Podporucznik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podporucznik
Wojska Lądowe
Aktualne oznaczenie stopnia
naramiennik
naramiennik
kurtka nieprzemakalna
kurtka nieprzemakalna
Oznaczenie stopnia do 1952
naramiennik
naramiennik
Oznaczenie stopnia przedwojenny
naramiennik
naramiennik

Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych[1]. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.

Na stopień podporucznika (jako pierwszy stopień oficerski) mianuje Prezydent RP. Uroczyste mianowanie zawodowych oficerów WP odbywa się podczas promocji wieńczących ukończenie Wyższej Szkoły Oficerskiej lub Akademii Wojskowej (WAT, AMW).

Stopień podporucznika mogą otrzymać również żołnierze rezerwy ze zdanym egzaminem na oficera, posiadający nadany przydział mobilizacyjny albo którym przewiduje się nadanie takiego przydziału oraz spełniający jeden z poniższych warunków:

a) odbyte przeszkolenie wojskowe przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz ćwiczenia wojskowe o łącznym wymiarze co najmniej pięciu dni,

b) odbyty kurs oficerski realizowany w ramach ćwiczeń wojskowych,

c) odbyta służba przygotowawcza realizowana na potrzeby kształcenia oficerów oraz ćwiczenia wojskowe o łącznym wymiarze co najmniej piętnastu dni.

W obecnych uregulowaniach prawnych warunkiem mianowania na stopień podporucznika jest posiadanie dyplomu ukończenia studiów wyższych. Obecnie stopień wojskowy podporucznika jest zaszeregowany dla grupy uposażenia nr 11, a stopień etatowy podporucznika posiada najczęściej stanowisko dowódcy plutonu, które jest pierwszym stanowiskiem służbowym przewidzianym dla nowo mianowanego oficera.

Stopień podporucznika występuje również w Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Biurze Ochrony Rządu, Agencji Wywiadu oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Odpowiednikiem tego stopnia w policji jest podkomisarz, a w Państwowej Straży Pożarnej młodszy kapitan.

Najsłyniejszym podporucznikiem w Polsce był uczestnik i zarazem organizator powstania listopadowego ppor. Piotr Wysocki.

Oznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Oznaczenie stopnia na czapce garnizonowej i rogatywce składa się z wąskiego galonu umieszczonego na całej długości łuku daszka oraz z dwóch gwiazdek umieszczonych na środku otoku. Na berecie i furażerce oznaka stopnia składa się z jednej belki i dwóch gwiazdek. Natomiast na naramiennikach znajdują się dwie gwiazdki (bez belki). W okresie II Rzeczypospolitej stopień ten był opisywany jedną gwiazdką.

W myśl Przepisu Ubioru Polowego Wojsk Polskich r. 1919: na środku naramiennika wzdłuż jedna gwiazdka haftowana oksydowanymi nićmi lub wytłaczana pięciopromienna, o ostrych promieniach[a] Na czapce na szwach wierzchu pojedynczy srebrny, oksydowany, płaski, szerokości 5 mm, sznurek. Na górnej krawędzi otoku dokoła, jeden takiż sznurek. Z przodu otoku jedna gwiazdka[2].

podporucznik

Siły Zbrojne Polskie w byłym zaborze pruskim (tzw. Armia Wielkopolska), oznaczenia stopni na rękawie i na rozetce (treflu) na czapce (rogatywce)[b].

Zgodnie z przepisami ubiorczymi żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku podporucznik nosił dwie gwiazdki umieszczone na środku taśmy otokowej w linii równoległej do krawędzi taśmy; odległość między ramionami gwiazdek wynosiła 2 mm. Na daszku czapki garnizonowej – jeden galon szerokości 6 mm, naszyty w odległości 6 mm od krawędzi daszka na całej długości jego łuku. Na beretach i furażerkach – jeden pasek na lewej stronie beretu (furażerki) długości 3 cm szerokości 5 mm, umieszczony pod kątem 45° w stosunku do dolnej krawędzi beretu (furażerki) oraz dwie gwiazdki rozmieszczone w linii prostej nad środkiem paska – prostopadle do jego położenia. Pierwszą gwiazdkę umieszczano w odległości 5 mm od paska do podstawy jej ramion, drugą gwiazdkę – w odległości 5 mm od wierzchołka ramienia pierwszej gwiazdki do kąta wklęsłego ramion drugiej gwiazdki. Na naramiennikach dwie gwiazdki umieszczone wzdłuż linii prostej biegnącej przez środek naramiennika: pierwsza umieszczona w odległości 3 cm od wszycia rękawa, druga w odległości 5 mm od wierzchołka ramienia pierwszej gwiazdki do kąta wklęsłego między dwoma ramionami drugiej gwiazdki[3].

Uwagi

  1. długość promienia od środka — 1 cm
  2. używane do 1920 roku

Przypisy

  1. Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. s. 313.
  2. Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich. s. 17-18.
  3. Przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku. s. 49-55.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979.
  • Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich. Warszawa: Zakłady Graficzno-Wydawnicze "Książka", 1919.
  • Przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego; sygn. Mund. 45/71/III. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1972.