Prawa miejskie
Prawa miejskie – zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w średniowieczu, gdyż wyjmował mieszczan spod jurysdykcji prawa ziemskiego (tzw. prawo dworskie).
Spis treści |
Historia [edytuj]
Prawa miejskie nadawane były przez władcę na wniosek pana i obejmowały między innymi prawo targowe (pozwolenie na urządzanie targów), pozwolenie na swobodne uprawianie rzemiosła, prawo składu (zmuszające przejeżdżających kupców do wystawiania swoich towarów na sprzedaż) i prawo mili (ograniczające konkurencję w handlu i rzemiośle), prawo sądowe (spory rozstrzygał sąd) i związane z nim prawo miecza, czyli prawo do zasądzania wyroków śmierci i określające jakie rodzaje kar za jakie przestępstwa można wykonywać (wiązało się to między innymi z powołaniem instytucji kata), prawo do wznoszenia fortyfikacji (które władca przekazywał miastu). Mieszkańcy miast mieli też niekiedy przyznawany przywilej zwalniający ich od płacenia ceł na obszarze całego kraju.
Jedną z najważniejszych cech przywileju lokacyjnego miasta była zasada zbiorowego władania nadaną ziemią. Prowadziło to do ukształtowania specyficznego charakteru samorządu miejskiego.
Początki nadawania praw miejskich są związane z kolonizacją nowych terenów w XIII w., czyli tak zwanymi lokacjami, gdy możnowładca ściągał na swój teren osadników, którzy karczowali lasy i budowali nową osadę (zobacz zasadźca). Aby zachęcić osadników do zmiany miejsca, przyznawano im nowe prawa. Pierwotnie kolonia przybyszów uzyskiwała immunitet sądowy, a wójt lub sołtys reprezentujący księcia był powoływany z grona jej członków, następnie w miejsce immunitetów wprowadzano prawa miejskie.
W Polsce pojawienie się praw miejskich przyniosło pierwsze elementy prawa rzymskiego, ponieważ wcześniejsze prawa ziemskie czy prawo lenne nie miały z nim większego związku.
Niejednokrotnie uzyskanie praw miejskich nie zmieniło faktu, że w dalszym ciągu miasto takie było jedynie z nazwy, herbu i przywileju. Osada pozbawiona możliwości rozwoju mogła dalej prowadzić życie typowo wiejskie, a główną działalnością jej mieszkańców była uprawa łanów ziemi przydzielonych przez właściciela.
Typy praw miejskich w Polsce [edytuj]
Prawa miejskie różniły się między sobą. Jeśli chodzi o prawa dotyczące miast polskich należy wspomnieć o:
- prawo magdeburskie (ius municipale magdeburgense), znane też jako prawo niemieckie - prawo stworzone w Magdeburgu, jedno z najczęściej używanych przez polskie miasta (pierwszym miastem na terenie dzisiejszej Polski, które przyjęło prawa magdeburskie była Złotoryja), rządziło się nim także wiele miast w Brandenburgii, Saksonii i na Śląsku.
Podstawą kodyfikacją prawa magdeburskiego był tzw. Weichbild magdeburski (Ius municipale), który był przeróbką Zwierciadła Saskiego. W Polsce najczęściej korzystano z tzw. Wulgaty, czyli oryginału niemieckiego, lub wersji Konrada z Opola powstałej dla mieszczan krakowskich w XIV w.
Użycie praw magdeburskich przez inne miasta przyczyniło się do wzrostu znaczenia Magdeburga, bo inne miasta traktowały go jako wyższą instancję w trudnych przypadkach. Zbiór tak zwanych pytań brandenburskich zawiera około 1400 zapytań.
Prawa magdeburskie były przetłumaczone na łacinę w 1506 przez kanclerza Jana Łaskiego natomiast na język polski w 1581 przez syndyka lwowskiego P. Szczerbica.
- prawo lubeckie - niemieckie prawo lokacyjne, obok prawa magdeburskiego najbardziej rozpowszechnione, wzorowane na prawie Lubeki, stanowiło wzór prawno-organizacyjny dla ponad 140 miast, od Hamburga po Rygę, położonych wzdłuż południowego wybrzeża Bałtyku i na przyległych terenach, przyjmowały je głównie miasta związane ze Związkiem Hanzeatyckim, m.in. Stargard Szczeciński, Gdańsk, Elbląg, Braniewo oraz Frombork.
- prawo średzkie - odmiana prawa magdeburskiego powstała około 1210 w Środzie Śląskiej zatwierdzona przez Henryka I Brodatego. Była to kompilacja elementów prawa magdeburskiego i flamandzkiego dostosowująca je do śląskich realiów. Do głównych różnic należało sprawowanie władzy w mieście przez sołtysa lub wójta z ławnikami, przy czym stanowisko wójta i sołtysa było dziedziczne. Nie mogli oni sądzić niektórych rodzajów przestępstw, które były zarezerwowane dla sędziów państwowych.
Znaczenie prawa średzkiego zmalało po powołaniu przez Kazimierza Wielkiego Sądu Wyższego Prawa Niemieckiego na zamku krakowskim na Wawelu.
- prawo chełmińskie - odmiana prawa magdeburskiego powstała około 1233 w Chełmnie, używana głównie na Pomorzu, Prusach, Mazowszu, Warmii, i Podlasiu. Na skutek zarządzenia Kazimierza Jagiellończyka od 1476 obowiązywało wszystkich mieszkańców Prus Królewskich (także szlachtę). Nigdy nie uzgodniono oficjalnej kodyfikacji, posługiwano się za to licznymi projektami kodyfikacji wydanymi drukiem. Od 1459 r. rolę sądu wyższego dla miast na prawie chełmińskim pełniła Rada Torunia.
- prawo kaliskie (ius Calisiense) – lokalna odmiana prawa średzkiego wzorowana na przywileju lokacyjnym Kalisza i stosowana we wschodniej Wielkopolsce.
- prawo poznańskie (ius Posnaniense) - lokalna odmiana prawa magdeburskiego wzorowana na przywileju lokacyjnym Poznania z 1253 i stosowana w zachodniej Wielkopolsce.
- miejskie prawo prywatne Jana Cervusa Tucholczyka - opracowane w 1531, było oparte na Statucie Łaskiego. Była to próba spolonizowania praw miejskich podjęta przez profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. W późniejszych wydaniach znalazły się dodatki na temat prawa rzymskiego i kanonicznego.
- prawo flamandzkie - wzorowane na prawie niemieckim, nadawane kolonistom flamandzkim, holenderskim oraz frankońskim, lokowane na nim były Racibórz, Nysa oraz sporadycznie inne miasta na Śląsku.
Obywatelstwo miejskie [edytuj]
Do korzystania z pełni praw wynikających z przyjętego prawa miejskiego mieli od średniowiecza do XVIII w. tylko wolni obywatele (łac. cives).
Ponieważ życiem społeczności miejskiej kierowały jasno określone prawa, by spełnić postawione prawem warunki przyjęcia należało najpierw nabyć obywatelstwo miejskie. Obywatelstwo miejskie nadawano pod określonymi w przepisach zasadami ujętymi w wilkierzach (kodeksach prawa miejskiego), ordynacjach Rady Miasta oraz edyktach, niekiedy bardzo surowych.
Jako warunki przyjęcia stawiano m.in. urodzenie z legalnego związku, przedstawienie władzom miejskim dwóch zamożnych miejscowych popleczników oraz złożenie uroczystego zobowiązania do przestrzegania obowiązujących praw i stosowania się do rozporządzeń władz miejskich. Przepisy miejskie w zależności od tradycji nakazywały również w określonym terminie nabycie w mieście nieruchomości oraz uiszczenie stosownych opłat do kasy miejskiej. Od końca XVI wieku w Polsce warunkiem uzyskania przyjęcia do prawa miejskiego było również wyznawanie religii rzymskokatolickiej przez osobę starającą się o takie przyjęcie (z wyjątkiem Prus Królewskich, gdzie największe miasta były luterańskie.)
Osoba, która uzyskała akceptację władz miejskich, składała przysięgę i była następnie odnotowywana w księdze przyjęć do prawa miejskiego (łac. album civile).
Uzyskanie przyjęcia do prawa miejskiego dawało obywatelowi wiele korzyści; umożliwiało wolne prowadzenie działalności gospodarczej, dawało czynne i bierne prawo wyborcze do władz miejskich, umożliwiało członkostwo w bractwach kupieckich i cechach rzemieślniczych.
Z prawa tego najczęściej wyłączano rządzących się odrębnymi prawami i niepodlegających władzy rad miejskich Żydów, a także duchownych. Również nie był zaliczany do pocztu obywateli miasta mieszkający w nich, ale nieposiadający praw plebs. W Polsce ludność pochodzenia ruskiego mogła się starać o przyjęcie do prawa miejskiego dopiero po roku 1724.
Prawa miejskie w Polsce współcześnie [edytuj]
Odbieranie praw miejskich w Polsce, będące dawniej dość częstym zjawiskiem, nie jest praktykowane od lat 1970.; ostatnimi miastami pozbawionymi praw miejskich były Lędyczek i Miasteczko Krajeńskie w 1973 roku. Inkorporacje, czyli włączanie miast do sąsiednich większych miast (pozbawienie odrębności miejskiej lecz nie samej miejskości) praktykowane było (masowo) nieco dłużej, do 1977 roku, oraz wyjątkowo w 2002 roku w przypadku Wesołej[1].
Obecnie, aby uzyskać lub odzyskać status miasta (określany tradycyjnie jako prawa miejskie), aktualna miejscowość musi spełnić kilka warunków. Za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku o nadaniu praw miejskich przemawia szereg argumentów i uwarunkowań:
Przestrzenno-urbanistyczne:
- posiadanie odpowiedniej infrastruktury techniczno-komunalnej (cała miejscowość musi być zgazyfikowana, zwodociągowana i skanalizowana, posiadać m.in. centralne ogrzewanie, oczyszczalnię i selektywną zbiórkę odpadów)
- posiadanie uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego rozbudowę przyszłego miasta
- posiadanie miejskich cech funkcjonalno-przestrzennych (układ urbanistyczny z rynkiem, zwarta zabudowa typu miejskiego, asfaltowa nawierzchnia ulic, kanalizacja burzowa, chodniki, oświetlenie ulic, itp.)
- posiadanie jednoznacznie wykształconego centrum
- w obszarze zwartej zabudowy nie powinna być widoczna zabudowa typu zagrodowego
- określenie granic projektowanego miasta nie może być zbyt szerokie, czyli zawierać elementy funkcjonalno-przestrzenne niewłaściwe dla miast (niezwarta zabudowa, rozłogi wiejskie itp.)
Historyczno-administracyjne:
- posiadanie w przeszłości praw miejskich (m.in. herbu) lub stanowienie ważnego większego lokalnego ośrodka administracyjnego (zaleta lecz nie warunek)
- posiadanie dostatecznej liczby instytucji pełniących ponadlokalne funkcje o charakterze miastotwórczym
- miejscowości nie stanowiące siedzib gmin lub stanowiące integralną część innego miasta mają mniejszą szansę na pozytywne rozpatrzenie, np. Bnin
Funkcjonalno-demograficzne:
- posiadanie odpowiedniej liczby ludności (przyjęte kryterium to minimum 2.000 mieszkańców, w praktyce ten warunek jest coraz mniej rygorystycznie przestrzegany, np. w przypadku Zakliczyna i Kołaczyc)
- przynajmniej 2/3 ludności musi być zatrudniona poza rolnictwem
Społeczne:
- poparcie lokalne (we wstępnych konsultacjach przeważająca liczba mieszkańców projektowanego miasta oraz otaczającej je gminy musi opowiedzieć się za nadaniem statusu miejskiego)
- pozytywna opinia wojewody
Miejscowości pragnące uzyskać lub odzyskać prawa miejskie [edytuj]
Babiak[2] - 1.877 mieszk. (2009)
Baranów[3] - 1.915 mieszk. (2009)
Bircza[4] - 1.039 mieszk.(2009)
Biskupiec[5] - 1.913 mieszk. (2009)
Boćki[6] - 1.491 mieszk. (2009)
Bogoria[6] - 1.053 mieszk. (2009)
Bnin[7] - 2.380 mieszk.(2009) (część Kórnika)
Bralin[8] - 2.760 mieszk. (2009)
Budzyń[9][10] - 4.299 mieszk. (2009)
Chełmsko Śląskie[11] - 2.205 mieszk. (2009)
Choceń[12] - 1.775 mieszk. (2012)
Dębowiec[13] - 1.986 mieszk. (2009)
Długołęka[14] - 2.749 mieszk. (2009)
Dobre[15] - 1.662 mieszk. (2009)
Dobrzyca[16] - 3.227 mieszk. (2012)
Domaradz[17] - 3.042 mieszk. (2009)
Dubiecko[18] - 855 mieszk. (2009)
Frysztak[19] - 1.168 mieszk. (2009)
Gardeja[20] - 2.326 mieszk. (2009)
Gąsawa[21] - 1.469 mieszk. (2009)
Goraj[22] - 1.014 mieszk. (2009)
Jawornik Polski[23] - 1.166 mieszk. (2009)
Jedlińsk[24] - 1.694 mieszk. (2009)
Kazimierz Górniczy[6] - ? mieszk. (200?) (część Sosnowca)
Kaźmierz[25] - 3.143 mieszk. (2009)
Klimontów[26][6] - 2.046 mieszk. (2009)
Kochłowice[6] - 12.738 mieszk. (2006) (część Rudy Śląskiej)
Kołbiel[6] - 1.890 mieszk. (2009)- Komorów[27] - 3.816 mieszk. (2009)
Końskowola[28][6] - 2.210 mieszk. (2009)
Korczyna[29][30] - 6.047 mieszk. (2009)
Koszyce[31] - 833 mieszk. (2009)
Krościenko nad Dunajcem[32] - 3.611 mieszk. (2009)
Kurów[33] - 2.753 mieszk. (2009)
Lipnica Murowana[34] - 720 mieszk. (2009)- Lubycza Królewska[35] - 1.932 mieszk. (2011)
Łagów[36][6] - 1.588 mieszk. (2009)
Magnuszew[37] - 976 mieszk.(2009)
Majdan Królewski[38] - 2.631 mieszk. (2009)
Markuszów[33] - 1.273 mieszk. (2009)
Miasteczko Krajeńskie[39] - 1.150 mieszk. (2009)
Modliborzyce[40] - 1.382 mieszk. (2009)
Mrozy[41] - 3.446 mieszk. (2009)
Mstów[42] - 1.758 mieszk. (2009)
Nadarzyn[43] - 3.795 mieszk. (2010)
Nowy Żmigród[13] - 1.429 mieszk. (2009)
Olsztyn[44][45] - 2.687 mieszk. (2009)
Opatówek[46] - 4.077 mieszk. (2009)
Osiek Jasielski[13] - 716 mieszk. (2009)
Otyń[47] - 1.489 mieszk. (2009)
Parzęczew[48] - 914 mieszk. (2009)
Piaski[49] - 3.175 mieszk. (2009)
Pomiechówek[50] - 959 mieszk. (2009)
Pszczew[51] - 1.866 mieszk. (2009)
Radomyśl nad Sanem[6] - 820 mieszk. (2009)
Raszyn[6] - 7.302 mieszk. (2009)
Rozprza[52] - 1.638 mieszk. (2009)
Skierbieszów[53][54] - 1.234 mieszk. (2007)
Srebrna Góra[55] - 1.063 mieszk. (2009)
Stanisławów[56] - 1.602 mieszk. (2009)
Stepnica[57] - 2.462 mieszk. (2009)
Stopnica[58] - 1.545 mieszk. (2010)
Strzeleczki[59] - 1.603 mieszk. (2009)
Sulików[6] - 2.002 mieszk. (2009)
Szczerców[60] - 2.932 mieszk. (2009)
Szerzyny[61] - 2.270 mieszk. (2009)
Szydłów[62] - 1.093 mieszk. (2009)
Tarnów Opolski[63] - 3.759 mieszk. (2009)
Turobin[64][65][6] - 1.037 mieszk. (2009)
Urzędów[66] - 1.083 mieszk. (2009)
Wąwolnica[67] - 1.120 mieszk. (2009)
Wielbark[68] - 2.923 mieszk. (2009)
Władysławów[69] - 1.707 mieszk. (2009)
Wodzisław[70] - 1.224 mieszk. (2009)
Zaklików[71][72] 2.983 mieszk. (2012)
Ząbkowice[6] - ? mieszk. (200?) (część Dąbrowy Górniczej)
_COA.jpg){kind=small}
_COA.svg){kind=small}
_COA.gif){kind=small}
_COA.svg){kind=small}
Wnioski o nadanie statusu miasta rozpatrzone pozytywnie przez Radę Ministrów [edytuj]
| Herb | Miasto (2010) | Miejska morfologia | Prawa miejskie dawniej | Liczba ludności | Ludność pozarolnicza | Poparcie lokalne |
|---|---|---|---|---|---|---|
 |
Kołaczyce |  |
(1354-1919) |
 (1314) |
[75] |
|
 |
Łaszczów | |
(1549-1870) |
(2341)[76] |
(70%) |
|
 |
Przecław | |
(1471-1919) |
(1542) |
(95%) |
|
 |
Radłów | |
[77] |
(2793) |
(92%) |
|
 |
Szepietowo | |
|
(2335)[76] |
(99%) |
|
 |
Tychowo | |
|
(2507)[76] |
(90%) |
|
| Herb | Miasto (2011) | Miejska morfologia | Prawa miejskie dawniej | Liczba ludności | Ludność pozarolnicza | Poparcie lokalne |
|---|---|---|---|---|---|---|
 |
Czyżew | |
(1476-1870) |
(2670) |
[80] |
|
 |
Gościno | |
|
(2636) |
(97,3%) |
|
 |
Nowe Brzesko | |
(1279-1870) |
(1756) |
(90%) |
|
 |
Pruchnik | |
(1370-1934) |
(3694) |
(96%) |
|
 |
Wolbórz | |
(1273-1870) |
(2594) |
(85%) |
|
Wnioski o nadanie statusu miasta rozpatrzone negatywnie przez Radę Ministrów [edytuj]
2005[81]
- Bnin - sytuacja wynikająca z podziału jednego miasta na dwa inne (na terenie tej samej gminy) byłaby precedensem; Bnin jako miasto byłby jednostką pomocniczą gminy Kórnik, i tak reprezentowaną w stosunkach zewnętrznych przez władze Kórnika; proces urbanizacji polega na poszerzaniu granic miast, tak więc dzielenie ich nie jest racjonalne
- Dobre - mała liczba ludności; małe poparcie mieszkańców; mała liczba instytucji pełniących funkcje ponadlokalne o charakterze miastotwórczym; słabo rozwinięta infrastruktura techniczno-komunalna i społeczna; widoczna część zabudowy typu zagrodowej w obszarze zwartej zabudowy Dobrego
2006[82]
- Biskupiec - mała liczba ludności; małe poparcie mieszkańców; mała liczba instytucji pełniących funkcje ponadlokalne o charakterze miastotwórczym; znaczne rozproszenie zabudowy miejscowości; brak jednoznacznie wykształconego centrum
- Bnin - brak nowych argumentów merytorycznych od złożenia wniosku w 2005 roku oraz brak zaangażowania ludności lokalnej
2007[83]
- Końskowola - zbyt szerokie określenie granic, małe poparcie ludności i negatywna opinia wojewody
2008[84]
- Gardeja - mała liczba ludności
Przecław - mała liczba ludności i zbyt szerokie określenie granic- Pszczew - mała liczba ludności i małe poparcie ludności
2009[74]
Wolbórz - zbyt szerokie określenie granic
2010[79]
- brak wniosków rozpatrzonych negatywnie
2011[85]
- brak wniosków rozpatrzonych negatywnie
- Bnin - sytuacja wynikająca z podziału jednego miasta na dwa inne (na terenie tej samej gminy) byłaby precedensem; Bnin jako miasto byłby jednostką pomocniczą gminy Kórnik, i tak reprezentowaną w stosunkach zewnętrznych przez władze Kórnika; proces urbanizacji polega na poszerzaniu granic miast, tak więc dzielenie ich nie jest racjonalne, brak nowych argumentów w sprawie
- Skierbieszów - mała liczba ludności, rozproszenie zabudowy i brak jednoznacznie wykształconego centrum z miejskimi cechami funkcjonalno-przestrzennymi, negatywna opinia Wojewody Lubelskiego, nieprawidłowa dokumentacja
- Stopnica - mała liczba ludności
- Zaklików - zbyt szerokie określenie granic proponowanego miasta
Podstawy prawne [edytuj]
- Ustawa z 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych
Dz.U. z 2003 r. nr 166, poz. 1612; ostatnia zmiana Dz.U. z 2005 r. nr 17, poz. 141 - Ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591; ostatnia zmiana Dz.U. z 2008 r. nr 180, poz. 1111
Zobacz też [edytuj]
- Miasta w Polsce
- Nadania praw miejskich w Polsce po 1900
- Najstarsze miasta Polski
- Miejscowości w Polsce pozbawione praw miejskich
- Dawne osiedla w Polsce
Przypisy
- ↑ [1]
- ↑ XI Sesja Rady Gminy z dn. 28 września 2007 r.
- ↑ Uchwała Rady Gminy XVI/117/08
- ↑ Serwis turystyczny Przemyśl - Bieszczady - Bircza chce zostać miastem
- ↑ Projekt rozporządzenia Rady Ministrow, 2006
- ↑ 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 R. Krzysztofk (2006): Nowe Miasta w Polsce w latach 1980-2007. Geneza i mechanizmy rozwoju. Próba typologii. Sosnowiec: Uniwersytet Śląski
- ↑ 77 posiedzenie Senatu, oświadczenie złożone przez senatora W. Łęckiego skierowane do ministra spraw wewnętrznych w sprawie nadania Bninowi statusu miasta. 2005-02-18
- ↑ Projekt Kurier lokalny powiatu kępińskiego
- ↑ Tygodnik Nowy, P. Z. Kujawa: Budzyń staje do walki. 2007-11-27
- ↑ Polska - Głos Wielkopolski, M. Maciejewska: Budzyń - chcą być miastem. 2007-12-05
- ↑ Serwis internetowy www.sudety.info.pl
- ↑ Uchwała Rady Gminy XXVII/190/13
- ↑ 13,0 13,1 13,2 Będą walczyć o odzyskanie praw miejskich (Jasielski Portal Informacyjny z dnia 1 lutego 2010 r.
- ↑ Długołęka ma szansę stać się wkrótce miastem - Gazeta Wrocławska
- ↑ Projekt rozporządzenia Rady Ministrow, 2005
- ↑ Uchwała Rady Gminy XXXII/214/13
- ↑ Czy Domaradz będzie miastem?
- ↑ Wspólnota Samorządowa Doliny Sanu
- ↑ Serwis internetowy gminy Frysztak: www.frysztak.pl
- ↑ Serwis internetowy gminy Pszczew: Dziennik Bałtycki:Gardeja będzie miastem?. 2008-01-22
- ↑ Tygodnik Pałuki: http://paluki.tygodnik.pl/artykuly/zobacz/5044/146/620-lecie_nadania_praw_miejskich.html
- ↑ TZ nr 35 z dnia 27 sierpnia 2008 r.
- ↑ Serwis internetowy gminy Jawornik Polski: www.gmina-jawornik-polski.republika.pl
- ↑ Tygodnik Radomski :: strona głowna
- ↑ Uchwała Rady Gminy XX/112/08
- ↑ Serwis internetowy Sandomierskie Klimaty: www.sandomierskie.com
- ↑ Miasto i gmina Komorów - Informacje o planach powstania gminy
- ↑ Tygodnik Nowy, M. Domagalski: Zmiany na mapie administracyjnej Polski. 2007-12-19
- ↑ Wyniki konsultacji społecznych
- ↑ Korczyna pod Krosnem: Referendum ws. przywrócenia praw miejskich
- ↑ Koszyce chcą odzyskać prawa miejskie
- ↑ kroscienko24.pl- Kroscienko, Krościenko,Krościenko nad Dunajcem,Pieniny, Szczawnica, Grywałd, Krościenko,Kroscienko
- ↑ 33,0 33,1 Kurów i Markuszów będą miastami?
- ↑ Dziennik Polski, (ziob): Będzie najmniejszym miastem?. 2006-01-09
- ↑ Uchwała Rady Gminy XIII/198/2013
- ↑ Uchwała Rady Gminy XXXV 192/08
- ↑ Program Klubu Miłośników Ziemi Magnuszewskiej: http://www.magnuszew.info/index.php?option=com_content&task=view&id=47&Itemid=44
- ↑ http://galek.blog.onet.pl/Krolewski-grod-chce-znow-byc-m,2,ID418523536,n
- ↑ Serwis internetowy powiatu pilskiego: www.powiat-pilski.intrux.pl
- ↑ Uchwała Rady Gminy XXVI/182/2013
- ↑ Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Mrozy: http://www.mrozy.bip.net.pl/?a=931
- ↑ Serwis internetowy gminy Mstów: www.mstow.pl
- ↑ [2]
- ↑ Ziemia Myszkowska
- ↑ Olsztyn pod Częstochową odzyska prawa miejskie?
- ↑ Opatowianin, Zarząd TPO: Prawa miejskie dla Opatówka. 2004-01/03
- ↑ Otyń miastem? Weź udział w konsultacjach
- ↑ Hot spot Parzęczew - miasto za kasę UE
- ↑ Panorama Leszczyńska: http://panorama.media.pl/content/view/2584/9/
- ↑ Tygodnik Nowodworski: http://nowodworski.info/index.php?option=com_content&task=view&id=672&Itemid=1
- ↑ Serwis internetowy gminy Pszczew: www.pszczew.pl
- ↑ Region: Rozprza też chce być miastem - ePiotrkow.pl - Multimedialny Portal - Piotrków Trybunalski
- ↑ Skierbieszów: Informacja dla mieszkańców Gminy Skierbieszów
- ↑ Chcą być miastem. Władze Skierbieszowa starają się o odzyskanie praw miejskich
- ↑ Próba odzyskania praw miejskich: [3]
- ↑ Czy mieszkańcy Stanisławowa chcą aby odzyskać prawa miejskie?
- ↑ Gmina Stepnica - Święto Gęsi
- ↑ Gmina Stopnica - wiadomości-OBWIESZCZENIE
- ↑ STRZELECZKI - Urząd Gminy
- ↑ Nowa Gmina
- ↑ Tarnowski Gosc Niedzielny - Tarnów
- ↑ Zapytanie w sprawie uwarunkowań restytucji praw miejskich dla Szydłowca
- ↑ Opole: Tarnów Opolski chce być miastem - 25 września 2008
- ↑ Pismo w sprawie o przywrócenie Turobinowi praw miejskich, 20 marca 2007
- ↑ Roztocze Online, B. Nowak: Miasto Turobin?. 2006-08-10
- ↑ Gazeta Urzędowska, E. Puchajda: Wybory w sołectwach na terenie Gminy Urzędów. 2003-02-02
- ↑ Wąwolnica nie chce już dłużej być wsią
- ↑ Kurek Mazurski
- ↑ Chcą odzyskać prawa miejskie
- ↑ Radio Kielce: Wodzisław znowu miastem?
- ↑ Uchwała XXXIV/193/2013 Rady Gminy
- ↑ [4]
- ↑ Projekt Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie utworzenia, ustalenia granic i nazw gmin oraz siedzib ich władz, ustalenia granic niektórych miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta
- ↑ 74,0 74,1 Biuletyn Informacji Publicznej MSWIA :: BIP :: - 2009
- ↑ Większość ludności
- ↑ 76,0 76,1 76,2 Liczba ludności projektowanego miasta
- ↑ Jedynie prawa miasteczka 1870-1934
- ↑ Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 929
- ↑ 79,0 79,1 Uzasadnienie
- ↑ Większość mieszkańców
- ↑ Uzasadnienie
- ↑ Uzasadnienie
- ↑ Uzasadnienie
- ↑ Uzasadnienie
- ↑ Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz zmiany siedzib władz niektórych gmin. RM-110-71-11
- ↑ Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz zmiany siedziby władz gminy
- ↑ Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 873 (PDF)
Bibliografia [edytuj]
- Maria Bogucka, Henryk Samsonowicz. Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej, Wrocław 1986;
