1832
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rok 1832 / MDCCCXXXII
stulecia: XVIII wiek ~ XIX wiek ~ XX wiek
dziesięciolecia: 1800–1809 • 1810–1819 • 1820–1829 • 1830–1839 • 1840–1849 • 1850–1859 • 1860–1869
lata: 1822 « 1827 « 1828 « 1829 « 1830 « 1831 « 1832 » 1833 » 1834 » 1835 » 1836 » 1837 » 1842
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 26 lutego – po zniesieniu konstytucji Królestwa Polskiego opublikowano Statut Organiczny dla Królestwa Polskiego.
- 24 marca – rząd rosyjski wydał ukaz o karnym wcielaniu dzieci polskich do armii Imperium Rosyjskiego.
- 27 marca – Rząd Tymczasowy Królestwa Polskiego został zlikwidowany i zastąpiony reaktywowaną Radą Administracyjną.
- 1 maja – car Mikołaj I zlikwidował Uniwersytet Wileński jako karę za udział wielu wykładowców i studentów w powstaniu listopadowym.
- 31 maja – carski namiestnik Iwan Paskiewicz wkopał kamień węgielny pod budowę Cytadeli Warszawskiej.
- 21 grudnia – trumna ze zwłokami Tadeusza Kościuszki została w tajemnicy przed zaborcami umieszczona w marmurowym sarkofagu na Wawelu.
- 28 grudnia – Joachim Lelewel i Józef Zaliwski założyli tajny komitet Zemsta Ludu.
- Ogłoszono w Krakowie, oświadczenie rezydentów mocarstw opiekuńczych o podjęciu "bezpośredniego i skutecznego czuwania nad utrzymaniem porządku i spokojności".
- Zbudowano drogę bitą Słupsk - Lębork.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 12 lutego – Ekwador dokonał aneksji wysp Galapagos.
- 25 lutego – z inicjatywy Adama Jerzego Czartoryskiego została powołana brytyjska organizacja społeczna Literary Association of the Friends of Poland.
- 26 lutego – odbył się pierwszy koncert Fryderyka Chopina w Paryżu.
- 12 marca – premiera baletu Sylfida - pierwszego baletu romantycznego (Paryż).
- 17 marca – utworzenie w Paryżu Towarzystwa Demokratycznego Polskiego.
- 7 kwietnia – cesarz Brazylii Piotr I abdykował na rzecz swego 5-letniego syna, Piotra II.
- 29 kwietnia – grupa polskich emigrantów założyła Towarzystwo Historyczno-Literackie w Paryżu.
- 12 maja – premiera opery komicznej Napój miłosny Donizettiego.
- 27 maja – rozpoczął się „festyn w Hambach”, manifestacja na rzecz wolności i zjednoczenia Niemiec, równocześnie demonstracja solidarności z Polakami.
- 5 czerwca – wielkie powstanie republikańsko - robotnicze w Paryżu wymierzone przeciw monarchii i panowaniu burżuazji. Po heroicznym oporze upada następnego dnia.
- 9 czerwca – papież Grzegorz XVI wydał encyklikę Cum primum, w której potępił wszelkie ruchy rewolucyjne, w tym również powstanie listopadowe.
- 13 lipca – amerykański badacz Henry Schoolcraft odkrył źródło Missisipi.
- 14 lipca – w Stanach Zjednoczonych opium zostało zwolnione z podatków federalnych.
- 1 sierpnia – między Linzem a Czeskimi Budziejowicami uruchomiono pierwszą w Austrii linię kolei konnej.
- 3 sierpnia – oddziały amerykańskich ochotników pokonały indiańskich powstańców pod wodzą Czarnego Jastrzębia w bitwie pod Bad Axe.
- 21 grudnia – zwycięstwo armii egipskiej w bitwie pod Konyą podczas wojny egipsko-tureckiej.
- 28 grudnia – John C. Calhoun jako pierwszy w historii wiceprezydent USA złożył urząd.
- Powstaje organizacja Młode Włochy.
- Adam Mickiewicz publikuje Dziady cz.III.
- Powstanie Niepodległej Grecji.
[edytuj] Urodzili się
- 6 stycznia – Gustave Doré, francuski malarz i ilustrator książek (zm. 1883)
- 23 stycznia – Edouard Manet, malarz francuski (zm. 1883)
- 5 lutego – Carl Hartwig, kupiec, spedytor (zm. 1879)
- 23 lutego – Salomon Joachim Halberstam, żydowski bibliofil, kolekcjoner, publicysta, kupiec (zm. 1900)
- 14 maja – Rudolf Lipschitz, matematyk niemiecki (zm. 1903)
- 8 sierpnia – Jerzy I Wettyn, król Saksonii (zm. 1904)
- 17 września - Ottokar Lorenz, austriacko-niemiecki historyk i genealog (zm. 1904)
- 18 października – Jan Neel, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1862)
- 18 listopada – Adolf Erik Nordenskiöld, baron, szwedzki geolog, mineralog (zm. 1901)
- 29 listopada – Louisa May Alcott, pisarka amerykańska (zm. 1888)
- 8 grudnia – Bjørnstjerne Bjørnson, norweski powieściopisarz, publicysta, polityk (zm. 1910)
- 15 grudnia – Gustave Alexandre Eiffel, francuski architekt i inżynier (zm. 1923)
- Józef Wang Yumei, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
[edytuj] Zmarli
- 22 marca - Johann Wolfgang von Goethe, poeta niemiecki
- 13 maja - Georges Cuvier, francuski przyrodnik
- 31 maja - Évariste Galois, genialny matematyk francuski
- 21 września - Sir Walter Scott, szkocki poeta i powieściopisarz
[edytuj] Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 1 marca
- Ostatki: 6 marca
- Popielec: 7 marca
- Niedziela Palmowa: 15 kwietnia
- Wielki Czwartek: 19 kwietnia
- Wielki Piątek: 20 kwietnia
- Wielka Sobota: 21 kwietnia
- Wielkanoc: 22 kwietnia
- Poniedziałek wielkanocny: 23 kwietnia
- Wniebowstąpienie: 31 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 10 czerwca
- Boże Ciało: 21 czerwca
