Tonsura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tonsura, mal. Fra Angelico
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło tonsura w Wikisłowniku

Tonsura (łac. strzyżenie) – wygolony krążek obejmujący ciemię (w zakonach, jak np. dominikanie, franciszkanie, karmelici lub całą głowę, jak np. kameduli); włosy okalające wygolone miejsce miały przypominać koronę cierniową[1].

Tonsura była w Kościele katolickim znakiem przynależności do duchowieństwa; ustanowiona w roku 633 w Toledo[2]. Przyczyną wprowadzenia tonsury były zwyczaje panujące w królestwach utworzonych przez Germanów na gruzach cesarstwa rzymskiego – w państwach Merowingów czy Franków sposób układania włosów stanowił oznakę określonej pozycji społecznej danej osoby (np. mężczyźni należący do rodów królewskich nosili długie rozpuszczone włosy, ich poddani krótkie, a niewolnicy mieli całą głowę ogoloną)[3].

Ciekawostką dotycząca tonsury jest fakt, że w późnym średniowieczu przestępcy często wygalali ją sobie na głowie, by w ten sposób zasugerować swoją rzekomą przynależność do stanu duchownego, ratowała ona bowiem często przed surowym sądem i torturami Châtelet, oddając podsądnego pod łagodniejszy w swych wyrokach, kościelny wymiar sprawiedliwości.

Zniesiona w 1972 przez papieża Pawła VI[4] (po reformach Soboru Watykańskiego II), została zachowana w niektórych zgromadzeniach kultywujących liturgię klasyczną[5]. Jednak z czasów tonsury do dnia dzisiejszego zachował się zwyczaj noszenia piuski, małej okrągłej czapeczki, której celem było okrywanie ogolonej głowy.

Przypisy