Jerzy z Antiochii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jerzy z Antiochii u stóp Matki Boskiej na mozaice z kościoła Santa Maria dell'Ammiraglio w Palermo
Odwzorowanie pieczęci Jerzego z Antiochii

Jerzy z Antiochii (ur. zapewne pomiędzy 1180 i 1190 r., zm. prawdopodobnie w 1151 r.) – najwyższy dostojnik i dowódca wojskowy na dworze króla Sycylii Rogera II.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jerzy urodził się najprawdopodobniej w przedostatniej dekadzie XI w. w Antiochii, w rodzinie Greków melchickich, która przeniosła się do Tunisu. Tam Jerzy wychowywał się, a jego ojciec pozostawał w służbie zirydzkiego władcy Ifrikiji, Tamima ibn al-Muizza. Po śmierci Tamima, Jerzy, obawiając się niełaski jego syna i następcy Jahji ibn Tamima zbiegł do państwa Normanów, na Sycylię, gdzie wstąpił na służbę ówczesnego hrabiego, a od 1130 króla Sycylii Rogera II.

Na dworze Rogera zrobił szybką karierę. Początkowo zatrudniony w aparacie podatkowym, potem został wysłany z misją do Egiptu, którą wypełnił z sukcesem, szybko też osiągnął wysoką pozycję w armii. Grał ważną rolę w wyprawie w 1123 r. na Mahdiję; był tam szczególnie cenny z uwagi na znajomość tego miejsca. Atak zakończył się jednak niepowodzeniem. Wkrótce Jerzy otrzymał godność emira. W 1131 r. zmusił do poddania potężne miasto kupieckie Amalfi. W 1133 r. pojawia się w źródłach z najwyższą godnością na dworze, naczelnego dowódcy floty.

W kolejnych latach Jerzy wielokrotnie pojawia się jako dowodzący podczas działań wojennych związanych z ekspansją sycylijskiego królestwa Rogera II. W latach 1134–1135 zajął wyspę Dżerbę, czyniąc pierwszy krok w celu usadowienia się Normanów na wybrzeżu afrykańskim. W 1143 r. podjął nieudaną próbę zdobycia Trypolisu, zdołał jednak zająć to miasto w 1146 r. W następnym roku Jerzy wyruszył przeciwko Bizancjum, m.in. zmusił do kapitulacji Korfu oraz splądrował duże obszary Grecji. Przy okazji sprowadził na Sycylię tamtejszych wytwórców jedwabiu, przełamując w ten sposób monopol bizantyński w Europie. W 1148 r. Jerzy ponownie wyruszył do Afryki przeciwko Zirydom i w ciągu miesiąca zajął Mahdiję, Soussę, Sfax, Gabes – w ten sposób wybrzeże ifrikijskie od Trypolisu aż po przylądek Bon znalazło się pod władzą normańską. Podboje te, wraz z ekspansją Almohadów ze wschodu, doprowadziły do upadku państwa zirydzkiego (wkrótce potem, w 1160 r., Almohadzi wyparli też Normanów z opanowanych przez Jerzego terytoriów). W międzyczasie Bizancjum zaatakowało Korfu i w 1149 r. Jerzy ponownie poprowadził wyprawę na północ, tym razem lądując pod Konstantynopolem i pustosząc jego okolice. Wkrótce potem, zapewne w 1151 r. zmarł.

Żonaty z Ireną, miał trzech synów: Jana, Szymona i Michała. Był człowiekiem wykształconym i kulturalnym. Ufundował liczne budowle sakralne (m.in. w 1143 r. kościół Santa Maria dell'Ammiraglio w Palermo – pośród mozaik we wnętrzu znajdują się przedstawienie fundatora), jak i świeckie (m.in. kamienny most Ponte dell’Ammiraglio w Palermo).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Fulvio Delle Donne: GIORGIO d'Antiochia. W: Dizionario Biografico degli Italiani - Volume 55 (2001) [on-line]. [dostęp 2014-03-02].