Dziesięcionogi
| Dziesięcionogi | |
| Decapoda | |
 Morski krab Corystes cassivelaunus. |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Podtyp | skorupiaki |
| Gromada | pancerzowce |
| Rząd | dziesięcionogi |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Dziesięcionogi (Decapoda) – rząd skorupiaków wyższych liczący ponad 6000 gatunków z nadrzędu raków właściwych (Eucarida) u których zwykle pierwsza para odnóży krocznych jest przekształcona w duże szczypce. Obejmuje kraby, homary, krewetki, raki oraz kilka mniej znanych rodzin.
Nazwa pochodzi od pięciu par odnóży krocznych (pereiopody), niekiedy przystosowanych do pływania (pleopody), znajdujących się na tułowiu (pierwsza para może być przekształcona w szczypce). Na przodzie tułowia znajdują się jeszcze trzy pary odnóży tzw szczękonóża (maxillipedes), których zadaniem jest chwytanie pokarmu. Karapaks jest zrośnięty z segmentami tułowiowymi i podzielony bruzdami na mniejsze pola.
Klasyfikacja [edytuj]
Klasyfikacja zmieniała się wielokrotnie. Dawniej jako kryterium rozróżniające przyjmowano sposób życia i stosownie do tego wyróżniano Natantia (pływające) i Reptantia (kroczące).
Dzielą się na:
- długoodwłokowe (Macrura) – rak, krewetka, homar
- krótkoodwłokowe (Brachyura) – krab
- miękkoodwłokowe (Anomura) – pustelnik
Wg De Grave'a przyjęto następującą klasyfikację[1]
Rząd Decapoda Latreille, 1802
- podrząd Dendrobranchiata Bate, 1888
- nadrodzina Penaeoidea Rafinesque, 1815
- nadrodzina Sergestoidea Dana, 1852
- nadrodzina Pleocyemata Burkenroad, 1963
- Infrarząd Stenopodidea Claus, 1872
- Infrarząd Caridea Dana, 1852 — krewetka właściwa
- nadrodzina Procaridoidea Chace & Manning, 1972
- nadrodzina Galatheacaridoidea Vereshchaka, 1997
- nadrodzina Pasiphaeoidea Dana, 1852
- nadrodzina Oplophoroidea Dana, 1852
- nadrodzina Atyoidea de Haan, 1849
- nadrodzina Bresilioidea Calman, 1896
- nadrodzina Nematocarcinoidea Smith, 1884
- nadrodzina Psalidopodoidea Wood-Mason & Alcock, 1892
- nadrodzina Stylodactyloidea Bate, 1888
- nadrodzina Campylonotoidea Sollaud, 1913
- nadrodzina Palaemonoidea Rafinesque, 1815
- nadrodzina Alpheoidea Rafinesque, 1815
- nadrodzina Processoidea Ortmann, 1890
- nadrodzina Pandaloidea Haworth, 1825
- nadrodzina Crangonoidea Haworth, 1825
- Infrarząd Eryonoidea de Haan, 1841
- Infrarząd Achelata Scholtz & Richter, 1995
- Infrarząd Astacidea Latreille, 1802 -
- nadrodzina Enoplometopoidea de Saint Laurent, 1988
- nadrodzina Glypheoidea Winkler, 1883
- nadrodzina Nephropoidea Dana, 1852
- nadrodzina Astacoidea Latreille, 1802
- nadrodzina Parastacoidea Huxley, 1879
Infrarząd Thalassinidea Latreille, 1831
-
- nadrodzina Thalassinoidea Latreille, 1831
- nadrodzina Callianassoidea Dana, 1852
- nadrodzina Axioidea Huxley, 1879
Infrarząd Anomura MacLeay, 1838
-
- nadrodzina Lomisoidea Bouvier, 1895
- nadrodzina Galatheoidea Samouelle, 1819 —
- nadrodzina Hippoidea Latreille, 1825
- nadrodzina Paguroidea Latreille, 1802 —
- Infrarząd Brachyura Latreille, 1802 —
- Sekcja Dromiacea de Haan, 1833
- nadrodzina Homolodromioidea Alcock, 1900
- nadrodzina Dromioidea de Haan, 1833
- nadrodzina Homoloidea de Haan, 1839
- Sekcja Eubrachyura de Saint Laurent, 1980
- nadrodzina Raninoidea de Haan, 1839
- nadrodzina Cyclodorippoidea Ortmann, 1892
- nadrodzina Dorippoidea MacLeay, 1838
- nadrodzina Calappoidea Milne Edwards, 1837
- nadrodzina Leucosioidea Samouelle, 1819
- nadrodzina Majoidea Samouelle, 1819
- nadrodzina Hymenosomatoidea MacLeay, 1838
- nadrodzina Parthenopoidea MacLeay, 1838
- nadrodzina Retroplumoidea Gill, 1894
- nadrodzina Cancroidea Latreille, 1802
- nadrodzina Portunoidea Rafinesque, 1815
- nadrodzina Bythograeoidea Williams, 1980
- nadrodzina Xanthoidea MacLeay, 1838
- nadrodzina Bellioidea Dana, 1852
- nadrodzina Potamoidea Ortmann, 1896
- nadrodzina Pseudothelphusoidea Ortmann, 1893
- nadrodzina Gecarcinucoidea Rathbun, 1904
- nadrodzina Cryptochiroidea Paulson, 1875
- nadrodzina Pinnotheroidea de Haan, 1833
- nadrodzina Ocypodoidea Rafinesque, 1815
- nadrodzina Grapsoidea MacLeay, 1838
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Sammy De Grave, N. Dean Pentcheff, Shane T. Ahyong et al.. A classification of living and fossil genera of decapod crustaceans. „Raffles Bulletin of Zoology”. Suppl. 21, s. 1–109, 2009 (ang.).
