Gwiezdne wrota (serial telewizyjny)

Gwiezdne wrota Stargate SG-1
Gatunek serialu	sci-fi
Kraj produkcji	Kanada Stany Zjednoczone
Oryginalny język	angielski
Główne role	Richard Dean Anderson Michael Shanks Amanda Tapping Christopher Judge Don S. Davis
Liczba odcinków	214
Liczba serii	10
Lista odcinków
Produkcja
Produkcja	Jonathan Glassner Brad Wright
Czas trwania odcinka	42 minuty
Emisja
Stacja telewizyjna	Showtime (sezony 1 - 5) Sci Fi Channel (sezony 6 - 10) TVN (sezony 1 - 2) AXN (sezony 1 - 10) AXN SciFi (sezony 1 - 10)
Lata emisji	1997-2007
Data premiery	27 lipca 1997
Chronologia
Poprzednik	Gwiezdne wrota (film)
Kontynuacja	Gwiezdne wrota: Arka prawdy
Powiązane	Gwiezdne wrota: Atlantyda Gwiezdne wrota: Wszechświat
Multimedia w Wikimedia Commons
Oficjalna strona serialu

Gwiezdne wrota (ang. Stargate SG-1) – amerykańsko-kanadyjski serial fantastyczno-naukowy z 1997 roku, który powstał na podstawie filmu kinowego z roku 1994 – Gwiezdne wrota. Serial ten został zrealizowany przez Metro-Goldwyn-Mayer i jest najdłużej (nieprzerwanie) nadawanym serialem science fiction w historii telewizji. W 2004 roku ukazał się spin-off – Gwiezdne wrota: Atlantyda, w roku 2009 Gwiezdne wrota: Wszechświat. W roku 2008 powstały dwa filmy fabularne - Stargate: The Ark of Truth oraz Stargate: Continuum.

Obsada

Postać	Aktor	Lata występowania
Jack O'Neill	Richard Dean Anderson	1997-2005, 2006
Daniel Jackson	Michael Shanks	1997-2002, 2003-2007
Samantha Carter	Amanda Tapping	1997-2007
Teal'c	Christopher Judge	1997-2007
George Hammond	Don S. Davis	1997-2004
Jonas Quinn	Corin Nemec	2002-2003
Janet Fraiser	Teryl Rothery	1997-2004
Cameron Mitchell	Ben Browder	2005-2007
Hank Landry	Beau Bridges	2005-2007
Vala Mal Doran	Claudia Black	2006-2007
Frank Simmons	John de Lancie	2001-2002

Opis fabuły

Po powrocie pułkownika O'Neilla z misji na Abydos, Gwiezdne wrota zostały wyłączone i przechowywane były w bazie Cheyenne w pobliżu Colorado Springs w stanie Colorado, USA. Rok później Wrota aktywowały się i wyszła z nich grupa obcych zwanych Goa'uldami, która napadła na bazę. Jej dowódca, gen. Hammond. poprosił pułkownika O'Neilla o powrót do służby i pomoc w poprowadzeniu kolejnej misji na Abydos. Na miejscu ekipa z Ziemi spotkała doktora Jacksona, który został na planecie po pierwszej wyprawie. Odkrył on, że w galaktyce istnieje cała sieć Gwiezdnych wrót. Oznaczało to, że skoro obcy nie przyszli z Abydos, mogli wrócić na którykolwiek z tysięcy adresów. Kolejny atak obcych, tym razem na mieszkańców Abydos, umożliwił Ziemianom odnalezienie i uratowanie porwanych.

Na planecie Chulak zdobyli uznanie jednego z obcych – Teal'ca, który postanawia się do nich przyłączyć. Wtedy w bazie Cheyenne zostaje utworzone dowództwo Gwiezdnych wrót – SGC. Kilkanaście drużyn SG, w tym SG-1 w składzie: pułkownik Jack O'Neill, kapitan Samantha Carter, doktor Daniel Jackson i Teal'c, podróżuje przez Wrota badając inne światy i technologie, które umożliwią im walkę z Goa'uldami.

Przez 8 sezonów serialu Ziemianie i ich sprzymierzeńcy (m.in. Asgard) walczą z Goa'uldami (i innymi zagrożeniami, np. Replikatorami), aż do obalenia ich władzy nad galaktyką. W 9 sezonie pojawia się nowy wróg – zły odłam Pradawnych, nazywający się Ori. Chcą oni nawrócić wszystkich w naszej galaktyce na ich wiarę, podając się za jedynych, prawdziwych bogów. Światy galaktyki mają wybór – albo będą czcić Ori, albo zostaną zniszczone. SGC szuka sposobów do walki z kapłanami Ori, jednocześnie próbując przekonać mniej rozwinięte planety, że moc Ori nie pochodzi z boskiej magii, lecz z technologii.

Saga Goa'uld

Odcinek pilotażowy (Dzieci Bogów) powstał w rok po wydarzeniach z oryginalnej fabuły i wprowadza Goa'uld - Władców Systemów. Głównym czarnym charakterem zostaje Apofis (Peter Williams), który walczy z organizacją StarGate Command (SGC) mieszczącą się na Ziemi pod górą Cheyenne, która posiada Gwiezdne Wrota. SGC jest reaktywowana po rocznej przerwie gdy wrota okazują się być częścią międzyplanetarnej sieci łączącej liczne planety. Utworzone zostają zespoły SG aby pomóc w obronie Ziemi przed Goa'uld, którzy posiadają międzygwiezdne piramidy (okręty wojenne) i ogromną armię Jaffa (dziedzicznych niewolników-wojowników, którzy są ludzkimi inkubatorami dla larw Goa'uld) do dyspozycji. Flagowy zespół Ziemi SG-1, do którego dołącza się pierwszy przyboczny (Lead Soldier Jaffa) Teal'c, inicjuje kilka sojuszy z innymi rasami w galaktyce, takich jak:

• Podobni do Goa'uld ale prawdziwie symbiotyczne Tok'ra
• Bardzo zaawansowani ludzie Tollanie
• Pacyfiści Noxowie
• Istoty podobne do tych znalezionych w Roswell tylko że szarzy. Bardzo zaawansowana rasa która podszywa się pod bogów starożytnych Wikingów, lecz nie wykorzystuje ludzi - Asgardzi
• Oraz resztki potężnych Pradawnych po Ascendencji.

Innym zagrożeniem, które pojawia się w sezonie 4 (i finale sezonu 3) są maszyny o nazwie Replikatory. W międzyczasie również nieuczciwi agenci wywiadu na Ziemi, organizacja NID, wielokrotnie próbuje przejąć kontrolę nad Gwiezdnymi Wrotami i innymi technologiami obcych. Mimo śmierci Apophis'a na początku sezonu 5, Imperium Goa'uld pozostaje poważnym przeciwnikiem w Stargate SG-1 do końca sezonu 8. Władca Systemów Lord Baal (Cliff Simon) jest jedynym wpływowym Goa'uld w ciągu ostatnich dwóch sezonów Stargate SG-1. Został on pokonany ostatecznie w filmie DVD Stargate: Continuum.

Saga Anubis

Po porażce Apofisa w sezonie 5 na podium wstąpił Władca Systemów Anubis (David Palffy). Staje się on głównym czarnym charakterem. Posiada dużą wiedzę Pradawnych i ich technologii. Podczas gdy Ziemianie budują swój pierwszy statek międzygwiezdny (Prometeusz), w sezonie 6 i 7, Anubis tworzy armię niemal niepokonany Wojowników Kull i niszczy wielu swoich "kolegów" - pokonuje kilkunastu Władców Systemów. W sezonie 7 w finale, SG-1 odkrywa potężną broń w placówce Pradawnych na Antarktydzie, która niszczy całą flotę Anubisa i także ustawia scenę dla spin-offa serii: Stargate Atlantis. Podczas gdy Baal przejmuje większość sił Anubisa w sezonie 8, Anubis potajemnie odzyskuje kontrolę nad jego siłami. Ludzkie formy Replikatorów (wyższy poziom - składające się z nanobotów) zaczynają podbój Władców Systemu, ale SG-1 znajduje i dostosowuje starożytną broń, aby zniszczyć wszystkie Replikatory w całej galaktyce. Koniec sezonu 8 ujawnia dobroczynny charakter Omy Desala (Mel Harris), która jest odpowiedzialna za ascendencję Anubisa. Kiedy angażuje Anubisa w odwieczną walkę, ogranicza go w celu zapobieżenia oddziaływania na śmiertelników, Replikatory i najbardziej wpływowi Władcy Systemów są już unicestwieni, a Jaffa wygrali swoją wolność spod jarzma Goa'uld.

Saga Ori

Po sezonie 8 pierwotny skład SG-1 zostaje rozwiązany, aczkolwiek powoli łączy się powtórnie pod rządami nowego przywódcy - płk. Camerona Mitchella, po tym jak SGC nieumyślnie zwróciło uwagę starożytnej rasy zwanej Ori, pochodzącej z innej galaktyki. W czasie gdy Ori wysyłają swoich ulepszonych ludzi - Przeorów - do naszej Drogi Mlecznej, aby szerzyli religię, która ma na celu zwiększenie mocy samych Ori, Ba'al wraz z kilkoma pomniejszymi Goa'uldami przenikają na Ziemię jako "Trust" (koalicja fałszywych agentów NID), aby odbudować własną potęgę. Pod koniec sezonu 9, Ori rozpoczynają krucjatę swoimi statkami wojennymi i z łatwością pokonują zrzeszone siły Ziemi i ich sojuszników. Przywódca Ori, Adria, zostaje przedstawiona dopiero w premierowym odcinku 10 sezonu. SG-1 udaje się na poszukiwania Sangreala - starożytnej broni, która może pomóc pokonać Ori. Szuka jej także Ba'al, wraz ze swoimi klonami, jednak jemu potrzebna jest ona do własnych celów. Z pomocą potężnego Merlina, SG-1 znajduje plany budowy Sangreala i wysyła działającą wersję maszyny do galaktyki Ori. Krótko po tym Adria wstępuje na wyższy poziom istnienia. Cała saga Ori kończy się w powiązanym z serią filmie "Gwiezdne wrota: Arka prawdy".

Obsada

• Richard Dean Anderson jako Jonathan "Jack" O'Neill (sezony 1–8, oraz 9–10) – pułkownik United States Air Force i weteran operacji specjalnych Air Force, który poprowadził pierwszą misję przez wrota w filmie Stargate (grany wtedy przez Kurta Russella). Przywrócony z emerytury w pilotażowym odcinku do służby jako dowódca SG-1 w pierwszych siedmiu sezonach. Przejmuje dowodzenie nad SGC po awansie na generała brygady na początku sezonu 8. Przeniesiony do Waszyngtonu D.C. przed sezonem 9, otrzymuje awans na generała. Pojawia się w sezonach 9 i 10 SG-1, a także w Stargate: Continuum, oraz w sezonach 1 i 3 Stargate: Atlantis. Także jako generał pułkownik w wielu epizodach Stargate: Universe, gdzie dowodzi Department of Homeworld Security.

• Michael Shanks jako Daniel Jackson (Sezony 1-5 ​​i 7-10 oraz gościnnie sezon 6) - świetny egiptolog, którego naciągane teorie o piramidach doprowadziło do jego udziału w pierwotnej misji Stargate w filmie (gdzie Daniela grał James Spader). Dołącza do drużyny SG-1 w poszukiwaniu porwanej żony w odcinku pilotażowym, ale jego naiwność i ciekawość regularnie stwarza przeszkody dla zespołu. Postać stopniowo ewoluuje: od bycia archeologiem i tłumaczem w sumienie zespołu. Jest częścią SG-1 do momentu przejścia na wyższy poziom egzystencji (ascenduje w chwili śmierci) na koniec 5 sezonu. Po jego przeciwstawieniu się zasadom nie ingerencji powraca do naturalnego ciała na początku sezonu 7 i pozostaje już tak do końca serialu. W ostatnich trzech sezonach pokazuje swoje obiekcje w stosunkach z Valą Mal Doran. Daniel pojawia się również w obu filmach DVD oraz w okresach 1 i 5 Stargate Atlantis. Pojawił się w odcinku pilotażowym i dwóch kolejnych odcinkach Stargate Universe.

• Amanda Tapping jako Samantha Carter (sezony 1-10) - genialny astrofizyk i kapitan Sił powietrznych Stanów Zjednoczonych, który dołącza do SG-1 pod dowództwem płk O'Neilla w pilotażowym odcinku. Po jej awansie na Majora w sezonie 3, awansuje do stopnia podpułkownika na początku sezonu 8 i przejmuje dowodzenie nad SG-1. Seria wielokrotnie nawiązuje do romantycznych uczuć między O'Neillem i Carter, ale ich związek nigdy nie jest skonsumowany (obaj są wojskowymi w podległości służbowej) poza alternatywną rzeczywistością, jednak sezon 9 odcinek 7 nawiązuje do ich tworzących się relacji. Carter pomaga ppłk Cameronowi Mitchellowi w sezonie 9 i 10. Po jej uczestnictwie w Stargate: The Ark of Truth zostaje awansowana do stopnia pułkownika i staje się nowym dowódcą wyprawy Atlantis w sezonie 4 Stargate Atlantis. Ponownie wstępuje do do SG-1 w Stargate: Continuum. Jest obarczona tymczasowym dowództwem SGC podczas ataku przez statek Wraith w finale serii Stargate Atlantis. Później jest dowódcą Georgea Hammonda (krążownika klasy Daedalus) i pojawia się w pierwszym odcinku Stargate: Universe. Carter występuje epizodycznie we wszystkich sezonach Stargate Atlantis (poza 4, gdzie jest jedną z głównych postaci) i pojawia się też w pierwszym Atlantis filmie DVD i w trzecim filmie o SG-1.

• Christopher Judge jako Teal'c (sezony 1-10) - cichy i mocny Jaffa - cudzoziemiec który był pierwszym przybocznym Goa'uld Apophisa. Wchodzi do SG-1 w trzecim odcinku w nadziei, że doprowadzi jego naród (Jaffa) do wolności. Pomimo sukcesu w realizacji tego celu na koniec sezonu 8, pozostaje członkiem SG-1 do końca serialu. Pojawia się on również w obu filmach DVD oraz w 4 sezonie Stargate Atlantis.

• Don S. Davis jako George Hammond (sezony 1-7, sezony 8-10 gościnnie) - Generał major US Air Force (później Generał broni), który dowodził SGC w ciągu pierwszych siedmiu sezonów. Oprócz powtarzających się pojawień w okresach od 8 do 10 w Stargate SG-1, pojawia się w sezonie 1 Stargate Atlantis. Davis zmarł na atak serca w czerwcu 2008 roku, przez co jego ostatnią rolą w uniwersum Gwiezdnych Wrót była rola w Stargate: Continuum.

• Corin Nemec jako Jonas Quinn (sezon 6, 5 i 7 sezon - epizodyczny) - pochodzący z innej planety naukowiec z kraju Kelowna na planecie Langara. Daniel poświęca swoje życie (co prowadzi do jego oświecenia) na koniec 5 sezonu w próbie uratowania Kelowna od kataklizmu, ale jego reakcja nie jest pozytywnie przyjęta przez przywódców co powoduje, że Jonas pomaga Ziemianom. Jonas jest człowiekiem szybko uczącym się i wypełnia puste miejsce Daniela w SG-1 w sezonie 6. Po powrocie Daniela, Jonas wraca na swoją planetę i tam pozostaje, powraca jeszcze w sezonie 7.

• Ben Browder jako Cameron "Cam" Mitchell (sezony 9-10) - podpułkownik United States Air Force, który jest wyznaczony jako nowy dowódca SG-1 na początku sezonu 9. Stara się doprowadzić do połączenia jej byłych członków (Sam, Daniela i Teal'c'a) pod jego dowództwem SG-1. Jest on awansowany do stopnia pułkownika między jego występami w Stargate: The Ark of Truth a Stargate: Continuum.

• Beau Bridges jako Henry "Hank" Landry (sezony 9-10) - Generał United States Air Force i dowódca SGC w sezonie 9 i 10. Zastąpił Hammonda, który odszedł na emeryturę. Jest Ojcem SGC medycznego oficera Carolyn Lam i pojawia się zarówno w filmach jak i sezonach 2 i 3 Stargate Atlantis.

• Claudia Black jako Vala Mal Doran (sezon 10 główny, sezony 8-9 gościnnie) - oszustka z nienazwanej planety oraz były ludzki gospodarz Goa'ulda Qetesh. Jej pierwszy występ w sezonie 8, "Bez ograniczeń" jest początkiem jej flirtu oraz antagonistycznych stosunków z Danielem. W sezonie 9 wraz z Danielem nieumyślnie odkrywa nowe zagrożenie czyli Ori. Przyłącza się do SG-1 po urodzeniu nowego lidera Ori na początku sezonu 10 i pojawia się w filmach DVD. W październiku 2009 roku, jest jedynym byłym członkiem obsady, który nie dostał propozycji uczestniczenia w trzecim filmie DVD.

Ciekawostki

Glif symbolizujący planetę Ziemia w świecie serialu.

• Pułkownik O'Neill w rozmowach bardzo często cytuje swoje ulubione filmy. Są to rzeczywiste produkcje, najczęściej dobrze znane hity kinowe. Bardzo często słyszymy także nawiązania do serialu Star Trek. Pojawiają się również nawiązania do nazwy telewizji Showtime.
• Ulubionym filmem Teal'ca są Gwiezdne Wojny. Podobno oglądał je dziewięć razy.
• Jak wiadomo Teal'c nie jest zbyt rozmowny, najczęściej po prostu mówi: "indeed" , co oznacza "dokładnie", "rzeczywiście", "w rzeczy samej".
• Armin Shimerman, który zagrał w serialu jako Nox Anteaus, jest pierwszym członkiem obsady serialu Star Trek.
• Stargate SG-1 jest drugim najdłużej kręconym serialem s-f zaraz po Doktorze Who.
• Oryginalna obsada filmu Stargate została zupełnie zmieniona, jedynymi aktorami z pierwowzoru pozostali jedynie: Alexis Cruz (Ska'ara) i Erick Avari (Kasuf).
• Pomimo iż Major Kawalsky (Jay Acovone) został uśmiercony już w 3 odcinku, kilkakrotnie powraca jeszcze jako postać epizodyczna.
• Paul McGillion, grający postać dr Carsona Becketta w serialu Gwiezdne wrota: Atlantyda, wystąpił w odcinku Gwiezdnych wrót "Męki Tantala" (z ang. "The Torment Of Tantalus": 1x11) jako młody Ernest (narzeczony Catherine Langford)
• Porucznik Samantha Carter w jednym z odcinków sezonu siódmego nuciła muzykę, która pojawia sie w każdym intro serialu.

Sezony i odcinki

Gwiezdne wrota liczą 7 sezonów po 22 odcinki i 3 sezony po 20 odcinków, czyli razem 214 odcinków w 10 sezonach. 14 marca 2007 roku na amerykańskim kanale Sci Fi Channel został wyemitowany ostatni odcinek pt. Unending. Do serialu zalicza się również dwa filmy pełnometrażowe Stargate: The Ark of Truth oraz Stargate: Continuum.

Emisja w Polsce

Polską premierową emisję pierwszych dwóch sezonów zaprezentowała stacja TVN, kolejnych 8 – HBO. Począwszy od 3 grudnia 2007 kanał AXN SciFi wyemitował wszystkie dziesięć sezonów serialu (emisja ostatniego z odcinków nastąpiła 15 kwietnia 2009). Ponadto kanały AXN SciFi i AXN emitują kilka cykli powtórek różnych sezonów.

Linki zewnętrzne

• Gwiezdne wrota w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Gwiezdne wrota w bazie filmweb.pl
• Serwis o serialu na stronie kanału Sci Fi
• Anglojęzyczny portal o świecie Gwiezdnych Wrót wraz z encyklopedią postaci, planet i ras
• Polski portal o serialach Stargate SG-1 i Stargate Atlantis
• Anglojęzyczny portal z między innymi: opisami odcinków, fanfiction itp.
• Fanfiction