Bunt Armii Francuskiej (1917)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rozstrzelanie buntownika

Bunt Armii Francuskiej – bunt, który rozpoczął się szeregach wojsk francuskich na froncie zachodnim w 1917 roku podczas I wojny światowej. Bezpośrednią przyczyną wybuchu buntu była klęska Francuzów w bitwie pod Aisne oraz nieudane ofensywy na przełomie roku 1916-1917, które przyniosły za sobą śmierć tysięcy żołnierzy francuskich.

Tło buntu[edytuj | edytuj kod]

Po nieudanej ofensywie pod Aisne straty francuskie podczas wojny wzrosły do ponad miliona zabitych. Konsekwencją tego był wzrost niezadowolenia i upadek morale wśród żołnierzy. 29 kwietnia 1917 roku Robert Nivelle został odsunięty z funkcji szefa sztabu generalnego. Jego miejsce zajął Philippe Pétain.

Bunt[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec kwietnia 1917 roku w szeregach armii francuskiej w okolicach Aisne zanotowano masowy wzrost dezercji. 27 maja dezercje te przekształciły się ostatecznie w bunt żołnierzy. 30 000 żołnierzy opuściło okopy i powróciło na tyły frontu. Bunt objął pozostałe jednostki, w tym także bezpośrednio zaangażowane w walki z wrogiem. 74. regiment piechoty po opuszczeniu linii frontu odmówił powrotu do okopów.

Miasteczka położone za linią frontu zostały zajęte przez zbuntowanych żołnierzy, którzy wciąż odmawiali wykonywania poleceń dowództwa francuskiego. Ocenia się, że w szczytowym momencie bunt mógł objąć ponad połowę armii francuskiej na froncie zachodnim. Dane te były często bagatelizowane przez francuskie naczelne dowództwo.

Według przeprowadzonych w 1983 roku badań, ocenia się, że całkowity lub częściowy bunt w szeregach armii objął ponad 43% stanu osobowego armii francuskiej, czyli ponad 49 ze 113 dywizji piechoty.

Reakcja sztabu generalnego[edytuj | edytuj kod]

8 czerwca rozpoczęły się masowe aresztowania oraz procesy zbuntowanych żołnierzy. Powołano do życia 3427 sądów wojennych, które skazały 23 385 osób za prowadzenie buntu. Wydano 554 wyroki śmierci, z których wykonano 49.

Konsekwencje[edytuj | edytuj kod]

Bunt armii miał ogromne znaczenie dla przebiegu prowadzonej wojny. Nowy szef sztabu armii francuskiej, Philippe Pétain, aby złagodzić nastroje wśród żołnierzy, zaprzestał prowadzenia działań ofensywnych, przez co żołnierze francuscy prawie do końca roku 1917 ograniczali się jedynie do działań defensywnych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Pedroncini, Guy, G; Les mutineries de 1917, Publications de la Sorbonne, Presse Universitaires de France, Paris, 2d ed.1983, ISBN 2 13 038092 1
  • Buffetaut, Yves. (2000) (French) Votre ancêtre dans la Grande Guerre, Ysec Editions: Louviers. ISBN 2-9513423-2-2