Chwastówki
| Chwastówki | |
| Cisticolidae[1] | |
| Sundevall, 1872 | |
Chwastówka złotogłowa (Cisticola exilis) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | śpiewające |
| Rodzina | chwastówki |
| Rodzaje | |
|
zobacz opis w tekście |
|
Chwastówki (Cisticolidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), do której zalicza się około 160 gatunków, występujących głównie w cieplejszych, południowych regionach Starego Świata. Często klasyfikowane są w rodzinie pokrzewkowatych (Sylviidae).
Rodzina prawdopodobnie pochodzi z Afryki, gdzie występuje większość gatunków, ale jej przedstawiciele rozprzestrzenili się przez tropikalną Azję do Australazji, a jeden gatunek, chwastówka zwyczajna, gniazduje w Europie.
Są to głównie bardzo małe ptaki o płowobrązowym i szarym upierzeniu, zasiedlające tereny otwarte, takie jak użytki zielone lub skruby. Często są trudno dostrzegalne, a wiele gatunków jest do siebie podobnych wyglądem, głos jest więc często najlepszym elementem identyfikacyjnym.
Chwastówki są owadożerne. Budują gniazda nisko wśród roślinności.
Systematyka [edytuj]
Wszystkie rodzaje były wcześniej klasyfikowane w rodzinie pokrzewkowatych (Sylviidae). Neomixis, którego pozycja taksonomiczna do niedawna była niejasna (incertae sedis), obecnie uważany jest za klad bazalny w rodzinie chwastówek[2][3]. Kilka gatunków wyodrębniono z istniejących rodzajów do nowych, zwykle monotypowych. Do rodziny należą następujące rodzaje[4][5][6]:
- Neomixis
- Cisticola
- Incana – jedynym przedstawicielem jest inkana (Incana incana)
- Prinia
- Schistolais
- Phragmacia – jedynym przedstawicielem jest tamarysznik (Phragmacia substriata)
- Oreophilais – jedynym przedstawicielem jest paprotniczek (Oreophilais robertsi)
- Heliolais – jedynym przedstawicielem jest prinia rdzawoskrzydła (Heliolais erythropterus)
- Urolais – jedynym przedstawicielem jest ostrosterek (Urolais epichlora)
- Oreolais
- Drymocichla – jedynym przedstawicielem jest kameruńczyk (Drymocichla incana)
- Spiloptila – jedynym przedstawicielem jest sahelka (Spiloptila clamans)
- Phyllolais – jedynym przedstawicielem jest akacjówek (Phyllolais pulchella)
- Apalis
- Urorhipis – jedynym przedstawicielem jest rdzawoczółka (Urorhipis rufifrons)
- Malcorus – jedynym przedstawicielem jest namibijczak (Malcorus pectoralis)
- Hypergerus – jedynym przedstawicielem jest wilgowiec czarnogłowy (Hypergerus atriceps)
- Eminia – jedynym przedstawicielem jest wilgowiec rdzawogardły (Eminia lepida)
- Camaroptera
- Calamonastes
- Euryptila – jedynym przedstawicielem jest cynamoniak (Euryptila subcinnamomea)
- Bathmocercus
- Scepomycter
- Orthotomus
- Artisornis
- Poliolais – jedynym przedstawicielem jest białosterka (Poliolais lopezi)
- Eremomela
Mielczarek i Cichocki (1999) wyróżniali w obrębie rodzaju Neomixis malgasika klinosternego (Neomixis flavoviridis). Gill & Wright przenieśli go do osobnego rodzaju Hartertula w obrębie rodziny Bernieridae.
Krawczyk długodzioby (Orthotomus cucullatus) został przeniesiony do rodzaju Phyllergates w rodzinie Cettidae, a koreankę (Rhopophilus pekinensis) przeniesiono do rodziny tymaliowatych (Timaliidae)[4].
Przypisy
- ↑ Cisticolidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ P.G. et al. Ryan: Family Cisticolidae (Cisticolas and Allies). W: J. et al. del Hoyo: Handbook of the Birds of the World. T. Vol. 11. Old World flycatchers to Old World warblers. Barcelona: Lynx Edicions, 2006, s. 378-491.
- ↑ B. Nguembock, J. Fjeldså, A. Tillier, E. Pasquet. A phylogeny for the Cisticolidae (Aves: Passeriformes) based on nuclear and mitochondrial DNA sequence data, and a re-interpretation of an unique nest-building specialization.. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 42 (1), s. 272-86, Jan 2007. doi:10.1016/j.ympev.2006.07.008. PMID 16949311 (ang.).
- ↑ 4,0 4,1 Frank Gill, David Donsker: Family Cisticolidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.1. [dostęp 2012-10-13].
- ↑ Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Cisticolidae Sundevall, 1872 - chwastówki - Cisticolas and allies. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2012-10-13].
- ↑ John H. Boyd III: Cisticolidae: Cisticolas (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux 2.5 Introduction [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2012-10-13].
Bibliografia [edytuj]
- Rauri C. K. Bowie, Jon Fjeldsa, Jacob Kiure. Multilocus molecular DNA variation in Winifred’s Warbler Scepomycter winifredae suggests cryptic speciation and the existence of a threatened species in the Rubeho–Ukaguru Mountains of Tanzania. „Ibis”. 151 (4), s. 709 - 719, 2009. doi:10.1111/j.1474-919X.2009.00954.x (ang.).