Jeremy Bentham

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Jeremy Bentham
1748 - 1832
Narodowość Anglik
Kierunek pozytywizm prawniczy
liberalizm

Jeremy Bentham (ur. 15 lutego 1748 w Londynie, zm. 6 czerwca 1832 tamże), angielski prawnik, filozof i ekonomista, ponadto dżentelmen i ekscentryk. Reformator instytucji prawnych i społecznych, prekursor pozytywizmu prawniczego. Jeden z głównych przedstawicieli liberalizmu. Jeden z autorów filozoficznej koncepcji utylitaryzmu. W ekonomii zwolennik wolnego rynku. Jedną z najsłynniejszych jego myśli było przekonanie, że ludzie pragną w życiu przede wszystkim przyjemności cielesnych, które są dla nich ważniejsze niż dobro świata.

Spis treści

[edytuj] Doktryny

Celem człowieka jest unikanie bólu i dążenie do przyjemności, człowiek zaspokaja swe przyjemności, więc społeczeństwo też powinno. Należy dążyć do szczęścia. Celem zaś państwa i prawa jest dawanie ogólnego szczęścia. Demokracja to dobry ustrój, a on sam był radykałem i chciał likwidacji monarchii i izby lordów. Był twórcą utylitaryzmu (zwłaszcza ilościowego). Bentham tak jak Thomas Hobbes uznawał wolę suwerena za źródło prawa. Obywatele porównywali korzyści i niekorzyści z tytułu podporządkowania się władzy. Byli jej posłuszni, ponieważ oceniali przykrości z podporządkowania jako mniejsze niż przykrości skutków ich nieposłuszeństwa. W duchu pozytywizmu prawniczego twierdził, że zasady współżycia ludzi powinny zostać ujęte w ramy stałego i znanego wszystkim prawa, co umożliwiłoby dokonanie racjonalnej kalkulacji pozwalającej uniknąć przykrości wynikających z przekroczenia prawa. Jako prawnik stworzył kierunek analityczny w prawie. Jego kontynuatorami byli John Austin i James Mill.

[edytuj] Ciekawostki

  • Wypełniając ostatnią wolę Benthama, zmumifikowano jego zwłoki, które są eksponowane w University College w Londynie. Jego życzeniem było bycie obecnym przy ważniejszych czynnościach akademickich w przyszłości, co jego spadkobiercy skrzętnie wypełnili. Jego mumia jest wnoszona na uroczyste posiedzenia senatu. Zaś podczas sprawdzania kworum przed głosowaniami senatu uczelni odczytywana jest formuła "Jeremy Bentham, obecny, bez prawa głosu".[1]
  • Oto jedna z jego myśli: "Umysły twórcze najlepiej rozwijają się tam, gdzie istnieje poszanowanie twórczości".
  • Był wegetarianinem.

[edytuj] Nawiązania w kulturze popularnej

  • John Locke, bohater amerykańskiego serialu telewizyjnego Zagubieni, ukrywał się po opuszczeniu wyspy pod psedonimem Jeremy Bentham.

Przypisy

  1. History - Chemical History of UCL. The Autoicon (en). University College London. [dostęp 2009-01-29].

[edytuj] Linki zewnętrzne

Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Jeremy'ego Benthama
  • Jeremy Bentham. Kolekcja linków do prac Benthama i traktujących o nim (ang).
Utwórz książkę