Kauczuk syntetyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kauczuk syntetyczny – ogólna nazwa wszystkich kauczuków, otrzymywanych na drodze sztucznej syntezy chemicznej. Stanowi podstawowy składnik sztucznej gumy. Spotyka się je także w elastycznych żelach, sztucznych piankach, wykorzystuje się je do produkcji elastycznych tkanin, lin i wielu innych zastosowań.

Historia syntezy w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W 1935 r. zespół inżyniera Wacława Szukiewicza z Chemicznego Instytutu Badawczego przeprowadził udaną próbę syntezy sztucznego kauczuku. Kauczuk ten zwany KER-em w 1937 r. zaczęto produkować na skalę półprzemysłową[1]. W sierpniu 1938 roku uruchomiono Zakłady Chemiczne S.A. „Dębica” (obecnie Firma Oponiarska Dębica S.A.) w Dębicy[2], pierwszą polską i czwartą na świecie (po USA, Niemczech i ZSRR) fabrykę kauczuku syntetycznego[potrzebne źródło].

Podział[edytuj | edytuj kod]

Rodzaje syntetycznych kauczuków:

  • kauczuki dienowe:
    • polibutadien - podstawa gumy typu BuNa, najbardziej masowo stosowany kauczuk syntetyczny
    • poliizopren - kosztowniejszy od polibutadienu, ale posiadający lepsze własności - zbliżone do kauczuku naturalnego
    • kopolimery poli(butadien-co-styren) - podstawa tzw. gum styrenowych, twardszych, ale też bardziej kruchych od BuNy
    • polichloropren - z którego produkuje się m.in. pianki dla nurków.
    • kopolimer poli(butadien-co-akrylonitryl)- tzw. kauczuk nitrylowy, odporny na działanie olejów i benzyny
  • kauczuki inne:
    • poliuretany - z którego produkuje się pianki elastyczne, stosowane w meblarstwie, przemyśle samochodowym i obuwniczym
    • poliestry - z których wiele posiada własności elastyczne i jest stosowane jako pianki zamiennie z poliuretanami
    • poliamidy elastyczne
    • kauczuki silikonowe - stosowane w medycynie, przemyśle elektronicznym, motoryzacyjnym i wielu innych.

Z praktycznego punktu widzenia kauczuki syntetyczne dzieli się na:

  • wulkanizowane na gorąco (HTV) - które przekształca się w gumę z użyciem środków sieciujących w wysokiej temperaturze, często z zastosowaniem kalandrów - są one zwykle stosowane do produkcji gumy wielkotonażowej
  • wulkanizowane na zimno (RTV) - które przekształca się w gumę poprzez proste zmieszanie ciekłego kauczuku z środkiem sieciującym - co umożliwia formowanie przedmiotów w warunkach niemal domowych
  • formowane przez reaktywny wtrysk (RIM) - w których prepolimer, który właściwie nie jest jeszcze kauczukiem jest mieszany w trakcie formowania z innym prepolimerem i środkiem sieciującym - w wyniku czego w samej formie zachodzi jednocześnie wulkanizacja i polimeryzacja co umożliwia produkcję elastycznych kształtek o bardzo dużych rozmiarach i złożonych kształtach - tego rodzaju kauczuki są stosowane zwłaszcza w przemyśle motoryzacyjnym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Janusz Zastocki: Wacław Szuszkiewicz. Polonia Technica. [dostęp 2013-03-18].
  2. O firmie Dębica S.A. - Historia firmy. Dębica S.A.. [dostęp 2013-03-18].