Car bomba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Car bomba
Tsar Bomba Revised.jpg
Państwo  ZSRR
Typ swobodnie opadająca
Przeznaczenie bomba termojądrowa
Historia
Data konstrukcji 1961
Dane techniczne
Długość 8 m
Średnica 2,1 m
Masa 27 ton
Równoważnik trotylowy 50-58 Mt (zależnie od źródła)
Miejsce detonacji
Satelitarne zdjęcie Paryża, na którym zobrazowano skutki wybuchu Car bomby, gdyby została użyta militarnie. Żółty pierścień, to szerokość kuli ognia. Czerwony wskazuje obszar całkowitego zniszczenia.


Car bomba (ros. Царь-бомба, ozn. AN602[1] lub RDS-220[2]) – największa dotąd zdetonowana lotnicza bomba jądrowa (dokładniej – termojądrowa, czyli wodorowa). Jej moc według źródeł amerykańskich wynosiła około 58 megaton, według źródeł rosyjskich dostępnych po 1992 roku moc wynosiła 50 megaton. Była to trójstopniowa bomba termojądrowa zbudowana i zdetonowana przez Związek Radziecki. Detonacja miała miejsce 30 października 1961 roku w archipelagu Nowej Ziemi (73°51'N 54°30'E) położonej na Morzu Arktycznym. Nosicielem 27-tonowej bomby był specjalnie do tego celu przystosowany samolot Tupolew Tu-95W.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bombę wykonano na specjalne polecenie Nikity Chruszczowa jedynie w celu demonstracji siły. Bombę w ośrodku Arzamas-16 zaprojektował i skonstruował zespół pod kierownictwem Julija Charitona z udziałem m.in. Andrieja Sacharowa. Przygotowania do konstrukcji bomby wodorowej trwały w zasadzie od końca lat 40. XX wieku, ale ostateczny etap, wynikający z faktu, iż Chruszczow chciał zameldować o eksperymencie w trakcie jesiennego zjazdu partii komunistycznej, trwał zaledwie 4 miesiące. Działając pod presją czasu zespół wybrał sprawdzone wcześniej rozwiązania bazujące na projekcie Tellera-Ulama. W pierwotnych założeniach ładunek miał mieć moc 100 MT, ale ze względów bezpieczeństwa (zmniejszenie możliwego opadu promieniotwórczego) zdecydowano się na zredukowanie jej o połowę.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Jako środek przenoszenia zastosowano największy w tym czasie bombowiec strategiczny Tu-95. Ze względu na gabaryty ładunku samolot musiał zostać specjalnie przystosowany do podwieszenia ładunku. Car bomba została zrzucona z wysokości 10500 m na specjalnym nylonowym spadochronie (ważącym niemal 800 kg), detonacja nastąpiła na wysokości 4000 m. Kula ognista miała promień około 4000 m i niemal dosięgnęła powierzchni ziemi. Pomimo zmniejszenia mocy bomby, część skalistych wysepek – w pobliżu których dokonano detonacji – wyparowała, a sam wybuch był odczuwalny nawet na Alasce. O sile wybuchu świadczy fakt, iż fala sejsmiczna wywołana nim (rejestrowana przez sejsmografy) okrążyła Ziemię trzy razy oraz to, że był on widoczny z odległości prawie 900 km. Promieniowanie cieplne było w stanie spowodować oparzenia trzeciego stopnia w odległości 100 km od miejsca eksplozji. Grzyb atomowy miał około 60 km wysokości i 30-40 km średnicy.

Czas przemian jądrowych wynosił 39 nanosekund, wydzieliło się w nich 2,1×1017 J energii, co daje moc średnią 5,4×1024 W – równą w przybliżeniu 1% mocy wydzielanej na powierzchni Słońca[3]. Szacuje się także, że energia ta była dziesięciokrotnie większa niż łączna energia wszystkich broni użytych podczas II wojny światowej i była nieco większa od energii, która zostałaby wytworzona przy anihilacji 1 kg materii.

Car bomba miała znaczenie tylko polityczne (element zastraszenia) oraz do pewnego stopnia badawcze. Gigantyczna masa (27 ton) czyniła ją praktycznie bezużyteczną, jeśli chodzi o zastosowanie praktyczne.

Nazwa bomby[edytuj | edytuj kod]

Nazwa bomby została utworzona przez analogię do innych słynnych osiągnięć rosyjskiej myśli technicznej:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tsar Bomba - King of the Bombs Nuclear weapon (ang.). World of Weapons, 2011. [dostęp 2012-05-13].
  2. Big Ivan, The Tsar Bomba (“King of Bombs”) (ang.). http://www.nuclearweaponarchive.org,+2007 (ostatnie uaktualnienie). [dostęp 2012-05-13].
  3. Krzysztof Jahn: Parametry fizyczne i budowa Słońca. [dostęp 2011-09-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]