Kanonik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kanonicy EC

Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących według reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla Kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem[1].

Dawniej od kanoników nie wymagano posiadania święceń, a jedynie tonsury (tzw. kanonicy "świeccy").

Kanonicy tworzą kapituły katedralne oraz kolegiackie. Zasadniczo dzielą się na:

  • kanoników gremialnych (inaczej rzeczywistych, czyli tytularnych)
  • kanoników ponadliczbowych (bez prebendy)
  • kanoników honorowych[2].

Strój [edytuj]

Strój jest ustalany przez poszczególne kapituły kanonickie. Np. kanonicy kapituły pelplińskiej zamiast mozzetty noszą mantolety. Zazwyczaj noszą czarne sutanny z purpurowymi:

  • obwódkami wokół rękawów i u dołu,
  • guzikami,
  • biretami
  • pasami.

(Zobacz też: strój chórowy)

Są też kanonicy:

  • EC Expositorii Canonicalis – noszący purpurowy pompon w birecie, komżę podbitą purpurowym podbiciem, oraz czarną mozettę;
  • RM Rochettum et Mantolettum – posiadający przywilej noszenia rokiety i mantoletu, zależnie od diecezji czarną lub purpurową;

Kanonikami gremialnymi i honorowymi mogą być prałaci. Wówczas ważniejszy jest strój kanonika (wyjątek stanowi prałat domowy Jego Świątobliwości oraz infułat). Noszą oni purpurowe sutanny, oraz pelerynę kanonika kapituły katedralnej lub kolegiackiej (w tym przypadku stroje ich nie różnią się zbytnio od stroju biskupa).

Zobacz też [edytuj]

Przypisy

  1. Gerald O'Collins SJ, Edward G. Farrugia SJ, przekład Ks. Jan Ożóg SJ, Barbara Żak: LEKSYKON pojęć teologicznych i kościelnych. [dostęp 18 maja 2009].
  2. Encyklopedia Katolicka, t.8. Lublin: Tow. Naukowe Katol. Uniw. Lub., 2000, s. 599-600.