Kenji Mizoguchi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kenji Mizoguchi
Kenji Mizoguchi
Prawdziwe imię i nazwisko 溝口健二
Data i miejsce urodzenia 16 maja 1898
Tokio
Data i miejsce śmierci 24 sierpnia 1956Kioto
Kioto
Zawód reżyser filmowy, scenarzysta
Lata aktywności 1923-1956

Kenji Mizoguchi (jap. 溝口健二 Mizoguchi Kenji?, ur. 16 maja 1898 w Tokio, zm. 24 sierpnia 1956 w Kioto) - japoński reżyser filmowy i scenarzysta.

Dzieciństwo i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Kenji Mizoguchi urodził się w Tokio, jako jedno z trojga dzieci stolarza. Rodzina należała do klasy średniej, do czasu gdy ojciec próbował podczas wojny rosyjsko-japońskiej handlu płaszczami przeciwdeszczowymi dla żołnierzy. Wojna skończyła się zanim zdążyły zwrócić się poniesione koszty i sytuacja finansowa rodziny pogorszyła się znacznie. Starsza siostra Kenjiego została oddana do adopcji, a rodzice z Kenjim i bratem przenieśli się z dzielnicy Hongo do Asakusa. Rodzina, która adoptowała siostrę Kenjiego ostatecznie oddała ją do kształcenia na gejszę.

W wieku 13 lat Kenji skończył szkołę i zaczął pracować, jednocześnie ucząc się w Instytucie Aohashi. Jego pierwszą pracą było zajęcie projektanta reklam w Kobe.

W 1915 r. jego matka zmarła, a starsza siostra oddała ojca do domu starców i zabrała dwóch młodszych braci do Tokio. W 1920 r. Mizoguchi zaczął pracować dla Korporacji Nikkatsu (jap. 日活株式会社 Nikkatsu kabushiki-gaisha?), najpierw jako aktor, a trzy lata później wyreżyserował debiutancki obraz, Ai-ni yomigaeru hi .

Kariera filmowa[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze filmy Mizoguchi'ego były głównie adaptacjami prozy Eugene'a O'Neilla, Lwa Tołstoja i remake'ami niemieckich filmów ekspresjonistycznych. Reżyser pracował szybko, nierzadko kończąc film w przeciągu paru tygodni. Zaowocowało to liczbą ponad pięćdziesięciu filmów nakręconych w latach 20. i 30., z których większość zaginęła.

Po trzęsieniu ziemi, które nawiedziło Tokio w 1923, Mizoguchi pracował w studiach Nikkatsu w Kioto, dopóki skandal obyczajowy nie spowodował czasowego zawieszenia jego obowiązków: dziewczyna do towarzystwa o imieniu Yuriko Ichijo, z którą Mizoguchi mieszkał, zaatakowała reżysera nożem i zraniła go w plecy.

Wiele z jego późniejszych filmów zostało zaliczonych do nurtu keikō-eiga czyli "filmów tendencyjnych": Mizoguchi podejmował bliską sobie tematykę socjalistyczną i określał obszar zainteresowania eksplorowany przez niego w przyszłych filmach. Po latach Mizoguchi stwierdził, że prawdziwym reżyserem był dopiero od 1936 roku, gdy powstały Siostry z Gion i Elegia Niniwy. Te i późniejsze filmy Mizoguchiego przyczyniły się do okrzyknięcia go przedstawicielem "nowego realizmu" w kinematografii japońskiej.

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1936 Siostry z Gion (jap. 祇園の姉妹 Gion no kyodai?)
  • 1936 Elegia Naniwy (jap. 浪華悲歌 Naniwa hika/Naniwa erejī?)
  • 1937 Straits of Love and Hate (jap. Aien kyo?)
  • 1939 Opowieść ostatniej chryzantemy (jap. 残菊物語 Zangiku monogatari?)
  • 1941 The 47 Ronin lub The Loyal 47 Ronin of the Genroku Era (jap. 元禄忠臣蔵 Genroku chushingura?)
  • 1944 Miyamoto Musashi
  • 1946 Utamaro and His Five Women lub Five Women Around Utamaro (jap. 歌麿をめぐる五人の女 Utamaro o meguru gonin no onna?)
  • 1947 The Love of the Actress Sumako (jap. Joyû Sumako no koi?)
  • 1951 Miss Oyu (jap. お遊さま Oyū-sama?)
  • 1951 The Lady Musashino (jap. Musashino fujin?)
  • 1952 Życie O'haru (jap. 西鶴一代女 Saikaku ichidai onna?)
  • 1953 A Geisha lub Gion Music Festival (jap. 祇園囃子 Gion bayashi?)
  • 1953 Opowieści księżycowe (jap. 雨月物語 Ugetsu monogatari?)
  • 1954 The Woman in the Rumor lub The Crucified Woman (jap. 噂の女 Uwasa no onna?)
  • 1954 Sansho the Bailiff (jap. 山椒大夫 Sanshō dayū?)
  • 1954 Ukrzyżowani kochankowie (jap. 近松物語 Chikamatsu monogatari?)
  • 1955 Tales of the Taira Clan lub Taira Clan Saga (jap. 新平家物語 Shin Heike monogatari?)
  • 1955 Cesarzowa Jang Kuei-fei (jap. 楊貴妃 Yōkihi?)
  • 1956 Ulica hańby (jap. 赤線地帯 Akasen chitai?)

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

  • Lesław Czapliński „Kino japońskie w zwierciadle tradycji: Mizoguchi, Ichikawa, Kobayashi” w: ILUZJON 1/1982

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]