Jeżówka purpurowa
| Jeżówka purpurowa | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | astrowce |
| Rodzina | astrowate |
| Podrodzina | Asteroideae |
| Rodzaj | jeżówka |
| Gatunek | jeżówka purpurowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Echinacea purpurea (L.) Moench Methodus 591. 1794 |
|
| Synonimy | |
|
Brauneria purpurea (L.) Britton. |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea (L.) Moench.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej[2]. We florze Polski czasami (rzadko) przejściowo dziczejąca z upraw (efemerofit)[3].
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
Roślina o wysokości do 1(1,5) m. Liście ciemnozielone, jajowato-lancetowate, całobrzegie, dolne są grubo ząbkowane. Kwiaty zebrane w koszyczek o średnicy około 10 cm. Brzeżne kwiaty języczkowe są duże, w kolorze purpurowym. Wewnętrzne kwiaty rurkowe są pomarańczowobrązowe. U odmian ozdobnych kwiaty są także w innych kolorach.
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina lecznicza
- Działanie i zastosowanie: istnieją leki oparte na wyciągu z jeżówki purpurowej (np. Immunal®), jednakże ich działanie jest podawane w wątpliwość. Przeprowadzone badania pokazały iż wyciągi nie mają wpływu na przebieg ani długość trwania przeziębienia. Istnieją też badania sugerujące iż przyjęcie leku bardzo wcześnie (przed pierwszymi objawami) może skrócić przebieg przeziębienia – jednakże nie jest to potwierdzone.[4] Ew. substancje aktywne w leczeniu nie są jednoznacznie zidentyfikowane[potrzebne źródło].
- W listopadzie 2009 opublikowano wyniki badań świadczące o przeciwwirusowym działaniu preparatów z tego gatunku w stosunku do wirusów grypy H5N1, H1N1 oraz H7N7. Badania były częściowo finansowane przez firmę Bioforce AG, producenta preparatów homeopatycznych i ziołowych[5].
- Działanie: Lek pochodzenia roślinnego stymulujący odpowiedź niespecyficznego układu immunologicznego organizmu, podnoszący odporność na infekcje bakteryjne i wirusowe. Na podstawie badań laboratoryjnych stwierdzono, że sok z jeżówki purpurowej pobudza aktywność komórek żernych (m.in. makrofagów, granulocytów), które rozpoznają i niszczą czynniki chorobotwórcze. Preparat powoduje też wzrost aktywności makrofagów, zwiększenie wydzielenia przez nie interleukiny 1 (IL-1), która pobudza limfocyty do swoistej obrony organizmu. Badania wskazują również, że sok z jeżówki purpurowej zwiększa liczbę leukocytów, komórek śledziony, a także wpływa na inne ogniwa niespecyficznej odpowiedzi immunologicznej, jak procesy rozpoznania czy przetworzenia antygenu. Stymulacja układu immunologicznego i odpowiedź immunologiczna są sprawą indywidualną pacjenta i zależą od jego stanu[6].
- Roślina ozdobna. W wielu krajach świata, również w Polsce jest uprawiana. Doskonale nadaje się na kwiat cięty, jest też uprawiana jako roślina rabatowa w ogrodach. Odmiana 'White Swan' ma duże, białe kwiaty języczkowe, 'Robert Bloom' ciemnorózowe.
[edytuj] Uprawa
Roślina w Polsce całkowicie odporna na mróz (strefy mrozoodporności 3-10)[7]. Wymaga stanowiska w pełnym słońcu i żyznej gleby. Wskazane jest ściółkowanie. Po przekwitnięciu kwiatostany obcina się. Rozmnaża się przez podział albo przez sadzonki. Źle znosi przesadzanie.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-15].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-06-15].
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16437427; dostęp 15.10.2010
- ↑ Anti-viral properties and mode of action of standardized Echinacea purpurea extract against highly pathogenic avian Influenza virus (H5N1, H7N7) and swine-origin H1N1 (ang.). [dostęp 27 listopada 2009].
- ↑ Sok z jeżówki, krople – działanie (źródło: ulotka leku f-my Phytopharm) (pol.). [dostęp 25 lipca 2008].
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
