Cho Man Sik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
To jest biografia osoby noszącej koreańskie nazwisko Cho.
Cho Man Sik
Cho Man-Sik.jpg
Cho Man Sik w latach 40. XX w.
Data i miejsce urodzenia 1 lutego 1883
Królestwo Chosŏn Chungsan-gun, Korea
Data i miejsce śmierci październik 1950?
Korea Północna Pjongjang, Korea Północna?
17 sierpnia 1945- 8 lutego 1946 Przewodniczący Biura Administracyjnego Pięciu Prowincji[1]
Przynależność polityczna Demokratyczna Partia Korei
Okres urzędowania od 3 listopada 1945
do stycznia 1946
Poprzednik -
Następca Choi Jong Kun

Cho Man Sik[2] (ko: 조만식) (ur. 1 lutego 1883 w Chungsan-gun, Korea – zm. październik 1950? w Pjongjangu?) – koreański działacz niepodległościowy z okresu okupacji japońskiej (1910- 1945), lider demokratycznej opozycji przeciw Kim Ir Senowi. Ze względu na swoje przekonania i metody walki politycznej jest nazywany Koreańskim Gandhim.

Młodość i działalność do lata 1945[edytuj | edytuj kod]

Cho Man Sik urodził się w 1883 roku w prowincji P'yŏngan Południowy (ob. Korea Północna). Odebrał staranne wykształcenie, m.in.: pomyślnie zdał w szkole średniej egzaminy z matematyki oraz do 1913 studiował język angielski i prawo Japonii. Tam też po raz pierwszy spotkał się z poglądami Mahatmy Gandhiego, co w najbliższych latach miało wielki wpływ na Man Sika.

Już w młodości Cho Man Sik rozpoczął aktywną działalność, np. angażując się w koreańskiej wspólnocie chrześcijańskiej. Jednak w 1910 Japonia dokonała aneksji Korei i młody Man Sik zaczął sympatyzować z ruchem niepodległościowym. W 1919 wziął udział w marszu protestacyjnym zorganizowanym przez organizację niepodległościową Ruch Pierwszego Marca. W związku z tym został aresztowany i rok więziony przez Japończyków.

Po wyjściu na wolność Cho Man Sik ponownie spotkał się z poglądami Gandhiego walki bez użycia siły i pod ich wpływem zdecydował się prowadzić podobną strategię przeciw okupantom. Dzięki temu dość szybko zyskał miano Koreańskiego Gandhiego. Zaczął także opowiadać się za zasadą samowystarczalności narodu i w tym celu powołał Towarzystwo Promocji Koreańskich Produktów. Towarzystwo miało w swym założeniu przekonywać Koreańczyków do kupowania produktów krajowych i w ten sposób wzbudzać i umacniać ich tożsamość narodową.

W latach 20. Man Sik angażował się w podziemną działalność, udzielając się m.in. w tajnym koreańskim uniwersytecie. W 1932 Cho Man Sik został redaktorem, a potem także dyrektorem czasopisma "Chosun Ilbo". Swoją działalność antyjapońską utrzymał niemal do samego końca II wojny światowej.

Działalność w okupowanej Korei[edytuj | edytuj kod]

W sierpniu 1945 rozpoczęła się radziecka ofensywa od północy na Półwysep Koreański. 25. Dywizja Armii Czerwonej szybko posuwała się do przodu, a równoczesne sukcesy sił aliantów zachodnich na Pacyfiku, przesądzały o tym, że Japonia nie zdoła utrzymać swoich wpływów w Korei. Z tego też powodu, japoński gubernator rezydujący w Pjongjangu poprosił Cho Man Sika, aby zorganizował komisję, która przejęłaby kontrolę i utrzymała porządek w północnej część Korei, gdyż Japończycy przestawali kontrolować sytuację. Man Sik tę propozycję przyjął i zaczął organizować lokalne władze, złożone niemal wyłącznie z działaczy prawicowych. Z kolei 17 sierpnia Man Sik stanął na czele Komitetu Odbudowy Narodowej, który sprawować miał władzę administracyjną.

Po zajęciu północnej części Korei przez Armię Czerwoną Cho Man Sik wraz z Komitetem (przemianowanym na Ludowy Komitet Polityczny i ze zmienionym nieco na korzyść komunistów składem) teoretycznie utrzymał władzę, ale w praktyce LKP nie mógł działać, gdyż faktyczne rządy sprawowali Rosjanie. Władze okupacyjne z kolei szykowały się już do powolnego oddania władzy w ręce swojego człowieka - Kim Ir Sena.

Ponieważ Kim był człowiekiem właściwie w Korei nieznanym, Cho Man Sik - cieszący się dużą popularnością, - wobec prośby Rosjan, osobiście przedstawił Koreańczykom "bohatera narodowego". Man Sik zgodził się na to, gdyż liczył na pewną swobodę działania w powołanym niedawno (jako swego rodzaju nowa mutacja LKP) Biurze Administracyjnym Pięciu Prowincji. Przedstawienie Kim Ir Sena nie wypadło tak, jak sobie życzyli Rosjanie i z tego powodu okupanci zdecydowali się na tymczasowe utrzymanie, a nawet pewne poszerzenie, demokracji w swojej strefie okupacyjnej.

Dzięki temu 3 listopada Man Sik powołał własną partii - Demokratycznej Partii Korei. Nowa partia miała charakter zdecydowanie prawicowy i stała się główną siłą polityczną[3], co nie podobało się radzieckiej administracji. Z tego też powodu w Pjongjangu czekano na dogodny pretekst aby wyeliminować z życia politycznego Cho Man Sika.

Tymczasem w grudniu tegoż roku odbyła się konferencja w Moskwie, na której zdecydowano o okupacji Korei przez 5 lat nim uzyska niepodległość. Decyzja ta spotkała się z dezaprobatą Cho Man Sika, który mimo nacisków Rosjan i Kim Ir Sena nie zaaprobował postanowień konferencji. W odpowiedzi na to władze radzieckie zdecydowały w styczniu 1946 o zamknięciu granicy z południową częścią Korei. Cho Man Sik nie mając innego wyjścia 8 lutego ustąpił ze stanowiska przewodniczącego Biura Politycznego i szybko został osadzony w areszcie domowym, nadal jednak wyrażał swój sprzeciw wobec Rosjan i koreańskich komunistów.

Po aresztowaniu lidera Partii Demokratycznej, nic nie stało już na przeszkodzie aby rozprawić się z pozorami demokracji. Partia Man Sika została zinwigilowana przez komunistów, którzy też szybko objęli ster władzy w partii (liderem został Choi Jong Kun) i uczynili z niej marionetkową przybudówkę dla Komunistycznej Partii Korei. Także od tego momentu partia znana jest jako Socjaldemokratyczna Partia Korei.

Mimo odosobnienia, Man Sik w 1948 starał się jeszcze o elekcję w czasie wyborów na stanowisko wiceprezydenta, ale wpływy komunistów były już zbyt duże i wybory zakończył się jego porażką. W areszcie Cho Man Sik przebywał najprawdopodobniej do października 1950, gdy podczas kontrofensywy amerykańskiej w trakcie wojny koreańskiej, został zamordowany przez komunistów[4].

Przypisy

  1. Od 17 sierpnia funkcjonował Komitet Odbudowy Narodowej, a następnie Ludowy Komitet Polityczny, ale nie miały one większego znaczenia wobec sprawowania władzy przez radzieckie sił okupacyjne; dopiero późną jesienią LKP przyjął nawę Biura Administracyjnego Pięciu Prowincji i zaczął odgrywać nieco większą rolę; w lutym 1946, po usunięciu demokratów, Biuro zostało przekształcone w Północnokoreański Prowincjonalny Komitet Ludowy;
  2. Według innych wersji Cho Man-sik lub Ho Man Sik;
  3. Według szacunków mogła mieć nawet 200 000 członków; przy ok. 4000 członków w Komunistycznej Partii Korei;
  4. Śmierć Cho Man Sika w październiku 1950 nie jest udokumentowana; możliwe jest, że Man Sik zdołał w tym czasie zbiec do Chin i żył co najmniej do 1957, o czym świadczyć może decyzja jednej z partii południowokoreańskich o przyznaniu Cho Man Sikowi właśnie w 1957 statusu jej członka.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Charles Armstrong, The North Korean Revolution, 1945-1950, Cornell University Press 2004;
  • Lee Jong-soo, The Partition of Korea after World War II, 2006;
  • Waldemar J. Dziak, Kim Ir Sen: dzieło i polityczne wizje, Warszawa 2000.