Żurawiowe
| Żurawiowe | |
| Gruiformes[1] | |
| Bonaparte, 1854 | |
 Koronnik szary (Balearica regulorum) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | żurawiowe |
| Rodziny | |
|
zobacz opis w tekście |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Żurawiowe (Gruiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki prowadzące naziemny tryb życia, zamieszkujące stepy, pustynie i półpustynie, bagna oraz lasy tropikalne. Wiele występuje jako gatunki reliktowe. Stanowią grupę silnie zróżnicowaną, co powoduje, że niektóre rodziny bywają klasyfikowane w innych rzędach, a ich systematyka jest powodem kontrowersji.
Spis treści |
Charakterystyka[edytuj]
Żurawiowe znacznie różnią się między sobą pod względem budowy, kształtu ciała i barwy upierzenia. Najmniejsze, np. karliczka ważą zaledwie 40 g, największe natomiast, wśród nich żuraw indyjski osiągają do 23 kg masy ciała. Chruściele, madagaskarniki i przepiórniki to nieduże, niskie, przez większość czasu ukrywające się wśród roślin zwierzęta. Część przedstawicieli rzędu prowadzi wodny lub ziemno-wodny tryb życia. Część gatunków bardzo dobrze lata, choć inne mają małe skrzydła i są słabymi lotnikami (np. chruściele i przepiórniki) lub są wręcz nielotami. Inne przystosowały się do wodnego trybu życia i są dobrymi pływakami. Wspólną cechą żurawiowych jest brak wola.
Odżywianie się[edytuj]
Żurawiowe są wszystkożercami: w skład ich pokarmu wchodzą zarówno rośliny, jak i owady, pierścienice, małże, mięczaki, skorupiaki, gryzonie, gady, płazy czy ryby. Niektóre gatunki żerują na polach upranych, jedząc kukurydzę, sorgo i inne zboża.
Rozmnażanie się[edytuj]
W zależności od gatunku żurawiowe są monogamiczne lub poligamiczne. U większości przedstawicieli występują złożone rytuały godowe, np. widowiskowe tańce żurawi, które łączą się w pary na całe życie. Gniazda ptaki te tworzą na ziemi, na kępach roślin, zbiornikach wodnych lub na drzewach. W zależności od gatunku liczba jaj w zniesieniu wynosi od 1 do 17. Inkubacja trwa 12 - 30 dni. Żurawiowe są zagniazdownikami.
Podział systematyczny[edytuj]
Klasyfikacja wg Gilla i Wrighta, 2006[2][3]:
- Rodzina: kusokurki (Sarothruridae)
- Rodzina: perkołyski (Heliornithidae)
- Rodzina: chruściele (Rallidae)
- Rodzina: gruchacze (Psophiidae)
- Rodzina: żurawie (Gruidae)
- Rodzina: bekaśnice (Aramidae)
Do żurawiowych zaliczane są także wymarłe:
- Rodzina: Psilopteridae †
- Rodzina: Brontornithidae †
- Rodzina: Cunampaiidae †
- Rodzina: Opisthodactylidae †
- Rodzina: Bathornithidae †
- Rodzina: Hermosiornithidae †
- Rodzina: Geranoididae †
- Rodzina: Orthocnemidae †
Filogeneza[edytuj]
Kladogram wg Tree of Life Web Project[4]
| Gruiformes |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ Gruiformes w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Frank Gill, Minturn Wright, David Donsker: Order Gruiformes (ang.). IOC World Bird List: Version 2.7. [dostęp 14 stycznia 2011].
- ↑ Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Gruiformes Bonaparte, 1854 - Żurawiowe - Rails, Cranes And Allies. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 14 stycznia 2011].
- ↑ Harshman, John: Gruiformes (ang.). Tree of Life Web Project. [dostęp 18 kwietnia 2009].
Bibliografia[edytuj]
- Dimitrij Strelnikoff: Wielka encyklopedia zwierząt, tom 11, str. 35. Oxford Educational. ISBN 978-83-7425-656-8.
