Katastrofa lotu Aloha Airlines 243

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Katastrofa lotu Aloha Airlines 243
Kadłub Boeinga 737 wykonującego rejs Aloha Airlines 243 po lądowaniu
Kadłub Boeinga 737 wykonującego rejs Aloha Airlines 243 po lądowaniu
Państwo  Stany Zjednoczone
Miejsce Wyspa Maui
Data 28 kwietnia 1988
Godzina 13:48 czasu lokalnego
0:48 czasu polskiego
Rodzaj Uszkodzenie samolotu w czasie lotu
Przyczyna Dekompresja
Ofiary 1 osoba
Ranni 65 osób
Ocaleni 94 osoby
Statek powietrzny
Typ Boeing 737-297
Nazwa Queen Liliuokalani
Użytkownik Aloha Airlines
Numer N73711
Start Hilo
Cel lotu Honolulu
Numer lotu 243
Pasażerowie 90 osób
Załoga 5 osób
Położenie na mapie Hawajów
Mapa lokalizacyjna Hawajów
miejsce katastrofy
miejsce katastrofy
Położenie na mapie Oceanu Spokojnego
Mapa lokalizacyjna Oceanu Spokojnego
miejsce katastrofy
miejsce katastrofy
Ziemia 20°53′55″N 156°25′50″W/20,898611 -156,430556Na mapach: 20°53′55″N 156°25′50″W/20,898611 -156,430556
Clarabelle "C.B." Lansing - jedyna ofiara śmiertelna tej katastrofy (zdjęcie w uniformie Aloha Airlines wykonane w 1962)
Boeing 737-200 w barwach Aloha Airlines

Lot Aloha Airlines 243 – planowy lot samolotu Boeing 737-200 linii Aloha Airlines z Hilo do Honolulu na Hawajach, który 28 kwietnia 1988 ucierpiał na skutek gwałtownej dekompresji w trakcie lotu, lecz mimo bardzo poważnych uszkodzeń zdołał bezpiecznie wylądować na lotnisku Kahului na wyspie Maui.

Jeden z członków załogi zginął wyssany z wnętrza samolotu, a 65 osób z grona pasażerów i obsługi lotu zostało rannych. Bezpieczne lądowanie tak bardzo uszkodzonej maszyny pozostaje w dalszym ciągu niezwykłym wydarzeniem w całej historii lotnictwa.

Przebieg wydarzeń[edytuj | edytuj kod]

28 kwietnia 1988 o godz. 13:25 (UTC-10) samolot Queen Liliuokalani (nazwany tak na cześć ostatniej królowej Królestwa Hawajów - Lydii Liliʻuokalani) oznaczony numerem bocznym N73711 wystartował z międzynarodowego lotniska Hilo w kierunku Honolulu. Na pokładzie znajdowało się 89 pasażerów i 5 członków załogi. Podczas startu i wznoszenia nie odnotowano żadnych niepokojących zjawisk.

Około 13:48 (UTC-10), kiedy samolot osiągnął normalną wysokość lotu 7300 m (24.000 stóp) i znajdował się około 43 km (23 mile morskie) na południowo-południowy wschód od Kahului, po lewej stronie kadłuba, w jego górnej części, pojawiło się niewielkie pęknięcie poszycia. W wyniku eksplozywnej dekompresji, która nastąpiła na skutek tego zdarzenia, od samolotu oderwała się duża część poszycia stanowiąca górną część kadłuba na odcinku od kokpitu do czoła skrzydeł.

Wstrząs spowodowany eksplozją zaalarmował załogę. Pierwsza oficer Madeline "Mimi" Tompkins zauważyła elementy izolacji kabiny latające w kokpicie, a kapitan Robert Schornsteimer odwrócił się i zauważył brak dachu nad fotelami przedziału klasy biznesowej. Tompkins natychmiast skontaktowała się z lotniskiem Kahului na Maui, by zgłosić awarię.

W chwili wystąpienia dekompresji szefowa pokładu Clarabelle "C.B." Lansing stała w piątym rzędzie, odbierając od pasażerów kubki po napojach. Pasażerowie zeznali, że została wyssana z samolotu przez otwór wyrwany z boku samolotu. Jej ciała nigdy nie odnaleziono, pomimo zakrojonych na szeroką skalę poszukiwań.

Stewardesa Michelle Honda stojąca w tej samej chwili pomiędzy rzędami 15 i 16 została powalona na podłogę, jednak pomimo doznanych w wyniku tego obrażeń, czołgała się przejściem pomiędzy fotelami, uspokajając przerażonych pasażerów. Stewardesa Jane Sato-Tomita, która w chwili zdarzenia znajdowała się w przedniej części samolotu, została raniona odłamkami kadłuba i powalona na podłogę przedziału pasażerskiego, gdzie do chwili lądowania zaopiekowali się nią pasażerowie.

Załoga zakończyła sukcesem awaryjne lądowanie na pasie nr 2 lotniska Kahului o 13:58. Mając na względzie skalę uszkodzeń i stan samolotu, obsługa naziemna spisała go na straty i nie wierzyła w powodzenie tej operacji[1]. W pewnej chwili z wieży kontroli lotów padło nawet pytanie:

Aloha 243, are you still up? (Aloha 243, jesteście tam jeszcze?)[2].

Przyczyny wypadku[edytuj | edytuj kod]

Po wypadku Narodowa Rada Bezpieczeństwa Transportu rozpoczęła zakrojone na szeroką skalę dochodzenie mające wyjaśnić jego przyczyny. Ostatecznie uznano, że bezpośrednią przyczyną było zmęczenie materiału połączone z przyspieszoną korozją powstałych rys i pęknięć w wyniku stałego kontaktu metalu ze środowiskiem wody morskiej[3].

Konstrukcja Boeinga 737 miała elementy niwelujące naprężenia poprzez system Fault Tolerant, które w zamyśle projektantów w tego typu przypadkach miały zapobiegać naruszeniu integralności struktury kadłuba. Jednakże wiek samolotu oraz stan kadłuba (skorodowanie i obciążenie nitów ponad przewidzianą wytrzymałość) spowodowały, iż w tym wypadku nastąpił efekt domina.

Ważnym elementem, ujawnionym dopiero na etapie śledztwa był fakt, że system Fault Tolerant praktycznie zawiódł w tym konkretnym przypadku, gdyż sytuacja, jaka miała miejsce na pokładzie nie została przewidziana przez jego twórców. Zgodnie z założeniami systemu, poszycie kadłuba samolotu jest podzielone na płaszczyzny o powierzchni około 1 metra kwadratowego. Zgodnie z projektem, nawet w przypadku zaistnienia dekompresji o charakterze eksplozywnym, oderwaniu ma ulec jedna, maksymalnie dwie takie płaszczyzny, a powstały w ten sposób otwór, błyskawicznie wyrównujący różnicę ciśnień pomiędzy wnętrzem samolotu, a jego otoczeniem, ma zapobiegać uszkodzeniu większej powierzchni, czy naruszeniu integralności całego kadłuba. Śledczy długo szukali powodów, dla których system zawiódł w tym jedynym przypadku. Ich uwagę zwróciły zeznania pasażerów o "zniknięciu" jednej ze stewardess. Ostatecznie uznano, że system zadziałał prawidłowo, ale pechowo, oderwała się płaszczyzna dokładnie nad głową zaginionej stewardessy, która została zassana w powstały otwór, zaczopowała go, zablokowała wyrównywanie różnicy ciśnień i w ten sposób nastąpiło wyrwanie znacznej powierzchni całego kadłuba. Szczegóły tego śledztwa zostały przedstawione w odcinku Hanging by a Thread serialu Katastrofy w przestworzach (patrz niżej).

Inspiracje[edytuj | edytuj kod]

  • Na motywach tej historii powstał w 1990 film telewizyjny Lot numer 243 (znany również pod tytułem Cudowne ocalenie, ang. Miracle Landing)
  • Historia feralnego lotu była tematem 1 odcinka (Hanging by a Thread) 3 serii serialu Katastrofy w przestworzach.

Przypisy

  1. Fragmenty raportu "Aircraft Accident Report - Aloha Airlines, flight 243, Boeing 737-200, - N73711, near Maui, Hawaii - April 28, 1988
  2. Job Macarthur, Air Disaster, t. 2, Australian Aviation 1996, ISBN 1-875671-19-6
  3. The Aloha incident

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]