Chwastnica jednostronna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chwastnica jednostronna
Starr 030808-0021 Echinochloa crus-galli.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj chwastnica
Gatunek chwastnica jednostronna
Nazwa systematyczna
Echinochloa crus-galli (L.) P.Beauv.
Ess. Agrostogr. 53 1812
Synonimy

Panicum crus galli L.

"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Wiecha

Chwastnica jednostronna (Echinochloa crus-galli) – gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny wiechlinowatych. Zwyczajowo nazywana bywa kurzym prosem, prosem japońskim, prosówką, prosem dzikim. We florze Polski jest archeofitem. Na niżu jest jednym z najbardziej pospolitych chwastów w uprawach okopowych[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Podnoszące się i dołem fiołkowo nabiegłe źdźbła o wysokości 30-70(90) cm.
Liście
Szerokie, nieco pofalowane. Blaszki liściowe o szorstkich brzegach, pochwy liściowe nieco spłaszczone i bez języczka.
Kwiaty
Zebrane w gęstą, klapowaną i jednostronną wiechę (od tego pochodzi gatunkowa nazwa rośliny). Wiecha ma szorstkie i owłosione gałązki. Jajowatoeliptyczne, jednokwiatowe i gęsto skupione kłoski są jasnozielone z fioletowym odcieniem. Wyrastają jednostronnie po 3-6 na jednej gałązce wiechy. W każdym kłosku są 3 plewy; dolna jest szerokojajowata 3-nerwowa i ostra, druga jest podłużnie jajowata, 5-nerwowa, zaostrzona i znacznie dłuższa, trzecia 7-nerwowa, zaostrzona i tej samej długości co druga. Wszystkie plewy mają sztywno orzęsione nerwy. Plewki są dwie, obydwie nagie i połyskujące. Słupek o jasnoczerwonych, białopiórkowatych znamionach. Kwitnie od lipca do października.
Owoce
Ziarniaki oplewione.
Siewka
Ma równowąski i zaostrzony na szczycie epikotyl z licznymi równoległymi nerwami. Oprócz korzeni wytwarza u podstawy źdźbła korzenie przybyszowe. Na tym etapie rozwoju łatwo można ją pomylić z różnymi gatunkami włośnic i paluszników[3].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośnie na przydrożach, brzegach wód, w ogrodach i na polach uprawnych. Zachwaszcza głównie kukurydzę i rośliny okopowe, preferuje gleby gliniaste, nieco wilgotne, żyzne i zasobne w azot i wapń. Próg szkodliwości wynosi 3-6 roślin na 1 m²[3].

W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Polygono-Chenopodietalia i Ass. Echinochloo-Setarietum oraz gatunek wyróżniający dla All. Chenopodion fluviatile[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Dawniej ziarniaki tej rośliny z naturalnych stanowisk zbierano na pokarm.

Zwalczanie[edytuj | edytuj kod]

Wyszukiwarka środków ochrony roślin na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi podaje listę preparatów mogących zwalczać chwastnicę jednostronną.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-01-22].
  2. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  3. 3,0 3,1 Środki ochrony roślin. Chwastnica jednostronna. [dostęp 8 grudnia 2007 r.].
  4. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]