Dieta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy odżywiania. Zobacz też: dieta za czas podróży służbowej.

Dieta (z stgr. δίαιτα diaita – "styl życia"[1]) – sposób odżywiania. Potocznie często używane nieprawidłowo, w stosunku do diet odchudzających.

Termin dieta, stosowany w nauce o żywieniu człowieka ma różne znaczenia. Ogólnie wyróżnia się 4 rodzaje diet[2]:

  • dieta zwyczajowa (naturalna) - to powszechny w danej społeczności sposób odżywiania się,
  • dieta alternatywna - to przyjęty w sposób świadomy sposób odżywiania się mający na celu rezygnację ze stosowania niektórych pokarmów i metod ich przygotowania (np. wegetarianiam),
  • dieta lecznicza - to żywienie w którym z przyczyn zdrowotnych zmodyfikowano podaż produktów spożywczych (produkty zalecane, dozwolone i zabronione), konsystencję diety, techniki kulinarne. W medycynie pod nazwą dieta rozumie się dietę leczniczą,
  • dieta doświadczalna - to specjalnie skomponowane pożywienie wykorzystywane w badaniach żywieniowych, które mogą być prowadzone na zwierzętach laboratoryjnych lub ludziach.

Obecnie zalecaną przez ministerstwo zdrowia jest dieta śródziemnomorska zbudowana w kształcie piramidy, składającej się z produktów zbożowych, warzyw, owoców, ograniczonej ilości produktów zwierzęcych (mięsa, jaj), i minimalnej tłuszczów i słodyczy[potrzebne źródło]. Jest to dieta wysokowęglowodanowa. Dieta jest oparta na zaleceniach tzw. "Food guide pyramid", opracowanego przez United States Department of Agriculture i jest ona dość powszechnie uważana za zdrową przez większość ośrodków naukowych zajmujących się kwestiami zdrowego odżywiania.

Pewną popularnością cieszą się też diety niskowęglowodanowe, zalecające większe spożycie tłuszczów i białek. W Polsce jest to tzw. dieta Kwaśniewskiego (zwana też przez zwolenników żywieniem optymalnym), w innych krajach popularna jest podobna dieta Atkinsa. Diety te stoją jednak w ostrej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi przez większość ośrodków naukowych zajmujących się kwestiami zdrowego odżywiania, zasadami prawidłowej diety. Np. Komitet Terapii Wydziału VI Nauk Medycznych Polskiej Akademii Nauk uważa, że dieta Kwaśniewskiego jest " wybitnie szkodliwa dla zdrowia".

Rodzaj diety ma wpływ na rozwój próchnicy. Dieta bogata w węglowodany zwiększa ryzyko niekorzystnych reakcji chemicznych w obrębie płytki nazębnej, co zwiększa kariogenność. Najlepszymi pokarmami minimalizującymi ryzyko próchnicy są pokarmy twarde (sery, orzechy, warzywa), oraz nie zawierające sacharozy - zamiast tego lepsze są zastępcze słodziki[3]. Wbrew jednak temu, dowiedziono że rodzynki (wyjątkowo bogate w węglowodany), mogą hamować rozwój próchnicy[4]. Niewykluczone że w odniesieniu do innych owoców suszonych zachodzi podobna sytuacja.

Jedną z popularnych diet jest dieta wegańska, ściśle związana z ogółem diet wegetariańskich, zakładająca odrzucenie wszelkich produktów pochodzenia zwierzęcego. Niskotłuszczowa dieta wegańska bardzo korzystnie wpływa na kontrolę cukru, jak i układ krwionośny (m.in. znaczny spadek "złego" cholesterolu) osób z cukrzycą. Jest skuteczniejsza niż diety zwykle polecane dla takich osób. Zostało to wielokrotnie potwierdzone badaniami klinicznymi[5].

Typy diet[edytuj | edytuj kod]

Typ jedzenia Mięsożerca Wszystkożerca Pescowegetarianizm Wegetarianizm Weganizm Witarianizm Dieta muzułmańska Dieta hinduska Dieta koszerna Dieta paleolityczna
Owoce Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png
Warzywa Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png
Warzywa skrobiowe Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png
Zboża Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png
Mięso drobiowe Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png
Ryby Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png
Owoce morza Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png
Wołowina Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png
Wieprzowina Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png
Jajka Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png
Nabiał Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear action button cancel.png
Orzechy Crystal Clear action button cancel.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png Crystal Clear app clean.png

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o diecie
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło dieta w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Wielkie Odkrycia Ludzkości Rzeczopospolita
  2. Jan Gawęcki: Żywienie Człowieka. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Naukowe, 2011, seria: Podstawy Nauki o Żywności. ISBN 978-83-01-16320-4.
  3. Rola diety i jej wpływ na uzębienie
  4. Utreja A, Lingström P, Evans CA, Salzmann LB, Wu CD. The effect of raisin-containing cereals on the pH of dental plaque in young children. Pediatr Dent. 2009 Nov-Dec;31(7):498-503.
  5. Barnard ND, Cohen J, Jenkins DJ, Turner-McGrievy G, Gloede L, Green A, Ferdowsian H. A low-fat vegan diet and a conventional diabetes diet in the treatment of type 2 diabetes: a randomized, controlled, 74-wk clinical trial. Am J Clin Nutr. 2009 May;89(5):1588S-1596S. Epub 2009 Apr 1.