Joe Zawinul

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Joe Zawinul
Joe zawinul 2007-03-28 live in freiburg.jpg
Joe Zawinul (2007)
Imię i nazwisko Josef Erich Zawinul
Data i miejsce urodzenia 7 lipca 1932
Wiedeń
Pochodzenie austriackie
Data i miejsce śmierci 11 września 2007
Wiedeń
Instrument klawiszowe
Gatunek jazz, jazz-rock, muzyka poważna
Zawód muzyk (pianista, kompozytor, aranżer}
Wytwórnia płytowa Riverside, Columbia, Capitol
Powiązania Cannonball Adderley, Nat Adderley, Miles Davis, Wayne Shorter, Friedrich Gulda
Zespół
Weather Report
Zawinul Syndicate
Odznaczenia
Odznaka za Zasługi dla Republiki Austrii - Wielka Srebrna Odznaka Honorowa Austriacki Krzyż Honorowy Nauki i Sztuki I klasy
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Zawinul Syndicate, Fryburg 2007
Grób Maxine i Joego Zawinulów na Wiener Zentralfriedhof, 2008

Josef Erich Zawinul (ur. 7 lipca 1932 w Wiedniu, zm. 11 września 2007 tamże)[1]austriacki pianista jazzowy i kompozytor.

Był jednym z pionierów gatunku jazz fusion obok takich artystów jak Chick Corea, Herbie Hancock, John McLaughlin, czy Miles Davis. Najlepiej znany jako założyciel zespołu Weather Report, utworzonego przy udziale Miroslava Vitouša i Wayne'a Shortera, z którymi wcześniej nagrał dwa albumy w studyjnym zespole Davisa. Pod koniec kariery prowadził zespół Zawinul Syndicate.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Zawinul urodził się w Wiedniu. Obok Corei i Hancocka był jednym z pierwszych muzyków, którzy zaczęli używać fortepianów elektrycznych i wczesnych syntezatorów, jak np. zastosowanie syntezatora ARP 2600 w utworze Sweetnighter (1973). Również jako jeden z pierwszych użył fortepianu Fender Rhodes z modulacją fazową i pedałem wah-wah.

Jego kreatywność i przywiązanie do szczegółów sprawiło, że jego gra była bardzo nowoczesna. Na płytach Mysterious Traveller i Mr. Gone grał także na kalimbie.

Otrzymał klasyczne wykształcenie muzyczne w Konserwatorium Wiedeńskim. Zanim wyemigrował do USA w 1959, grał już w różnych zespołach. Po przyjeździe do USA grał z Maynardem Fergusonem i Diną Washington, po czym przyłączył się do kwintetu Cannonballa Adderleya w 1961. W okresie gry u Adderleya, Zawinul napisał utwory takie jak Mercy, Mercy, Mercy, Walk Tall czy Country Preacher – ten ostatni w hołdzie dla lidera Amerykańskiego Ruchu na rzecz Praw Obywatelskich, pastora Jesse'ego Jacksona. W tym nagraniu, które ukazało się na albumie z 1969, Zawinul-Austriak pokazał prawdziwe, osobiste zrozumienie dla afroamerykańskiego konceptu cool. Kiedy zadebiutował podczas sesji nagrań na żywo w Chicago dla organizacji Jacksona – Operation Breadbasket, został nagrodzony pełnymi entuzjazmu okrzykami świadczącymi o natychmiastowym uznaniu dla jego gry ze strony głównie publiczności afroamerykańskiej.

Pod koniec lat 60. Zawinul nagrywał wraz z zespołem studyjnym Milesa Davisa i pomógł w stworzeniu nowej konwencji w jazzie – muzyki fusion. Zagrał m.in. na albumie In a Silent Way, do którego napisał utwór tytułowy, oraz na Bitches Brew, do którego napisał dwudziestominutowy Pharaoh's Dance, który zajął całą pierwszą stronę płyty. Zawinul zagrał z Davisem na żywo tylko raz, 10 lipca 1991, tuż przed śmiercią trębacza.

Największym komercyjnym sukcesem Zawinula była jego kompozycja Birdland, 6-minutowe opus magnum, które ukazało się na albumie grupy Weather Report – Heavy Weather (1977). Birdland jest jednym najlepiej rozpoznawalnych utworów jazzowych lat 70. Jego wersje nagrali m.in. tacy artyści jak The Manhattan Transfer, Maynard Ferguson, Jon Hendricks (autor dopisanego później tekstu do utworu), Quincy Jones i Buddy Rich.

7 sierpnia 2007 Zawinul został hospitalizowany w rodzinnym Wiedniu, tydzień po powrocie z sześciotygodniowej trasy koncertowej po Węgrzech. Zmarł na raka 11 września 2007 w wieku 75 lat[2].

Został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Wiedniu.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Płyty solowe[edytuj | edytuj kod]

Z Diną Washington[edytuj | edytuj kod]

Z Cannonballem Adderleyem[edytuj | edytuj kod]

Z Milesem Davisem[edytuj | edytuj kod]

Z Weather Report[edytuj | edytuj kod]

Z Zawinul Syndicate[edytuj | edytuj kod]

Z Friedrichem Guldą[edytuj | edytuj kod]

Źródło[4]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]