictionary of the Russo-Japanese War. Scarecrow, 2006. ISBN 0-8108-4927-5. (ang.)
  3. * Chirstopher Martin: The Russo-Japanese War. Abelard Schuman. ISBN 0-200-71498-8. (ang.)
  4. * Bruce W. Menning: Bayonets before Battle: The Imperial Russian Army, 1861-1914. Indiana University. ISBN 0-253-21380-0. (ang.)
  5. * Ian Nish: The Origins of the Russo-Japanese War. Longman, 1985. ISBN 0-582-49114-2. (ang.)
  6. * F.R. Sedwick: The Russo-Japanese War. Macmillan, 1909. (ang.)
  7. * Wielka Encyklopedia Radziecka (Большая Советская Энциклопедия). T. 17. Moskwa: 1974. (ros.)