Füzuli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Füzuli / Waranda
Füzuli / Վարանդա
Państwo  Górski Karabach
 Azerbejdżan
Rejon de facto: Hadrut /
de iure: Füzuli
Prawa miejskie 1827
Położenie na mapie Górskiego Karabachu
Mapa lokalizacyjna Górskiego Karabachu
Füzuli / Waranda
Füzuli / Waranda
Położenie na mapie Azerbejdżanu
Mapa lokalizacyjna Azerbejdżanu
Füzuli / Waranda
Füzuli / Waranda
Ziemia 39°36′01″N 47°08′35″E/39,600278 47,143056

Füzuli / Waranda[1] (orm. Վարանդա) – de facto miasto w rejonie Hadrut nieuznawanego państwa Republika Górskiego Karabachu, de iure zaś stolica rejonu Füzuli w Azerbejdżanie.

Na prawym brzegu rzeki Quruçay, na terenach dzisiejszego miasta istniała niegdyś wioska Karabułag (Qarabulaq)[2]. Wraz z okolicznymi terenami wchodziła w skład chanatu karabaskiego, a od 1822 w skład Imperium Rosyjskiego. Na gruncie wioski utworzono w 1827 miasto będące rosyjskim fortem, które otrzymało nową nazwę Kariagino. Jego mieszkańcami byli głównie rosyjscy Mołokanie, później osiedlili się tu Azerowie i Kurdowie oraz mała grupa Ormian. Jeszcze w 1896 Rosjanie stanowili większość populacji, ale już w 1915 – Azerowie[3]. W latach 1918-1920 Kariagino wchodziło w skład Demokratycznej Republiki Azerbejdżanu a od 1920 w skład Azerbejdżańskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. W 1959 roku miasto zostało przemianowane na cześć azerskiego poety Fuzulego. Po wojnie o Górski Karabach miasto weszło pod kontrolę separatystów ormiańskich, którzy nadali mu nazwę Waranda[4].

W miejscowości znajdują się ruiny meczetu Hadżiego Alekbera z XVII wieku oraz młyn i most z XIX wieku[2].

Miejscowość jest znana z wysokiego na 50 m wzgórza znajdującego się w północnej części miasta. Wzgórze jest zwieńczone płaską powierzchnią, zaś wewnątrz składa się z dużej ilości ceramiki. Archeolodzy interesowali się tym miejscem od początków XX wieku, ale poważne i systematyczne badania rozpoczęto w 1964. Materiał znaleziony wewnątrz datuje się na IV-III tysiąclecia p.n.e. i ma cechy identyczne ze znaleziskami z innych miejsc z Wyżyny Armeńskiej[3].

Przypisy

  1. G. Beglaryan: The roads of Armenia. Erywań: Collage LLC, 2013, s. 25. ISBN 978-99930-981-7-1.
  2. 2,0 2,1 Karabach. W: Azerbejdżan. Wyd. 1. Pruszków: Rewasz, 2014, s. 249-250. ISBN 978-83-62460-38-0.
  3. 3,0 3,1 Fizuli (ang.). Artsakh World. [dostęp 2015-02-09].
  4. Górski Karabach. W: Leszek Waksmundzki: Armenia - przewodnik. Wyd. 2. Pruszków: Rewasz, 2013, s. 237. ISBN 83-62460-35-9.