Bogusław Pawłowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bogusław Pawłowski
Data i miejsce urodzenia 8 czerwca 1962
Prudnik
Wikicytaty Bogusław Pawłowski w Wikicytatach
Strona internetowa

Bogusław Pawłowski (ur. 8 czerwca 1962 w Prudniku) – profesor nauk biologicznych, od 2010 roku kierownik Katedry Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1986 roku uzyskał tytuł mgr inż. inżynierii biomedycznej na Politechnice Wrocławskiej, a w 1989 tytuł magistra biologii na Uniwersytecie Wrocławskim. Stopień doktora nauk biologicznych w roku 1996[1], doktora habilitowanego w 2003[1] na Uniwersytecie Wrocławskim, a tytuł profesora w 2010[2].

Od 1989 zatrudniony w Katedrze Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego, a w latach 2006-2010 był dyrektorem Zakładu Antropologii PAN.

Zajmuje się mechanizmami ewolucji człowieka i biologicznym podłożem ludzkich zachowań i preferencji, a w szczególności preferencjami różnych cech postrzeganych jako atrakcyjne w aspekcie doboru płciowego. Prace Pawłowskiego dotyczące preferencji co do cech potencjalnego partnera seksualnego (na przykład na podstawie ofert matrymonialnych) związane są zarówno z morfologią (wysokość ciała, BMI, WHR) i dymorfizmem płciowym wysokości ciała między partnerami jak i z wybranymi cechami behawioralnymi, które są ważne w kontekście doboru płciowego i mają ewolucyjne znaczenie. Wykazał na przykład, że preferencje co do różnicy w wysokości ciała między partnerami zależą od wysokości ciała danej osoby (preferencja warunkowa) i że to średnia w populacji różnica wysokości ciała między kobietami a mężczyznami (mężczyźni w Europie są średnio wyżsi od kobiet o 8-9%) jest najbardziej pożądaną różnicą między partnerami seksualnymi[3][4]. Wraz z współautorami wykazał też, że w polskiej populacji ciągle istnieje selekcja ze względu na wysokość ciała mężczyzn[5]. Względnie wysocy mężczyźni mają większe szanse na posiadanie dziecka i wiąże się to z ich większą szansą na posiadanie partnerki, a nie z fizjologiczną wyższą płodnością.

Odbył kilka zagranicznych stypendiów naukowych, a w tym roczne stypendium NATO/Royal Society na Uniwersytecie w Liverpoolu w School of Biological Sciences, w Szkocji (Uniwersytet w St. Andrews) i w Niemczech (Uniwersytet w Getyndze). Jako wizytujący profesor przebywał w Wielkiej Brytanii, na kilku uniwersytetach w Brazylii, we Włoszech, Meksyku czy w Czechach. W 2010 roku zorganizował we Wrocławiu międzynarodową konferencje European Human Behaviour and Evolution Association (EHBEA).

Bogusław Pawłowski jest autorem wielu publikacji naukowych, w tym artykułów w takich czasopismach jak Nature, Proceedings of Royal Society B., Current Anthropology, Evolution & Human Behavior, Biological Psychology, American Journal of Human Biology, Archives of Sexual Behavior oraz kilkunastu rozdziałów w książkach, a w tym: w “Economics in Nature” wydanej przez Cambridge Univ. Press, w “Handbook of Paleoanthropology” wydanej przez Springer-Verlag oraz kilku rozdziałów w wydanej pod jego redakcją w 2009 r. (w Wydawnictwach Uniwersytetu Warszawskiego: WUW) monografii pt. „Biologia atrakcyjności człowieka”[6].

Zaproponował kilka hipotez dotyczących mechanizmów ewolucji człowieka:

1. Hipoteza chłodnych nocy[7]
2. Biomechaniczna hipoteza wzrostu ilości podskórnej tkanki tłuszczowej w okolicach bioder i ud u kobiet[8].
3. Hipoteza dodatkowych termoregulacyjnych kosztów wzrostu mózgowia w ewolucji człowieka[9].

Pawłowski zakwestionował też znaczenie utraty rui i ukrycia objawów owulacji w ewolucji człowieka[10]. Wskazał przy tym, że człowiek nie jest jedynym gatunkiem naczelnych którego samica jest stale receptywna, że ciągle istnieją subtelne objawy owulacji, a atrakcyjność i proceptywność kobiety zmienia się w cyklu menstruacyjnym[11][12].

Działalność popularnonaukowa[edytuj | edytuj kod]

Jest też popularyzatorem nauki – udzielił wielu wywiadów dla prasy czy radia, a o jego dużym zaangażowaniu na tym polu świadczy uhonorowanie go nagrodą „Naukowiec przyjazny mediom” przyznaną przez Polskie Stowarzyszenie Dziennikarzy Naukowych w 2009 roku.

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Pawłowski B., Ch. Lowen, R. Dunbar (1998) – Neocortex size, social skills and mating success in male primates, Behaviour, 135 (3): 357-368.
  • Pawłowski B., Dunbar R. (1999) – Impact of market value on human mate choice decisions, Proceedings of Royal Society, London B., 266: 281-285.
  • Pawłowski B. (1999) – Loss of oestrus and concealed ovulation in human evolution: the case against the sexual-selection hypothesis, Current Anthropology, 40: 257-275.
  • Pawłowski B. (1999) – Permanent breasts as a side effect of subcutaneous fat tissue increase in human evolution, HOMO, vol. 50/2, pp. 149-162.
  • Pawłowski B., Dunbar R.I.M, Lipowicz A. (2000) – Tall men have more reproductive success. Nature 403: 156.
  • Pawłowski B. (2001) – The evolution of gluteal/femoral fat deposits and balance during pregnancy in bipedal Homo, Current Anthropology, 42: 572-574.
  • Pawlowski B., Kozieł S. (2002) The impact of traits offered in personal advertisements on response rates. Evolution and Human Behavior 23:139-149.
  • Pawlowski B., Grabarczyk M. (2003) Center of body mass and the evolution of female body shape. American Journal of Human Biology 15:144-150.
  • Pawlowski B. (2003) Variable preferences for sexual dimorphism in height as a strategy for increasing the pool of potential partners in humans. Proceedings of Royal Society, London B., 270:709-712.
  • Pawlowski B. (2004) Prevalence of menstrual pain in relation to the reproductive life history of women from the Mayan rural community. Annals of Hum. Biology, 31:1-8
  • Pawłowski B. (2005) Heat loss from the head during infancy as a cost of encephalization. Current Anthropology, 46(1): 136-141.
  • Pawlowski B., Dunbar R.I.M (2005) Waist:Hip Ratio versus BMI as Predictors of Fitness in Women. Human Nature 16(2):164-177.
  • Pawlowski B., Jasieńska G. (2005) Women's preferences for sexual dimorphism in height depend on menstrual cycle phase and expected duration of relationship. Biological Psychology 70(1):38-43.
  • Wiszewska A., Pawlowski B. & Boothroyd L. (2007) Father-daughter relationship as a moderator of sexual imprinting: a facialmetric study. Evolution & Human Behavior, 28(4):248-252
  • Pawlowski B. & Jasienska G. (2008) Women’s body morphology and preferences for sexual partners’ characteristics. Evolution & Hum. Beh., 29:19-25.
  • Sorokowski P, Pawłowski B. (2008) Adaptive preferences for leg length in a potential partner. Evolution & Human Behavior, 29:86-91.
  • Borkowska B. & Pawłowski B. (2011) Female voice frequency in the context of dominance and attractiveness perception. Animal Behaviour, 82: 55-59.
  • Żelaźniewicz A. & Pawłowski B. (2011) Female breast size attractiveness for men as a function of sociosexual orientation (restricted vs. unrestricted). Archives of Sexual Behavior, 40:1129–1135.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 www.nauka-polska.pl. [dostęp 2012-05-30].
  2. Prezydent wręczył nominacje profesorskie (pol.). prezydent.pl, 2010-11-18. [dostęp 2012-03-23].
  3. Fink B., Neave N., Brewer G. & Pawlowski B. (2007) Variable preferences for sexual dimorphism in stature (SDS): Further evidence for an adjustment in relation to own height. Personality and Individual Differences (PAID), 43:2249-2257.
  4. Pawłowski B. (2003) – Variable preferences for sexual dimorphism in height as a strategy for increasing the pool of potential partners in humans, Proceedings of Royal Society, London B., 270:709-712
  5. Pawłowski B., Dunbar R.I.M, Lipowicz A. (2000) – Tall men have more reproductive success. Nature 403: 156.
  6. Pawłowski B. (red.) (2009) Biologia atrakcyjności człowieka. Wydawnictwa UW. Warszawa.
  7. Pawłowski B. (1998) – Why are human newborns so big and fat? Human Evolution: 13: 65-72.
  8. Pawłowski B, Grabarczyk M. (2003) – Center of body mass and the evolution of female body shape, American Journal of Human Biology 15:144-150.
  9. Pawłowski B. (2005) – Heat loss from the head during infancy as a cost of encephalization. Current Anthropology, 46(1): 136-141.
  10. Pawłowski B. (1999) – Loss of oestrus and concealed ovulation in human evolution: the case against the sexual-selection hypothesis, Current Anthropology, 40: 257-275.
  11. Pawłowski B., Jasieńska G. (2005) – Women's preferences for sexual dimorphism in height depend on menstrual cycle phase and expected duration of relationship. Biological Psychology 70(1):38-43.
  12. Salska I., Frederick D.A., Pawlowski B., Reilly A.H, Laird K.T., Rudd N.A (2008) Conditional mate preferences: Factors influencing preferences for height. Personality and Individual Differences, 44:203-215.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]