Jan z Nikiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jan z Nikiu
Data i miejsce urodzenia VII wiek
Zawód historyk
Język grecki
Gatunki kronika
Ważne dzieła Kronika świata

Jan z Nikiu (gr.: Ιωάννης Νικίου, Joánnes Nikíou) – kronikarz bizantyński z VII wieku. Autor Kroniki świata, doprowadzonej do końca VII wieku.

Osoba[edytuj | edytuj kod]

Jan był monofizyckim biskupem Nikiu, miasta położonego na wyspie Nilu w Dolnym Egipcie. Żył i działał w drugiej połowie VII wieku[1].

Dzieło[edytuj | edytuj kod]

Jan jest autorem, wzorowanej na dziele Jana Malalasa, Kroniki świata. Podobnie jak Malalas i Jan Antiochijczyk, rozpoczął swą kronikę od Adama i Ewy, przepisując całe partie z Kroniki Malalasa. Przedstawił historię Wschodu, Grecji i Rzymu, by opisując panowanie kolejnych cesarzy rzymskich i bizantyńskich dojść do końca VII stulecia. Wzorem swoich poprzedników, w miarę zbliżania się do czasów, które sam przeżył, przedstawiał wydarzenia coraz bardziej szczegółowo[1]. Szczególnie cenny jest jego dramatyczny, oparty na osobistych przeżyciach, opis zdobycia Egiptu przez Arabów pod wodzą Amra w 642 roku, po taktycznym wycofaniu się wojsk bizantyńskich z Rodos i wcześniejszej klęsce bizantyńskie ekspedycji wojskowej pod Nikiu (640 rok)[2].

Kronika Jana nie była w Bizancjum znana. Nie korzystał z niej, ani nie wzmiankował żaden późniejszy historyk bizantyński. W średniowieczu została przetłumaczona na język arabski, a w 1601 roku z arabskiego na etiopski. Oryginał grecki i przekład arabski zaginęły. Zachowało się jedynie, w niezbyt dobrym stanie tłumaczenie etiopskie, ważne źródło do okresu panowania cesarza Herakliusza (610-641) i jego trzech następców (641-668)[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 O. Jurewicz: Historia literatury bizantyńskiej. s. 112.
  2. 2,0 2,1 O. Jurewicz: Historia literatury bizantyńskiej. s. 113.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]