Kanonik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kanonicy kapituły kolegiackiej

Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących według reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla Kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem[1].

Dawniej od kanoników nie wymagano posiadania święceń, lecz jedynie tonsury (tzw. kanonicy "świeccy").

Kanonicy tworzą kapituły katedralne oraz kolegiackie. Zasadniczo dzielą się na:

  • kanoników gremialnych (inaczej rzeczywistych, czyli tytularnych)
  • kanoników ponadliczbowych (bez prebendy)
  • kanoników honorowych[2].

Strój[edytuj | edytuj kod]

Strój jest ustalany przez poszczególne kapituły kanonickie. Np. kanonicy kapituły pelplińskiej zamiast mozzetty noszą mantolety. Zazwyczaj noszą czarne sutanny z purpurowymi:

  • obwódkami wokół rękawów i u dołu,
  • guzikami,
  • biretami
  • pasami.

Są też kanonicy:

  • E.C. Expositorii Canonicalis – kanonicy noszą purpurowe podbicie komży oraz pompon purpurowy w birecie;
  • R.M. Rochettum et Mantolettum – posiadający przywilej noszenia czarnej rokiety i mantoletu,

Kanonikami gremialnymi i honorowymi mogą być prałaci. Wówczas ważniejszy jest strój kanonika (wyjątek stanowi prałat domowy Jego Świątobliwości oraz infułat). Noszą oni purpurowe sutanny, oraz pelerynę kanonika kapituły katedralnej lub kolegiackiej (w tym przypadku stroje ich nie różnią się zbytnio od stroju biskupa).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz też kategorię: Polscy kanonicy.

Przypisy

  1. Gerald O'Collins SJ, Edward G. Farrugia SJ, przekład Ks. Jan Ożóg SJ, Barbara Żak: LEKSYKON pojęć teologicznych i kościelnych. [dostęp 18 maja 2009].
  2. Encyklopedia Katolicka, t.8. Lublin: Tow. Naukowe Katol. Uniw. Lub., 2000, s. 599-600.