Fotogrametria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Fotogrametria – dziedzina nauki i techniki zajmująca się odtwarzaniem kształtów, rozmiarów i wzajemnego położenia obiektów w terenie na podstawie zdjęć fotogrametrycznych (fotogramów).

Praktycznym zastosowaniem fotogrametrii jest jej wykorzystanie jako źródła podczas tworzenia map. W geodezji służy jako pomoc przy pomiarach dużych obszarów i odległości. Jest też jedną z metod wyznaczania wysokości obiektów.

Do wykonywania zdjęć fotogrametrycznych są wykorzystywane specjalne, na ogół wielkoformatowe, aparaty fotograficzne wyposażone w specjalne obiektywy pozbawione aberracji.

W zależności od sposobu wykonywania zdjęć rozróżnia się fotogrametrię naziemną (terrofotogrametrię) oraz fotogrametrię lotniczą (aerofotogrametrię). Zależnie od sposobu wykorzystania zdjęć rozróżnia się fotogrametrię płaską (jednoobrazową) i fotogrametrię przestrzenną (dwuobrazową), zwaną też stereofotogrametrią, w której przestrzenny obraz przedmiotu lub terenu uzyskuje się za pomocą stereogramu – pary zdjęć wykonanych z dwóch punktów przestrzeni.

Rozwój fotogrametrii
Fotogrametria -analogowa -analityczna -cyfrowa
Rok 1915 1961 1991
Podstawowy instrument autograf analogowy autograf analityczny autograf cyfrowy
-fotogrametryczna
stacja robocza
Podstawowa postać danych analogowa rastrowa wektorowa
Stopień automatyzacji niski średni wysoki

Fotogrametria w geodezji i kartografii[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze zdjęcia fotogrametryczne wykonano z balonu na uwięzi w 1858-1859 w Paryżu. W Polsce inicjatorem wykorzystania fotogrametrii był Kasper Weigel, który w 1918 zastosował stereofotogrametrię do opracowania mapy topograficznej części Tatr, wykonanej w skali 1:20 000 w latach 19241934. Fotogrametrię stosuje się też m.in. w geologii do poszukiwań surowców mineralnych, w architekturze do inwentaryzacji zabytków, a także w archeologii, meteorologii i leśnictwie. Coraz częściej jednak zamiast zdjęć lotniczych stosuje się zdjęcia satelitarne.

Fotogrametria w medycynie[edytuj | edytuj kod]

Zastosowania głównie do pomiaru kształtu całego ciała lub jego części. Dla pomiaru całego ciała stosuje się system dwóch kamer umieszczonych po obu stronach ciała. Człowiek ustawiony jest w specjalnym statywie, gdzie jest unieruchomiony i który posiada system punktów umożliwiających odtworzenie orientacji zewnętrznej zdjęć. Graficzna prezentacja pomiarów całego ciała (w postaci warstwic i profilów) pozwala na analizę: skrzywień kręgosłupa i jego kontrolnych pomiarów w czasie rehabilitacji. Szeroką popularnością cieszy się tu technika mory, czyli dwa jednakowe rastry liniowe zrzutowane optycznie na przestrzenny obiekt o ograniczonej głębi tworzą na powierzchni obiektu topografie mory, która reprezentuje mapę warstwicową. Pomiary głowy dla analizy kształtu twarzy (wykonywana dla analizy przeprowadzonych operacji plastycznych). Pomiary kształtu zębów (przed przeprowadzeniem operacji i wykonania protez lub urządzeń korekcyjnych). Pomiary oka zarówno jego wewnętrznej jak i zewnętrznej części w celu analizy zmian kształtu soczewki ocznej i tarczy nerwu wzrokowego na dnie oka. Pomiar oka przeprowadza się specjalną kamera okulistyczną (fundus camera). Dodatkowo pomiary oka maja zastosowania do produkcji szkieł kontaktowych. Pomiary części ciała dla produkcji protez. Do automatyzacji takiego procesu potrzebne jest stworzenie numerycznego modelu opisującego ich kształt.