Kim Ir Sen
| Kim Ir Sen | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 15 kwietnia 1912 Mangyŏngdae |
| Data i miejsce śmierci | 8 lipca 1994 Pjongjang |
| "Wieczny Prezydent" Korei Północnej[1] | |
| Okres urzędowania | od 1998 |
| Prezydent Korei Północnej | |
| Przynależność polityczna | Partia Pracy Korei |
| Okres urzędowania | od 28 grudnia 1972 do 8 lipca 1994 |
| Poprzednik | urząd utworzony |
| Następca | de facto on sam jako Wieczny Prezydent |
| Premier Korei Północnej | |
| Przynależność polityczna | Partia Pracy Korei |
| Okres urzędowania | od 9 września 1948 do 28 grudnia 1972 |
| Poprzednik | on sam jako Przewodniczący Tymczasowego Komitetu Ludowego Korei Północnej |
| Następca | Kim Il |
| Przewodniczący Tymczasowego Komitetu Ludowego Korei Północnej | |
| Przynależność polityczna | Partia Pracy Korei |
| Okres urzędowania | od 9 lutego 1946 do 8 września 1948 |
| Poprzednik | urząd utworzony |
| Następca | on sam jako Premier KRLD |
| Odznaczenia | |
       |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
| Kim Ir Sen | |
| Nazwa koreańska | |
| Hangul | 김일성 |
| Hancha | 金日成 |
| Transkrypcje języka koreańskiego | |
| poprawiona | Gim Il-seong |
| MCR | Kim Il-sŏng |
| Wymowa | |
| IPA | [ki.mil.s͈oɔŋ] |
| Przybliżona polska | Kim Ilsong |
Kim Ir Sen, właśc. Kim Il-song[2] albo Kim Song-dżu, kor. 김일성 (ur. 15 kwietnia 1912 w Mangyŏngdae koło Pjongjangu, zm. 8 lipca 1994 w Pjongjangu) – koreański polityk, były przywódca Korei Północnej, marszałek i generalissimus Koreańskiej Armii Ludowej, od 1998 roku Wieczny Prezydent.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Kim Hyong Jik, ojciec przywódcy, był działaczem chrześcijańsko-narodowej opozycji wobec japońskiej okupacji Korei. Mimo starań, takich jak zapisanie do szkoły misyjnej, nie udało mu się zaszczepić w synu wiary chrześcijańskiej.
Od 1924 roku Kim Ir Sen przebywał w Chinach, gdzie wstąpił do młodzieżowego ruchu marksistowskiego. Należał do partyzantki koreańskiej w latach 30. XX wieku, walczącej z okupacją japońską. Od 1931 należał do Komunistycznej Partii Korei, na której czele stanął w 1945 (od 1948 r. jest to Partia Pracy Korei). Zdobył wykształcenie wojskowe i polityczne w ZSRR, podczas II wojny światowej służył w Armii Czerwonej, dowodząc oddziałem Koreańczyków (w stopniu majora). Na przywódcę partii i państwa koreańskiego wybrano go z powodu braku bardziej kompetentnego kandydata, mimo że nie posiadał właściwego przygotowania ideologicznego i był bardzo słabo wykształcony[3] (zdaniem amerykańskiego badacza Korei Północnej, B.R. Myersa był niewątpliwie najsłabiej wykształconym przywódcą w całym bloku wschodnim[4]).
Po klęsce Japonii w 1945 powrócił do Korei i w lutym 1946 powołał na północy kraju tymczasowy rząd komunistyczny (Tymczasowy Komitet Ludowy Korei Północnej)[5], proklamując następnie (1948) Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną. Stanął na jej czele jako premier. W 1953 otrzymał stopień marszałka.
Dążąc do siłowego zjednoczenia państw koreańskich, zaatakował w 1950 Koreę Południową; wywołana tymi wydarzeniami wojna koreańska, w którą zaangażowały się USA i Chiny, skutkowała izolacją Korei Północnej. Kim Ir Sen przyjął politykę rozwoju gospodarczego opartego na własnych zasobach i produkcji, bez udziału czynników zagranicznych (tzw. filozofia Dżucze); dążył także do wyprodukowania własnej broni atomowej.
Stworzony przez niego kult jednostki, widoczny na każdym kroku, ukazał m.in. Andrzej Fidyk w filmie dokumentalnym Defilada.
Kim Ir Sen był tytułowany "Wielkim Wodzem"; w 1972 objął stanowisko prezydenta. Kult Kima pozostał obecny także po jego śmierci, co wyraża się m.in. nieobsadzeniem urzędu prezydenta i nadaniem pośmiertnym tytułu "wiecznego prezydenta" w 1998.
Po śmierci jego ciało zostało zmumifikowane (zabalsamowane). Przywódcą Korei Północnej został po jego śmierci syn, Kim Dzong Il.
Kim Ir Sen zajmuje drugie miejsce spośród dyktatorów w długości rządzenia. Stał na czele Korei Płn. w latach 1948–1994, czyli przez 46 lat. Wyprzedza go Fidel Castro, były przywódca Kuby, który rządził swoim krajem przez 49 lat.
Kult [edytuj]
W Korei Północnej znajduje się ponad 500 pomników Kim Ir Sena[6]. W Pjongjangu znajduje się Uniwersytet im. Kim Ir Sena, Stadion im. Kim Ir Sena, Plac Kim Ir Sena, a także wzniesiony na cześć jego oraz ideologii dżucze 170-metrowy monument – Wieża Dżucze.
Portret Kim Ir Sena widnieje na wielu banknotach północnokoreańskich.
W okresie od 1940 r. do 2000 r. Kim Ir Sen został odznaczony ponad 230 orderami, medalami, nagrodami i zaszczytnymi tytułami pochodzącymi z ponad 70 krajów i od więcej niż 10 organizacji międzynarodowych[7].
Genealogia [edytuj]
| Ten artykuł jest częścią serii Ustrój i polityka Korei Północnej  |
|
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Od 1972 do śmierci w 1994 formalną głową państwa był Kim Ir Sen jako prezydent, który w 1998 roku został nazwany "Wiecznym Prezydentem". Zgodnie z prawem, tylko jemu przysługuje tytuł głowy państwa. Uznał ten fakt prezydent Armenii Serż Sarkisjan, kiedy przesłał kondolencje Kim Ir-Senowi z powodu śmierci Kim Dzong Ila Armenian President condoles with the deceased – newspaper. Jego syn i następca, Kim Dzong Il (zm. 17 grudnia 2011), nie przyjął tytułu prezydenta kraju, a jedynie urząd Przewodniczącego Narodowej Komisji Obrony, który jednak sprawuje faktycznie najwyższą władzę w kraju.
- ↑ Forma Kim Ir Sen pochodzi z błędnie odczytanej transkrypcji rosyjskiej.
- ↑ K. Janicki, Korea Północna. Radziecki wypadek przy pracy, "Ciekawostki historyczne", 19 czerwca 2001.
- ↑ Brian Reynolds Myers, Najczystsza rasa. Propaganda Korei Północnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, s. 26, ISBN 978-83-01-16589-5.
- ↑ Waldemar J. Dziak: Korea. Pokój czy wojna, s.48
- ↑ Jane Portal: Art under control in North Korea. ISBN 978-1861892362.
- ↑ V. M. Smornov: Duel (ros.). 2001-06-10. [dostęp 2011-04-05].
Bibliografia [edytuj]
- B. Jordan, A. Lenz: Księga 100 polityków stulecia, tłum. A. Sąpoliński, wyd. Interart, Warszawa 1997, str. 114-115 ISBN 83-7060-508-7
- Brian Reynolds Myers: Najczystsza rasa. Propaganda Korei Północnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, ISBN 978-83-01-16589-5.
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
|||||||
- Nieżyjący politycy Korei Północnej
- Premierzy Korei Północnej
- Północnokoreańscy marszałkowie
- Członkowie rodziny najwyższych przywódców Korei Północnej
- Wojna koreańska
- Antyrewizjoniści
- Odznaczeni Orderem Flagi Narodowej
- Odznaczeni Orderem Karola Marksa
- Odznaczeni Orderem Lenina
- Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru
- Odznaczeni Orderem Suche Batora
- Odznaczeni Orderem José Martí
- Urodzeni w 1912
- Zmarli w 1994
