Chruściele (ptaki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Chruściele
Rallidae[1]
Rafinesque, 1815
Łyska (Fulica atra)
Łyska (Fulica atra)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Nadrząd neognatyczne
Rząd żurawiowe
Rodzina chruściele
Podrodziny

zobacz opis w tekście

Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Chruściele, chruścielowate, wodniki (Rallidae) – rodzina ptaków z rzędu żurawiowych (Griuformes). Obejmuje gatunki zazwyczaj związane z wodą i terenami podmokłymi (w obu przypadkach gęsto zarośniętymi), podszytem wilgotnych lasów tropikalnych. Zamieszkują cały świat poza najwyższymi szerokościami geograficznymi[2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:

  • długość ciała 14–50 cm
  • masa ciała 40–1200 g
  • boczne spłaszczenie ciała stanowi przystosowanie do przeciskania się w gęstej roślinności
  • skrzydła krótkie, o zaokrąglonym obrysie, co czyni z nich słabych lotników
  • krótki ogon, zazwyczaj złożony z miękkich piór
  • nogi długie
  • palce długie
  • jedynie łyski (Fulica) mają płatkowate błony pławne
  • wiele gatunków ma płaską, nagą, rogową narośl lub płytkę na czole
  • zazwyczaj brak wyraźnego dymorfizmu płciowego
  • żywią się pokarmem mieszanym
  • pokarm zdobywają zarówno na lądzie, jak i w wodzie oraz pod wodą
  • gnieżdżą się na ziemi, na wodzie, na roślinach lub w norach
  • gniazdo zazwyczaj otwarte, rzadziej zamknięte w formie sfery z wejściem z boku
  • w czasie pierzenia tracą lotki i przez 2 tygodnie są niezdolne do lotu
  • wyprowadzają od 1 do 4 lęgów w roku
  • składają od 2 do 16 jaj
  • czasem w karmieniu późniejszych lęgów pomaga starsze rodzeństwo
  • młode są zagniazdownikami, pokryte czarnym puchem

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należą następujące podrodziny[3]:

  • Himantornithinae – chruścielonie – jedynym przedstawicielem jest Himantornis haematopuschruścieloń.
  • Rallinae – wodniki

Gatunek o niejasnym pokrewieństwie i wymagający umieszczania w nowym rodzaju[4]:

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Polsce gatunkowej ochronie ścisłej podlegają wszystkie gatunki chruścieli oprócz łyski (Fulica atra), która jest łowna[5][6].

Przypisy

  1. Rallidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Frank Gill, David Donsker: Family Rallidae (ang.). IOC World Bird List: Version 4.2. [dostęp 2014-07-16].
  3. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rodzina: Rallidae Rafinesque, 1815 - chruściele - Rails And Coots(wersja 2013-09-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-02-18].
  4. E. C. Dickinson (Editor), J. V. Remsen Jr.: The Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World. Cz. 1: Non-passerines. Eastbourne: Aves Press, 2013. ISBN 9780956861108. (ang.)
  5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną; Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych; Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 433