Kasztan amerykański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kasztan amerykański
Castanea dentata JPG1a.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd bukowce
Rodzina bukowate
Rodzaj kasztan
Gatunek kasztan amerykański
Nazwa systematyczna
Castanea dentata (Marshall) Borkh.
Theor. prakt. Handb. Forstbot. 1:741. 1800[2]
Synonimy
  • Castanea americana (Michx.) Raf.[3]
Mapa zasięgu
Castanea dentata range map.svg
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Kasztan amerykański, kasztan zębaty (Castanea dentata (Marshall) Borkh.) – gatunek drzew z rodziny bukowatych. Występuje we wschodniej części Ameryki Północnej. W Stanach Zjednoczonych zasięg występowania ciągnie się pasem od Missisipi przez Wirginię Zachodnią po Maine, w Kanadzie spotykany w prowicji Ontario[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kwiatostany
Pokrój
Duże drzewo dorastające do 35 m wysokości. Korona nisko osadzona i silnie rozgałęziona.
Kora
Szarorązowa, ciemna. U starszych roślin spękana[4].
Liście
Podłużnie lancetowate, zaostrzone i piłkowane dorastające 25 cm długości.
Kwiaty
Kwiaty męskie i żeńskie zebrane razem w żółtych, sterczących kwiatostanach o długości 20 cm[4].
Owoc
Ciemnobrązowy, błyszczący orzech skryty w zielonej, kolczastej okrywie wielkości do 6 cm, która dojrzewając żółknie[4].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój
Fanerofit. Roślina jednopienna, owadopylna. Kwitnie wczesnym latem[4]. Kasztan amerykański był jednym z najważniejszych drzew dominujących w lasach wschodniej Ameryki Północnej[5]. Liczebność tego gatunku została jednak znacznie zredukowana w pierwszej połowie XX wieku w wyniku inwazji zawleczonego z Chin w końcu XIX wieku grzyba Cryphonectria parasitica[6], wywołującego zgorzel kasztana. Praktycznie wszystkie naturalne populacje pozostają zakażone, tworzy się jednak programy hodowlane mające na celu stworzenie odpornej hybrydy[5].
Siedlisko
Preferuje suchsze gleby, rośnie w żyznych lasach liściastych i mieszanych do 1200 m n.p.m[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina ozdobna
Sadzona w ogrodach botanicznych i arboretach.
Roślina jadalna
Drzewo chętnie uprawiane dla smacznych orzechów.
Roślina lecznicza
W medycynie ludowej Indian, różne części rośliny stosowano na szereg dolegliwości[5].
Surowiec drzewny
Drewno jest lekkie i mocne, było powszechnie stosowane w budownictwie, meblarstwie, oraz przy wykończeniach.
Inne zastosowania
Kora zawierająca garbniki była stosowana w garbarstwie[5].
Liście i owoce

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-05].
  2. 2,0 2,1 Castanea dentata (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-05].
  3. The Plant List. [dostęp 2013-05-31].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Russel, Cutler, Walters: Ilustrowana encyklopedia Drzewa Świata. Kraków: Universitas, 2008, s. 150. ISBN 97883242-0842-5.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Flora of North America (ang.). W: Castanea dentata [on-line]. [dostęp 2013-05-31].
  6. Cryphonectria parasitica (ang.). EPPO quarantine pest. [dostęp 2010-01-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik roślin użytkowych, Z. Podbielkowski, PWRiL, Warszawa, 1985, ISBN 83-09-00256-4.