Car bomba
 |
Ten artykuł od 2008-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Na mapach: 73°32′40″N 54°42′21″E / 73.544444444444, 54.705833333333
| Car bomba | |
 |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  ZSRR |
| Typ | swobodnie opadająca |
| Przeznaczenie | bomba termojądrowa |
| Historia | |
| Data konstrukcji | 1961 |
| Dane techniczne | |
| Długość | 8 m |
| Średnica | 2,1 m |
| Masa | 27 ton |
| Równoważnik trotylowy | 50-58 Mt (zależnie od źródła) |
Car bomba (ros. Царь-бомба, ozn. AN602[1] lub RDS-220[2]) – największa dotąd zdetonowana lotnicza bomba jądrowa (dokładniej – termojądrowa, czyli wodorowa). Jej moc według źródeł amerykańskich wynosiła około 58 megaton, według źródeł rosyjskich dostępnych po 1992 roku moc wynosiła 50 megaton. Była to trójstopniowa bomba termojądrowa zbudowana i zdetonowana przez Związek Radziecki. Detonacja miała miejsce 30 października 1961 roku w archipelagu Nowej Ziemi (73°51'N 54°30'E) położonej na Morzu Arktycznym. Nosicielem 27-tonowej bomby był specjalnie do tego celu przystosowany samolot Tupolew Tu-95W.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Bombę wykonano na specjalne polecenie Nikity Chruszczowa jedynie w celu demonstracji siły. Bombę w ośrodku Arzamas-16 zaprojektował i skonstruował zespół pod kierownictwem Julija Charitona z udziałem m.in. Andrieja Sacharowa. Przygotowania do konstrukcji bomby wodorowej trwały w zasadzie od końca lat 40. XX wieku, ale ostateczny etap, wynikający z faktu, iż Chruszczow chciał zameldować o eksperymencie w trakcie jesiennego zjazdu partii komunistycznej, trwał zaledwie 4 miesiące. Działając pod presją czasu zespół wybrał sprawdzone wcześniej rozwiązania bazujące na projekcie Tellera-Ulama. W pierwotnych założeniach ładunek miał mieć moc 100 MT, ale ze względów bezpieczeństwa (zmniejszenie możliwego opadu promieniotwórczego) zdecydowano się na zredukowanie jej o połowę.
Konstrukcja [edytuj]
Jako środek przenoszenia zastosowano największy w tym czasie bombowiec strategiczny Tu-95. Ze względu na gabaryty ładunku samolot musiał zostać specjalnie przystosowany do podwieszenia ładunku. Car bomba została zrzucona z wysokości 10500 m na specjalnym nylonowym spadochronie (ważącym niemal 800 kg), detonacja nastąpiła na wysokości 4000 m. Kula ognista miała promień około 4000 m i niemal dosięgnęła powierzchni ziemi. Pomimo zmniejszenia mocy bomby, część skalistych wysepek – w pobliżu których dokonano detonacji – wyparowała, a sam wybuch był odczuwalny nawet na Alasce. O sile wybuchu świadczy fakt, iż fala sejsmiczna wywołana nim (rejestrowana przez sejsmografy) okrążyła Ziemię trzy razy oraz to, że był on widoczny z odległości prawie 900 km. Promieniowanie cieplne było w stanie spowodować oparzenia trzeciego stopnia w odległości 100 km od miejsca eksplozji. Grzyb atomowy miał około 60 km wysokości i 30-40 km średnicy.
Czas przemian jądrowych wynosił 39 nanosekund, wydzieliło się w nich 2,1×1017 J energii, co daje moc średnią 5,4×1024 W – równą w przybliżeniu 1% mocy wydzielanej na powierzchni Słońca[3]. Szacuje się także, że energia ta była dziesięciokrotnie większa niż łączna energia wszystkich broni użytych podczas II wojny światowej i była nieco większa od energii, która zostałaby wytworzona przy anihilacji 1 kg materii i 1 kg antymaterii.
Car bomba miała znaczenie tylko polityczne (element zastraszenia) oraz do pewnego stopnia badawcze. Gigantyczna masa (prawie 30 ton) czyniła ją praktycznie bezużyteczną, jeśli chodzi o zastosowanie praktyczne.
Nazwa bomby [edytuj]
Nazwa bomby została utworzona przez analogię do innych słynnych osiągnięć rosyjskiej myśli technicznej:
- Car kołokoł – największy na świecie dzwon (który nigdy nie zadzwonił),
- Car puszka – największa w historii armata (poza niemiecką Dorą i amerykańskim Little Davidem),
- Car tank - prototypowy rosyjski pojazd opancerzony.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Tsar Bomba - King of the Bombs Nuclear weapon (ang.). World of Weapons, 2011. [dostęp 2012-05-13].
- ↑ Big Ivan, The Tsar Bomba (“King of Bombs”) (ang.). http://www.nuclearweaponarchive.org,+2007 (ostatnie uaktualnienie). [dostęp 2012-05-13].
- ↑ Krzysztof Jahn: Parametry fizyczne i budowa Słońca. [dostęp 2011-09-08].
