Jeffrey Williams

Jeffrey Nels Williams

Jeffrey Nels Williams (ur. 18 stycznia 1958 w Superior, stan Wisconsin USA), pułkownik lotnictwa, amerykański astronauta.

Wykształcenie oraz służba wojskowa

• 1976 – w Winter, stan Wisconsin ukończył szkołę średnią (Winter High School).
• 1980 – ukończył Akademię Wojskową (U.S. Military Academy) w West Point. Później rozpoczął służbę wojskową. Po roku został pilotem armii amerykańskiej.
• 1981 - 1984 – służył w Republice Federalnej Niemiec w batalionie lotniczym wchodzącym w skład 3 armii pancernej.
• 1987 – po ukończeniu Podyplomowej Szkoły Marynarki Wojennej (U.S. Naval Postgraduate School) otrzymał tytuł magistra inżynierii lotniczej.
• 1987 - 1991 – służył w Johnson Space Center gdzie był inżynierem zajmującym się operacjami startu i lądowania wahadłowca, pilotem symulatora w Laboratorium Integracji Awioniki Wahadłowca (Shuttle Avionics Integration Laboratory) oraz szefem Biura Planowania Operacji (Operations Development Office) w Wydziale Załóg Latających (Flight Crew Operations Directorate).
• 1992 – 1993 – przeszedł kurs w Szkole Pilotów Doświadczalnych (US Naval Test Pilot School).
• 1993 – 1995 – po ukończeniu kursu służył w bazie lotniczej Edwards (Edwards Air Force Base) w Kalifornii jako pilot doświadczalny i jednocześnie jako szef Działu Testów Lotniczych (Flight Test Division).
• 1995 – 1996 – w Wyższej Uczelni Morskiej Sztuki Wojennej (U.S. Naval War College) otrzymał stopień magistra (master of arts) w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego i studiów strategicznych

Na ponad 50 typach różnych samolotów wylatał ponad 2 200 godzin. Zdobył kwalifikacje instruktora spadochroniarstwa.

Kariera astronauty

• 1987 - po raz pierwszy próbował zostać astronautą. Został jednym ze 117 finalistów, w czasie naboru do grupy NASA-12, ale tym razem nie został wybrany.
• 1991 – 1992 – powtórnie wysłał swoje zgłoszenie w czasie selekcji do 14 grupy astronautów NASA. Tak jak poprzednio znalazł się w grupie finalistów ale ostatecznie jego kandydatura przepadła.
• 1 maja 1996 – trzecia próba została uwieńczona sukcesem i Williams został wybrany do 16 grupy astronautów NASA.
• 1998 - Po dwóch latach szkolenia uzyskał kwalifikacje specjalisty misji i został skierowany do Wydziału ds. systemów statków kosmicznych (Spacecraft Systems Branch) Biura Astronautów NASA. Później został przeniesiony do Wydziału ds. eksploatacji stacji kosmicznej (Space Station Operations Branch).
• listopad 1998 – otrzymał przydział do misji STS-101.
• 19 – 29 maja 2000 – na pokładzie wahadłowca Atlantis uczestniczył w wyprawie STS-101. Po powrocie z kosmosu pracował w Biurze Astronautów, gdzie w zajmował się m.in. unowocześnianiem kokpitu wahadłowców.
• listopad 2002 – razem z Konstantinem Koziejewem oraz Sunitą Williams został wyznaczony do załogi rezerwowej 10 stałej wyprawy na Międzynarodowa Stację Kosmiczną (ISS-10) i rozpoczął treningi kursując pomiędzy Johnson Space Center a Gwiezdnym Miasteczkiem. Po katastrofie promu Columbia dokonano przeformowania załóg stacji i zmniejszono ich liczebność do dwóch astronautów.
• grudzień 2003 – otrzymał przydział do dwóch załóg - dublerów podstawowej 12 stałej załogi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS-12) oraz podstawowej 14 stałej załogi stacji (ISS-14). Partnerem w załodze początkowo był Aleksandr Łazutkin, a od sierpnia 2005 Michaił Tiurin. Razem z nimi miał lecieć Clayton Anderson ale później, po ograniczeniu załóg do dwóch osób, wycofano go z ekipy.
• od maja 2005 razem z nimi szkolił się również Siergiej Kostenko, który był dublerem trzeciego kosmicznego turysty - Gregory Olsena.
• wrzesień 2005 – został zatwierdzony jako dowódca dublerów 12 stałej załogi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS-12). Jego partnerem w załodze był Michaił Tiurin. Równocześnie zastąpił Daniela Tani w podstawowej 13 stałej załodze (ISS-13) stacji.
• podczas startu statku kosmicznego Sojuz TMA-7 w październiku 2005 był dublerem inżyniera pokładowego.
• w grudniu 2005 na posiedzeniu międzynarodowej komisji ds. formowania załóg dla Międzynarodowej Stacji Kosmicznej razem z Pawłem Winogradowem zostali zatwierdzeni jako podstawowa 13 załoga tej stacji.
• 30 marca 2006 wystartował w kosmos na pokładzie statku Sojuz TMA-8.
• 2007 - został wyznaczony do załogi misji Ekspedycji 20. Przybędzie na ISS podczas misji STS-129 (możliwy jest też start na pokładzie Sojuza TMA-16).

Loty kosmiczne

Jeffrey Williams w czasie EVA montuje rosyjski manipulator Strieła 2, 22 maja 2000

STS-101

Misja STS-101 rozpoczęła się 19 maja 2000. Wahadłowiec Atlantis wyniósł Williamsa oraz sześciu innych członów swojej załogi w kierunku stacji ISS. Wśród astronautów jedynie Wiliams nie miał doświadczenia i leciał w kosmos po raz pierwszy. Zadaniem załogi było przygotowanie stacji do połączenia z modułem serwisowym Zwezda oraz do przybycia pierwszej stałej załogi. 21 maja prom kosmiczny połączył się z ISS. Następnego dnia Wiliams odbył swój pierwszy spacer kosmiczny razem z jednym kolegą m.in. zamontowali na zewnętrznej powierzchni stacji rosyjski manipulator Strieła 2. 23 maja astronauci weszli na pokład ISS i wykonali szereg prac remontowych. 26 maja Wiliams musiał pożegnać się ze stacją na prawie sześć lat. Atlantis po szczęśliwym wejściu w atmosferę 29 maja wylądował w Centrum Lotów Kosmicznych imienia Johna F. Kennedy'ego.

Sojuz TMA-8

Start statku nastąpił z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie 30 marca 2006 o 2:30:20 UTC. Misją dowodził Paweł Winogradow. Połączenie z Międzynarodową Stacją Kosmiczną udało się zgodnie z planem o 4:19 1 kwietnia 2006. Około 6:00 właz do stacji został otwarty i astronauci przeszli na jej pokład. W lipcu dołączył do nich Thomas Reiter i był to powrót do trzyosobowej stałej załogi ISS, zmniejszonej po katastrofie promu Columbia. Williams powrócił po 182 dniach pobytu w kosmosie. Kapsuła z astronautami wylądowała w rejonie miasta Arkałyk.

Odznaczenia i nagrody

• NASA Space Flight Medal
• NASA Exceptional Service Medal
• Defense Superior Service Medal
• Army Commendation Medal
• Legion of Merit
• Meritorious Service Medals (dwukrotnie)
• Medal "Za zasługi w podboju kosmosu" (2011, Rosja)

Wykaz lotów

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Jeffrey N. Williams
№	Data startu	Statek kosmiczny	Data lądowania	Statek kosmiczny	Funkcja	Czas trwania
1	19 maja 2000	«STS 101» Atlantis F-21	29 maja 2000	«STS 101» Atlantis F-21	Specjalista misji (MS-2)	9 dni 20 godzin 9 minut i 8 sekund.
2	30 marca 2006	«Sojuz TMA 8»	29 września 2006	«Sojuz TMA 8»	Inżynier pokładowy 1 Sojuza TMA-8.	182 dni 22 godziny 43 minuty i 17 sekund.
3	30 września 2009	«Sojuz TMA 16»	18 marca 2010	«Sojuz TMA 16»	Inżynier pokładowy 1 Sojuza TMA-16.	169 dni 04 godziny 09 minut i 19 sekund.
Łączny czas spędzony w kosmosie — 361 dni 23 godziny 01 minuta i 44 sekundy

Zobacz też

• alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów
• grupy i oddziały astronautów

Linki zewnętrzne

• Biografia na stronie NASA (ang.).
• Biogram na stronie Spacefacts (ang.).