Carl Ritter

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Carl Ritter

Carl Ritter (ur. 7 sierpnia 1779 w Quedlinburgu, zm. 28 września 1859 w Berlinie) – niemiecki geograf.

Zwolennik regionalnego ujmowania zjawisk i studiów porównawczych, obok Aleksandra Humboldta twórca nowożytnej geografii. Jego największe (nieukończone) dzieło to 20 tomów wielkiej geografii regionalnej[1] Die Erdkunde im Verhältnis zur Natur und Geschichte des Menschen (Afryka – 2 tomy, Azja – 18 tomów). Praca oparta była na krytycznej analizie różnych źródeł, bez badań własnych, stąd został on nazywany "geografem gabinetowym".

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Quedlinburgu, jako jedno z sześciorga dzieci, w rodzinie szanowanego pastora F. W. Rittera. Młody Karl zaczął naukę w szkole gdzie kładziono nacisk na nauki środowiskowe. Wywarło to duży wpływ na nim, szczególnie teorie Jean Jacques Rousseau. Później kształcił się w zawodzie nauczycielskim i stał na uboczu geografii, jednak nauczycielem był marnym, więc zainteresował się geografią, zostając geografem samoukiem. Będąc w Berlinie był współpracownikiem Humboldta. Jednak był badaczem zupełnie innego typu, głównie uczonym gabinetowym. Początkowo zamierzał się poświęcić historii i ta okoliczność określiła jego sposób podejścia do geografii. Jednocześnie na jego poglądy wywarł niewątpliwy wpływ Humboldt.

W 1806 roku opublikował 6 map Europy, stanowiących pewnego rodzaju atlas gospodarczy, co było wtedy zupełną nowością. W atlasie tym Ritter nakreślił kierunek pasm górskich, rozmieszczenie roślin uprawnych, zwierząt domowych i dzikich, w końcu zasięg drzew i krzewów. W latach 1813-19 przebywał w Getyndze i tamtejszy księgozbiór geograficzny sprawił, że całkowicie poświęcił się geografii. W roku 1817 ukazał się pierwszy tom dzieła, nad którym pracował resztę życia i którego nie dokończył. Niemiecki świat uczonych przyjął tom ten z entuzjazmem, wnet potem ukazało się drugie wydanie, po którym otrzymał nominację członka Berlińskiej Akademii Nauk, a w roku 1825 został profesorem Szkoły Wojskowej w Berlinie. Ritter stał się sławnym geografem, a wykłady jego, początkowo mało uczęszczane, nabrały w Berlinie rozgłosu.

Zmarł w Berlinie 28 września 1859 roku.

Praca naukowa[edytuj | edytuj kod]

Ritter nie odbywał podróży naukowych, prac terenowych ani pomiarów. W przeciwieństwie do Humboldta, był gabinetowym uczonym w typie Niemców. Zwiedził w późnych latach życia niektóre kraje europejskie, ale ani Afryki, ani Azji, o której pisał wielotomowe dzieło, nie zwiedził.

Znamienny jest tytuł jego dzieła geograficznego: „Ziemioznawstwo w stosunku do przyrody i historii, albo geografia ogólna, porównawcza jako podstawa studiów i nauczania fizycznej oraz historycznej geografii”. Ritter kiedy wydawał I tom swojej pracy, pisał w słowie wstępnym, że zawiera dwie księgi z dwunastu zamierzonych, a zatem sześć tomów. Jednak w trakcie pisania pracy rozbudował swoje dzieło do potężnych 19 tomów, liczących po ponad 1000 stron każdy, z czego Afryce poświęcił tylko połowę tomu I, a całą resztę Azji. Europy ani Ameryki w ogóle nie zaczął, a pracował nad swoją „geografią porównawczą” do końca swego życia.

Przypisy

  1. Ritter Karl. Encyklopedia PWN. [dostęp 2013-05-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]