Kōbō Abe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kōbō Abe
Imiona i nazwisko Kimifusa Abe
Data i miejsce urodzenia 7 marca 1924
Tokio
Data i miejsce śmierci 22 stycznia 1993
Tokio
Narodowość japońska
Język japoński
Alma Mater Uniwersytet Tokijski
Okres 1948–1993
Gatunki powieść, sztuka teatralna
Ważne dzieła Ściana-zbrodnia p.S.Karuma
Kobieta z wydm
Obca twarz
Przyjaciele
Mężczyzna w pudełku
Schadzka
Wikicytaty Kōbō Abe w Wikicytatach

Kōbō Abe (jap. 安部公房 Abe Kōbō?, właśc. Kimifusa Abe; ur. 7 marca 1924 w Tokio, zm. 22 stycznia 1993 w Tokio)japoński prozaik, dramaturg i autor scenariuszy. Jeden z najbardziej innowacyjnych autorów w powojennej Japonii.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Abe urodził się w tokijskiej dzielnicy Takanogawa (obecnie dzielnica Kita). Dorastał w Mukdenie (obecnie Shenyang) w Mandżurii, gdzie jego ojciec pracował jako lekarz nauczający w szkole medycznej. W 1941 wrócił do Japonii, a w 1943 rozpoczął studia medyczne w Tokijskim Uniwersytecie Cesarskim (obecnie Uniwersytet Tokijski). Dyplom zdobył w 1948, jednak nigdy nie podjął praktyki lekarskiej, poświęcając się wyłącznie karierze literackiej.

W 1947 poślubił graficzkę Machiko Yamada (pseudonim Machi Abe), z którą miał córkę. W tym samym roku został współzałożycielem grupy Seiki (Stulecie), skupiającej pisarzy i dziennikarzy.

W latach 1951–1962 był członkiem Japońskiej Partii Komunistycznej. Lata 50. to okres jego radykalizmu politycznego, który powstał na tle rozczarowania porządkiem społecznym powojennej Japonii i niechęci do starszego pokolenia pisarzy, preferującego styl realistyczny. Został wyrzucony z partii komunistycznej za sprzeciw wobec metod działania kierownictwa partii, które uznawał za niedemokratyczne.

W latach 1955–1961 był członkiem Japońskiej Akademii Literatury. W latach 1973–1979 prowadził własną grupę teatralną, Abe Kōbō Studio. Zmarł na zawał mięśnia sercowego.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Uważany jest za czołowego reprezentanta japońskiego modernizmu powojennego. W swoich utworach nawiązywał do twórczości Franza Kafki. W późniejszych powieściach można odnaleźć wpływy francuskiej nowej powieści. Jego twórczość porównuje się także z teatrem absurdu i iberoamerykańskim realizmem magicznym. Bohaterowie Kōbō Abe pozostają zagubieni we współczesnym świecie, nie potrafią się po nim poruszać, są bezbronni wobec otaczającej ich rzeczywistości - osaczają ich własne lęki i wątpliwości. W latach 50. interesował się surrealizmem, co wpłynęło na późniejsze zainteresowanie fantastyką naukową. Powieść Daiyon-kanpyōki (Czwarta epoka), w której komputer steruje procesem ewolucji, uznawana jest za pierwszą japońską powieść science-fiction.

Japoński pisarz sławę na Zachodzie zdobył przede wszystkim wydaną w 1962 powieścią Kobieta z wydm, za którą otrzymał nagrodę Yomiuri. Powieść została przetłumaczona na wiele języków i sfilmowana przez Hiroshi Teshigahara. Autorem scenariusza adaptacji był sam Kōbō Abe, który współpracował ze swym rodakiem także przy kilku innych filmach. Był wydawany także w krajach komunistycznych, ze względu na ideowe związki z komunizmem.

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Zbiór wierszy bez tytułu (Mumei-Shishū, 1947)
  • Przy drogowskazie na końcu drogi (Owari-shi michi-no shirube-ni, 1948)
  • Dendrocacalia (jap. デンドロカカリヤ Dendorokakariya?) (1949)
  • Czerwony kokon (Akai mayu, 1949)
  • Ściana-zbrodnia p.S.Karuma (jap. 壁―S・カルマ氏の犯罪 Kabe-S. Karuma-shi-no hanzai?) (1951 - nagroda Akutagawa)
  • Nieproszony gość (Chinnyūsha, 1952)
  • Liga głodnych (Giga dōmei, 1954)
  • Bilioner (Okuman choja, 1954, scenariusz filmowy)
  • Pokój o grubych ścianach (Kabe atsuki heya, 1954, scenariusz filmowy)
  • Zielone pończochy (Midoriiro-no suttokingu, 1954, sztuka teatralna)
  • Mundur (Seifuku 1954, sztuka teatralna)
  • Polowanie na niewolników (Doreigari, 1955, sztuka teatralna)
  • Zwierzęta podążają w strony rodzinne (Kemonotachi wa kokyō-o mezasu, 1957)
  • To ja jestem duchem (Yūrei wa koko-ni iru, 1958; wyd. pol. 1972, sztuka teatralna) - nagroda Kishidy
  • Czwarta epoka (jap. 第四間氷期 Daiyon Kampyōki?) (1959; wyd. pol. 1995, opowiadanie SF)
  • Kamienne oko (Ishi-no me, 1960)
  • Legenda o olbrzymach (Kyojin-densetsu, 1960, sztuka teatralna)
  • Jama-pułapka (Otoshiana 1961, scenariusz filmowy)
  • Kobieta z wydm (jap. 砂の女 Suna-no onna?) (1962; wyd. pol. 1968 - japońska nagroda literacka)
  • Obca twarz (jap. 他人の顔 Tanin-no kao?) (1964)
  • (Suichū-toshi, 1964, opowiadanie)
  • Nazwisko i imię (Enomoto takeaki, 1965)
  • Ty też jesteś winny (Omae-ni mo tsumi-ga aru, 1965, sztuka teatralna)
  • Spalona mapa (jap. 燃えつきた地図 Moetsukita-chizu?) (1966)
  • Przyjaciele (Tomodachi, 1967; wyd. pol. 1975, sztuka teatralna)
  • Niepewne intencje (Mihitsu-no koi, 1971, sztuka teatralna)
  • Guidebook (Gaidobukku, 1971, sztuka teatralna)
  • Mężczyzna w pudełku (jap. 箱男 Hako otoko?) (1973)
  • Okulary miłości-kolorowe szkła (Ai-no megane-wa irogarasu, 1973, sztuka teatralna)
  • Schadzka (jap. 密会 Mikkai?) (1977)
  • Arka Sakura (Hakobune Sakura-maru, 1984)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]