Kamica ślinianek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kamica ślinianek
sialolithiasis
Kamienie pochodzące ze ślinianki podjęzykowej
Kamienie pochodzące ze ślinianki podjęzykowej
ICD-10 K11.5

Kamica ślinianek (łac. sialolithiasis) - choroba polegająca na tworzeniu się w wyniku zaburzeń w wytwarzaniu śliny złogów (tzw "kamieni") w obrębie ślinianki.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Mężczyźni chorują dwukrotnie częściej niż kobiety. Chorują najczęściej osoby powyżej 40. roku życia. W około 85% przypadków jest to ślinianka podżuchwowa[1], zwykle jednostronnie. Wynika to z uwarunkowań anatomicznych – przewód wyprowadzający ślinianki podżuchwowej zagina się ku górze pod kątem prostym.

Kamica ślinianek, może być elementem zespołu, w którym zwiększona jest tendencja do odkładania złogów: kamica ślinianek, kamica żółciowa, kamica nerkowa[potrzebne źródło].

Kamienie ślinowe mogą przybierać różne kształty i rozmiary (nawet do kilkunastu milimetrów), które zależą od składu chemicznego i umiejscowienia.

Patogeneza[edytuj | edytuj kod]

Przyczyny powstawania nie zostały jeszcze do końca poznane. Prawdopodobnie są one związane z poziomem elektrolitów w organizmie oraz z dietą.

Kamienie powstają wokół inicjujących ognisk organicznych (nidus) składających się głównie ze zmienionego śluzu, złuszczonych komórek nabłonka, białka i mikroorganizmów. Wokół tego jądra krystalizują warstwowo fosforany i/lub węglany wapnia, tworząc żółto-białe okrągłe lub owalne kamienie.

Skład kamieni śliniankowych[edytuj | edytuj kod]

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Objawy są niespecyficzne – ból (kolka ślinowa, występuje głównie podczas jedzenia i poruszania językiem), niedrożność przewodów, czasem powiększenie ślinianki. Bywa, że jest wyczuwalny jeden lub więcej kamieni. Może też przebiegać bezobjawowo.

Możliwe są zaostrzenia w postaci ropnego zapalenia (stany ropne), w tym przypadku ślinianka jest obrzęknięta i bolesna, także podczas palpacji. Mogą wystąpić takie zmiany reaktywne jak odczyn zapalny, metaplazja płaskonabłonkowa lub śluzowa, poszerzenie przewodów odprowadzających. Choroba może prowadzić nawet do całkowitego zniszczenia miąższu a dalej do martwicy i zwłóknienia.

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Diagnostyka opiera się na badaniu RTG (sialografia), USG, TK. Stosuje się również zgłębnikowanie przewodu ślinianki. W przypadku dużych kamieni czasem można je wykryć palpacyjnie.

Profilaktyka i leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie polega na usunięciu kamienia z przewodu ślinianki. Powoduje to natychmiastowe ustąpienie dolegliwości bólowych. W przypadkach, gdy złogi są liczne wykonuje się całkowite usunięcie (resekcja) gruczołu ślinowego.

Nie istnieją szczególne sposoby zapobiegania kamieniom ślinowym.

Przypisy

  1. Maria Zalesska-Kręcicka: Zarys otolaryngologii : podręcznik dla studentów i lekarzy. Wrocław: Akademia Medyczna im. Piastów Śląskich, 2008, s. 206-207. ISBN 978-83-7055-552-8.
  2. Chemical investigation of salivary calculus.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.