Język ormiański
Z Wikipedii
| Հայերեն | |
| Obszar | Armenia, Rosja, Francja, Gruzja, Iran, Syria, Liban i inne |
| Liczba mówiących | ok. 6 milionów |
| Ranking | 87. |
| Klasyfikacja genetyczna | Języki indoeuropejskie *Język ormiański |
| Pismo | ormiański |
| Status oficjalny | |
| Język urzędowy | Armenia, Górski Karabach (Azerbejdżan) |
| Regulowany przez | Armeńska Akademia Nauk |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | hy |
| ISO 639-2 | arm/hye |
| SIL | ARM |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata | |
Język ormiański (Հայերեն) należy do rodziny języków indoeuropejskich, stanowi jednak w niej samodzielną gałąź. Obecnie używany jest w Republice Armenii i Republice Górskiego Karabachu, gdzie jest językiem urzędowym, a także w Gruzji, Iranie, Syrii, Rosji w Libanie i 24 innych państwach przez około 6 milionów ludzi.
Obecnie w użyciu są dwa standaryzowane dialekty języka ormiańskiego, różniące się wymową niektórych głosek a także odmianą czasowników i czasami gramatycznymi. Nazwy dialektów pochodzą od miejsca ich powstania:
- wschodnioormiański (arevelian hayeren-Արևելյան հայերեն) używany na Wyżynie Armeńskiej u podnóży góry Ararat, w tym w obecnej Republice Armenii.
- zachodnioormiański (arevmtian hayeren-Արևմտյան հայերեն) do rzezi Ormian używany przez Ormian mieszkających w Anatolii, obecnie używany jedynie wśród ormiańskiej diaspory.
W liturgii Kościoła ormiańskiego używany jest starożytny język ormiański zwany grabar.
Ormianie Polscy od XVII wieku, choć nie powszechnie, posługiwali się językiem zachodnioormiańskim (arevmtian hayeren-Արևմտյան հայերեն). Na skutek postępującej polonizacji znajomość języka ormiańskiego niemal zanikła, przetrwała jedynie w kolonii ormiańskiej w Kutach nad Czeremoszem (do II wojny światowej). Do dziś żyje w Polsce kilka osób, które pamiętają używany tam język zachodnioormiański.
[edytuj] Pochodzenie języka
Współcześnie język ormiański w zdecydowanej większość językoznawczych opracowań uważa się za język indoeuropejski, naznaczony silnym wpływem innych języków regionu, m. in. aramejskiego i średnioperskiego. Według najpopularniejszych teorii język ten, a ściślej jego wczesne stadium nazywane językiem protoormiańskim, oddzielił się w starożytności od głównego pnia języków indoeuropejskich wraz z kilkoma innymi językami zaliczanymi do ligi paleobałkańskiej. Za język najbliżej spokrewniony z ormiańskim uważano w przeszłości frygijski, dziś teoria ta jest mniej popularna. Istnieją też hipotezy o bliższym związku języka ormiańskiego z językiem greckim.
Zaproponowano też kilka innych, znacznie mniej popularnych hipotez, przeczących indoeuropejskiemu rodowodowi języka ormiańskiego. W myśl tych teorii język ormiański miałby nabrać cech indoeuropejskich pod wpływem interakcji z językami tej rodziny (zwłaszcza anatolijskimi), a genetyczne pokrewieństwo wykazywać raczej z niektórymi językami hipotetycznej grupy azjanickiej. Teorie te kwestionowane są przez zdecydowaną większość językoznawców.
[edytuj] Alfabet ormiański
Zob. alfabet ormiański, Jan Hanusz.

