Sunita Williams

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Sunita Williams
{{{nazwa}}}
Data i miejsce urodzenia 19 września 1965
Euclid
Narodowość amerykańska
Funkcja specjalista misji,
inżynier pokładowy,
dowódca misji
Czas spędzony w kosmosie 321 dni 17 godzin 14 minut
i 30 sekund
Misje STS-116, Ekspedycja 14/15,
STS-117, Sojuz TMA-05M,
Ekspedycja 32/33
Emblematy załóg STS-116 Ekspedycja 14 Ekspedycja 15 STS-117 Sojuz TMA-05M Ekspedycja 32 Ekspedycja 33
Stopień US Navy O6 infobox.svg komandor
United States Navy
Odznaczenia
Naval Aviator Wings
Award-star-gold-3d.png
Medal Pochwalny Marynarki Wojennej - dwukrotnie (Stany Zjednoczone)
Medal za Osiągnięcie Marynarki Wojennej  (Stany Zjednoczone) Humanitarian Service Medal Order Padma Bhushan (Indie) Medal „Za zasługi w podboju kosmosu” (Rosja) Medal za Zasługi (Słowenia)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ekspedycja 14 – Sunita Williams i Michaił Tiurin
Sunita Williams w Miasteczku Nauki
w Kalkucie, 2013

Sunita Lyn „Suni” Williams z d. Pandya (ur. 19 września 1965 w Euclid) – amerykańska astronautka, pilot wojskowy, komandor United States Navy. Jej ojciec, Deepak Pandya, pochodzi z Indii.

Wykształcenie i służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

  • 1983 – ukończyła w Needham (które uważa za miasto rodzinne) szkołę średnią (Needham High School).
  • 1987 – została absolwentką Akademii Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych w Annapolis i uzyskała licencjat z fizyki. W maju rozpoczęła służbę w siłach morskich USA. Przez sześć miesięcy odbywała służbę w dowództwie morskich systemów przybrzeżnych (Naval Coastal System Command). W listopadzie uzyskała kwalifikacje nurka, później rozpoczęła szkolenie lotnicze w Naval Air Training Command.
  • 1989–1991 – w lipcu 1989 została pilotem lotnictwa morskiego (Naval Aviator). Później otrzymała przydział do 3 eskadry śmigłowców wsparcia pola walki (Helicopter Combat Support Squadron 3) i szkoliła się na helikopterze CH-46E Sea Knight. Po kursie została skierowana do 8 eskadry śmigłowców wsparcia pola walki (Helicopter Combat Support Squadron 8), stacjonującej w bazie Norfolk w stanie Wirginia. Uczestniczyła w rejsach bojowych na Morzu Śródziemnym, Czerwonym i w Zatoce Perskiej. Brała udział w operacjach: Desert Shield oraz humanitarnej – Provide Comfort.
  • 1992 – we wrześniu pełniła funkcję dowódcy śmigłowców CH-46E, stacjonujących na pokładzie okrętu zaopatrzenia USS „Sylvania”, który skierowano do Miami w ramach akcji pomocowej po przejściu huraganu „Andrew”.
  • 1993 – od stycznia do grudnia przeszła szkolenie w Szkole Pilotów Doświadczalnych Marynarki Wojennej (US Naval Test Pilot School) w bazie Patuxent River w stanie Maryland.
  • 1994 – od stycznia służyła w Rotary Wing Aircraft Test Directorate jako szef programu testów śmigłowca CH-46 oraz samolotu pionowego startu i lądowania V-22 Osprey. Była również oficerem ds. bezpieczeństwa lotów oraz uczestniczyła w testach helikopterów: SH-60B/F, UH-1, AH-1W, SH-2, VH-3, CH-46, CH-53 i H-57.
  • 1995–1998 – w 1985 uzyskała magisterium w dziedzinie zarządzania inżynierskiego (engineering management) w Florida Institute of Technology oraz powróciła do Szkoły Pilotów Doświadczalnych Marynarki Wojennej jako pilot-instruktor. Latała na śmigłowcach UH-60, OH-6 i OH-58. W późniejszym czasie została zastępcą szefa lotów (Assistant Air Boss) na lotniskowcu USS „Saipan” (LHA-2) z bazy w Norfolk. Służyła na nim do momentu przyjęcia do korpusu astronautów NASA.

Jako pilot wylatała ponad 2770 godzin na ponad trzydziestu typach śmigłowców i samolotów.

Praca w NASA i kariera astronautki[edytuj | edytuj kod]

  • 4 czerwca 1998 – została przyjęta do korpusu amerykańskich astronautów (NASA-17) jako specjalista misji. W grupie tej znalazło się 31 osób.
  • Sierpień 1999 – zakończyła przeszkolenie podstawowe, po którym otrzymała uprawnienia specjalisty misji i przydział do Biura Astronautów NASA.
  • 2000 – podczas lotu pierwszej stałej załogi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) była przedstawicielką NASA przy Roskosmosie w Moskwie.
  • 2001 – po zakończeniu Ekspedycji 1 powróciła do Stanów Zjednoczonych i pracowała w Dziale Robotyki NASA (Robotics Branch) nad manipulatorem teleskopowym (ISS Robotic Arm), a następnie nad telemanipulatorem Dextre (Special Purpose Dexterous Manipulator).
  • 2002 – w maju uczestniczyła w dziewięciodniowym eksperymencie NEEMO-2 w podwodnym laboratorium „Aquarius”. W listopadzie, jako specjalista naukowy, została włączona do załogi rezerwowej Ekspedycji 10 na ISS. Wraz z nią w załodze tej znaleźli się także Jeffrey Williams i Konstantin Koziejew.
  • 2003–2005 – po katastrofie promu Columbia plan lotów został skorygowany, a załogi przeformowane. W grudniu została włączona do składu Ekspedycji 12. Początkowo trenowali z nią Leroy Chiao i Jurij Usaczow, a następnie William McArthur i Siergiej Krikaliow. Tego ostatniego zastąpił z czasem Walerij Tokariew. Opóźnienie, które wystąpiło w działaniach nad wznowieniem regularnych lotów wahadłowców spowodowało, że w rezultacie Williams została wycofana z tej załogi.
  • 2006–2007 – w maju 2006 została włączona do składu 14. stałej załogi ISS, w której znaleźli się również Michael Lopez-Alegria i Michaił Tiurin. Dwaj ostatni udali się na stację na pokładzie Sojuza TMA-9, a Williams dołączyła do nich w grudniu, przylatując wahadłowcem Discovery realizującym misję STS-116. Na Ziemię powróciła w czerwcu 2007.
  • Lipiec – listopad 2012 – uczestniczyła w ekspedycjach 32 i 33.

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Wykaz lotów[edytuj | edytuj kod]

Loty kosmiczne, w których uczestniczyła Sunita L. Williams
Nr Data startu Statek kosmiczny Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania
1
10 grudnia 2006
STS-116
Discovery F-33
22 czerwca 2007
STS-117
Atlantis F-28
Specjalista misji (MS-5)
Ekspedycja 14
194 dni 18 godzin 1 minuta i 3 sekundy
2
15 lipca 2012
Sojuz TMA-05M
19 listopada 2012
Sojuz TMA-05M
Inżynier pokładowy
Ekspedycja 32
Dowódca misji
Ekspedycja 33
126 dni 23 godziny 13 minut i 27 sekund
Łączny czas spędzony w kosmosie — 321 dni 17 godzin 14 minut i 30 sekund

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat startu promu Atlantis