Bitwa pod Preston (1715)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Preston
I powstanie Jakobickie
Pettie - Jacobites, 1745.jpg
Jakobici
Czas 9 listopada-14 listopada 1715
Miejsce Preston
Terytorium północno-zachodnia Anglia
Wynik decydujące zwycięstwo rojalistów
Strony konfliktu
Union flag 1606 (Kings Colors).svg Wielka Brytania Jacobite Banner.png Jakobici
Dowódcy
generał Wills Thomas Forster
Siły
ok. 2500-3000 ludzi ok. 1700 ludzi
Straty
ok. 200 zabitych i rannych 17 zabitych, 20 rannych, 1468 wziętych do niewoli
Union flag 1606 (Kings Colors).svg Powstania Jakobitów Jacobite Banner.png

Powstanie Jakobitów w Szkocji (1689-1690) - Killiecrankie (1689) - Dunkeld (1689) - Cromdale (1690) - Wojna irlandzka (1689-1691) - I powstanie jakobickie (1715-1721) - Preston (1715) - Brahan (1715) - Inverness (1715) - Sheriffmuir (1715) - Glen Shiel (1719) - Glen Affric (1721) - Coille Bhan (1721) - II powstanie jakobickie (1745-1746) - Highbridge (1745) - Prestonpans (1745) - Carlisle (1745) - Clifton Moor (1745) - II Carlisle (1745) - Inverurie (1745) - Falkirk (1746) - Fort William (1746) - Blair Castle (1746) - Littleferry (1746) - Culloden (1746)

Bitwa pod Prestons – starcie pomiędzy siłami Jakobitów popierających pretendenta do tronu Jakuba III Stuarta a siłami wiernymi królowi Jerzemu I pod wodzą generała Willsa. Zakończyło się ono porażką Jakobitów angielskich.

Generał Wills, dowódca sił rządowych, był bardziej wymagającym przeciwnikiem niż ten, jakiego do tej pory napotkali Jakobici w marszu na południe (pułkownicy milicji, biskupi miejscowi wielmoże). Miał on znaczną liczbę wojsk regularnych: sześć pułków konnych oraz jeden piechoty, a także siły klanu Carpenter, które przybyły z północy i połączyły się z nim. Dzięki pomocy Sir Henry'ego Houghtona, miejscowego posła do parlamentu z ramienia partii wigów, mógł także liczyć na pomoc znacznych sił dobrze umotywowanej milicji. Obsadził on Warrington Bridge i Manchester jako zaporę przeciwko Jakobitom. Z kolei Jakobici mimo że otrzymali informacje o tym, że Wills idzie na nich, spędzali czas na korzystaniu z rozrywek, jakie oferowało im miasto Preston które zajęli 9 listopada.

Wieczorem 11 listopada przywódcy Jakobitów zostali zawiadomieni, że Wills zbliża się szybko do miasta. Ich armia została postawiona na nogi. Następnego ranka od południa zbliżyły się siły rządowe. W tym momencie w dowództwie jakobickim wybuchły kłótnie, które doprowadziły do niefortunnego wycofania oddziałów mających trzymać silną pozycję nad rzeką Ribble, którą musiały przekroczyć wojska Willsa. Ostatecznie siły jakobickie umocniły się w Preston barykadując miejskie ulice. Generał Wills rozkazał bezpośredni atak, który napotkał na silny ogień z barykad i domów. Atak załamał się z ciężkimi stratami. Wills rozkazał ostrzeliwać domy w celu wzniecenia pożarów. Nocą dochodziło do lekkich potyczek i ostrzału pozycji rządowych przez jakobickich snajperów. Wielu Jakobitów zdołało wymknąć się wtedy z miasta.

Rankiem 13 listopada przybyło więcej żołnierzy sił rządowych i Wills postanowił otoczyć miasto, tak aby uniemożliwić wrogowi wycofanie się z niego. Jakobici także doznali strat w walce jak i stracili w nocy wielu dezerterów, i chociaż szkoccy górale mieli zamiar walczyć a także zaatakować wroga, Forster zgodził się na propozycję negocjacji w sprawie kapitulacji. Zrobił to bez konsultacji z góralami. Kiedy górale dowiedzieli się o tym z furią ruszyli na ulice miasta grożąc śmiercią każdemu kto choćby wspomniałby o kapitulacji, przy czym zabito lub raniono kilka osób. O godzinie 07:00 rano 14 listopada Forster zaproponował bezwarunkowe poddanie, które zostało odrzucone, ponieważ nie obejmowało górali. Następnie wrócił z potwierdzeniem, iż szkoccy wielmoże poddadzą się również. Kiedy wojska rządowe wkroczyły do miasta, górale stali na rynku z bronią nad głową w celu poddania się. Do niewoli dostało się 1468 Jakobitów w tym 463 Anglików.

Klęska pod Preston oznaczała upadek powstania jakobickiego w Anglii.