1951

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1951 / MCMLI XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1949 « 1950 « 1951 » 1952 » 1953

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Nagrody Nobla
6 Zobacz też
7 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1 stycznia – połączenie śląskiego Bielska i małopolskiej Białej Krakowskiej w jedno miasto Bielsko-Biała.
15 lutego – Polska zawarła umowę z ZSRR o wymianie obszarów przygranicznych. (Tekst umowy o zmianie granic z 1951)
27 lutego – zarządzeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach utworzono Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Katowicach.
4 marca
- została uruchomiona Szybka Kolej Miejska w Trójmieście.
- premiera filmu Warszawska premiera.
20 marca – Stanisław Skrzeszewski został ministrem spraw zagranicznych.
21 marca – została utworzona Wojskowa Akademia Polityczna w Warszawie.
4 maja – 29 górników zginęło w wybuchu metanu i pyłu węglowego w KWK Jankowice.
22 maja – 21 górników zginęło w pożarze w KWK Łagiewniki w Bytomiu.
9 czerwca – w Lęborku odnotowano czerwcowe minimum temperatury w Polsce (-3,4°C).
2 lipca – utworzono Polską Akademię Nauk.
7 lipca – uruchomiono produkcję w zakładach włókien chemicznych "Stilon" w Gorzowie Wielkopolskim.
14 lipca – Michalina Piwowar ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 1:00,6 s.
15 lipca – Edmund Potrzebowski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1:51,5 s.
20 lipca – w 25.rocznicę śmierci Feliksa Dzierżyńskiego w Warszawie odsłonięto jego pomnik.
29 lipca – prymas Stefan Wyszyński poświęcił odbudowaną po wojnie archikatedrę św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu.
1 sierpnia – ogłoszenie wyroku w tzw. procesie generałów spowodowało bunt na okręcie hydrograficznym Marynarki Wojennej „Żuraw” (załoga uprowadziła go do Szwecji).
2 sierpnia – Władysław Gomułka aresztowany i osadzony w areszcie domowym.
8 sierpnia – Radzionków otrzymał prawa miejskie.
2 września – ukazał się pierwszy numer Gazety Białostockiej (ob. Gazeta Współczesna).
3 września – odłączenie od Sławkowa gromady Niwa, która stała się samodzielną gminą.
1 października – inauguracja pierwszego roku akademickiego na Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie.
22 października – został wydany dekret całościowo regulujący kwestię dowodów osobistych.
30 października – utworzono Polską Akademię Nauk.
6 listopada – z taśm FSO zjechała pierwsza Warszawa M20.
7 listopada – rozpoczęła się produkcja samochodu ciężarowego Lublin-51.
15 listopada – Tuszyn: 16 osób zginęło w katastrofie samolotu Li-2.
23 listopada – w „Czytelniku” ukazała się pierwsza wydana drukiem zwartym powieść Stanisława Lema zatytułowana Astronauci.
24 listopada – zainaugurował działalność Lubuski Teatr im. L. Kruczkowskiego w Zielonej Górze.
3 grudnia – otwarto Pałac Młodzieży w Katowicach.
15 grudnia – w Warszawie, w siedzibie ZNP, odbył się pierwszy publiczny pokaz telewizyjny (w ramach wystawy "Radio w walce o pokój i postęp").
Powstało pierwsze studenckie radio w Polsce – Studenckie Centrum Radiowe "Radiosupeł" (Akademia Medyczna w Białymstoku).
Powstała Fabryka Samochodów Osobowych (w skrócie FSO) na warszawskim Żeraniu.
Uzyskanie praw miejskich przez Rydułtowy.
Połączenie Rudy, Goduli, Orzegowa i Chebzia w miasto Ruda Śląska.
Połączenie Nowego Bytomia, Wirku, Bielszowic, Halemby, Kochłowic i Bykowiny w miasto Nowy Bytom.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia – uruchomiono pierwszą telewizję kablową (Chicago – 300 abonentów).
4 stycznia – wojna koreańska: wojska chińskie i północnokoreańskie zajęły Seul.
15 stycznia
- żona komendanta obozu w Buchenwaldzie Ilse Koch została skazana na dożywocie.
- opublikowano Interlingua-English Dictionary, inicjując życie drugiego co do popularności języka sztucznego, interlingua. Dzień 15 stycznia jest obchodzony przez środowisko jako Le die de Interlingua (Dzień Interlingwy).
12 lutego – w Teheranie ostatni szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi poślubił 19-letnią Sorayę Esfandiary Bachtiari.
27 lutego – ratyfikowano 22. poprawkę do Konstytucji USA, ograniczającą dopuszczalność piastowania urzędu prezydenta do dwóch kadencji.
2 marca – w Bostonie rozegrano po raz pierwszy Mecz Gwiazd NBA.
3 marca – ustanowiono najwyższe włoskie odznaczenie – Order Zasługi Republiki Włoskiej.
6 marca – rozpoczął się proces Juliusa i Ethel Rosenbergów, oskarżonych o szpiegostwo na rzecz ZSRR.
14 marca – wojna koreańska: wojska ONZ ponownie zajęły Seul.
31 marca – w USA uruchomiono pierwszy komercyjny komputer UNIVAC I.
1 kwietnia – utworzono Mossad, izraelską organizację wywiadowczą.
5 kwietnia – Julius i Ethel Rosenbergowie zostali skazani na karę śmierci za szpiegostwo na rzecz ZSRR.
18 kwietnia – podpisanie traktatu paryskiego o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.
27 kwietnia – Grenlandia została objęta ochroną wojsk NATO.
1 maja – rozpoczęła się emisja programu Radio Wolna Europa dla krajów Europy Wschodniej.
2 maja – przyjęcie Republiki Federalnej Niemiec do Rady Europy.
9 maja – na atolu Eniwetok Amerykanie przeprowadzili pierwszy test broni termonuklearnej (Operacja Greenhouse).
23 maja – ChRL oficjalnie zaanektowała Tybet.
26 maja – w Filadelfii, Amerykanin Andy Stanfield ustanowił rekord świata w biegu na 200 m wynikiem 20,6 s.
29 czerwca – Michael von Faulhaber wyświęcił Benedykta XVI (Josepha Aloisa Ratzingera) na kapłana.
30 czerwca – 50 osób zginęło w katastrofie samolotu Douglas DC-6 pod Denver.
16 lipca
- Baldwin I Koburg został królem Belgów.
- w USA ukazało się pierwsze wydanie Buszującego w zbożu Jerome'a D. Salingera.
20 lipca – król Jordanii Abdullah I został zamordowany w Jerozolimie.
28 lipca – w Genewie została przyjęta konwencja dotycząca statusu uchodźców, zawierająca zasadę non-refoulement.
29 lipca – w Londynie odbyła się pierwsza edycja konkursu Miss World.
1 sierpnia – założono Japan Airlines.
11 sierpnia – René Pleven został drugi raz premierem Francji.
14 sierpnia – premiera filmu Miejsce pod słońcem.
16 sierpnia – we francuskiej miejscowości Pont-Saint-Esprit doszło do masowego zatrucia kilkuset mieszkańców i wywołanych nim halucynacji.
24 sierpnia – w katastrofie samolotu DC-6 w Kalifornii zginęło 50 osób.
1 września – utworzenie Paktu Bezpieczeństwa Pacyfiku (ANZUS)
4 września – pierwszy międzykontynentalny przekaz programu telewizyjnego. Było nim wystąpienie prezydenta USA Harry'ego Trumana.
6 września – w Lizbonie podpisano portugalsko-amerykańskie porozumienie o udostępnieniu wojskom NATO baz lotniczych i morskich na Azorach.
8 września – w San Francisco odbyła się konferencja pokojowa z udziałem 48 państw, na której Japonia zaakceptowała Deklarację poczdamską i podpisała traktat pokojowy o formalnym zakończeniu wojny na Oceanie Spokojnym oraz traktat bezpieczeństwa ze Stanami Zjednoczonymi.
10 września – Wielka Brytania nałożyła embargo na Iran.
18 września – premiera amerykańskiego filmu dramatycznego Tramwaj zwany pożądaniem z Vivien Leigh i Marlonem Brando.
19 września – utworzono Światową Federację Niesłyszących.
28 września – Seth Barnes Nicholson odkrył księżyc Jowisza - Ananke.
11 października – rozpoczęły się przesłuchania przed komisją śledczą Kongresu USA ds. zbrodni katyńskiej.
12 października – w Kostaryce powstała Partia Wyzwolenia Narodowego.
16 października – w Rawalpindi zginął w zamachu pierwszy premier Pakistanu Liaquat Ali Khan.
26 października – powstał trzeci rząd Winstona Churchilla.
17 listopada – uruchomiono komputer LEO I.
22 listopada – ustanowiono hymn Sri Lanki.
24 listopada – towarowy Douglas DC-4 należący do izraelskich linii El Al rozbił się podczas podejścia do lądowania na lotnisku w Zürychu; zginęła cała 6-osobowa załoga.
29 listopada – na Poligonie Nevada przeprowadzono pierwszą amerykańską podziemną próbę jądrową.
24 grudnia – Libia proklamowała niepodległość (od Włoch). Królem został Idris I.

[edytuj] Urodzili się

1 stycznia – Hans-Joachim Stuck, niemiecki kierowca wyścigowy
8 stycznia
- John McTiernan, amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy
- Stanisław Początek, polski polityk, burmistrz Dąbrowy Tarnowskiej
9 stycznia
- Franciszek Franczak, polski polityk
- Konstanty Miodowicz, polski działacz państwowy i polityk
10 stycznia – Wiktor Zborowski, polski aktor
12 stycznia – Kirstie Alley, amerykańska aktorka
20 stycznia – Ian Hill, basista Judas Priest
24 stycznia – Mieczysław Cieniuch, polski generał
26 stycznia - Jolanta Hibner, polska polityk
30 stycznia - Phil Collins, angielski perkusista i wokalista rockowy
1 lutego – Jacek Falfus, polski polityk
15 lutego
- Ryszard Górecki, polski naukowiec, profesor
- Jadwiga Jankowska-Cieślak, polska aktorka
- Jane Seymour, angielska aktorka
17 lutego – Elżbieta Karolak, polska organistka i pedagog
22 lutego – Edward Czesak, polski polityk
23 lutego – Ewa Bem, polska piosenkarka
24 lutego – Leon Charewicz, polski aktor
25 lutego – Adam Śnieżek, polski polityk
26 lutego – Zygmunt Zaradkiewicz, polski grafik i rysownik
27 lutego - Regina Wasilewska-Kita, polska polityk
3 marca – Lindsay Cooper, brytyjska instrumentalistka i kompozytorka
20 marca
- Zbigniew Buczkowski, polski aktor
- Piotr Libera, polski duchowny katolicki, biskup płocki
27 marca
- Elisabeth Högström, szwedzka curlerka
- Anna Sobecka, polska polityk
6 kwietnia – Maria Zuba, polska polityk
10 kwietnia – Juan Ignacio Arrieta Ochoa de Chinchetru, hiszpański biskup katolicki
11 kwietnia – Bożena Szydłowska, polska polityk
19 kwietnia – Jóannes Eidesgaard, poprzedni premier Wysp Owczych
30 kwietnia – Jacek Rostowski, polski polityk, od 2007 roku minister finansów
1 maja – Michał Kwieciński, polski scenarzysta, reżyser, producent filmowy
3 maja – Jan Krzysztof Bielecki, polski polityk, ekonomista, premier Polski
8 maja – Andrzej Sośnierz, polski lekarz i polityk
14 maja – Andrzej Person, polski polityk
15 maja – Dariusz Szpakowski, polski komentator sportowy
25 maja – Janusz Mikulicz, polski polityk
30 maja – Jerzy Budnik, polski samorządowiec i poseł na Sejm RP
2 czerwca – Zygmunt Duczyński, polski reżyser teatralny (zm. 2006)
8 czerwca – Kora, polska wokalistka
11 czerwca – Julia Smykowska, polska organistka i pedagog
20 czerwca
- Tress MacNeille, amerykańska aktorka dubbingowa
- Paul Muldoon, północnoirlandzki poeta
21 czerwca:
- Jerzy Domański, polski dziennikarz, działacz sportowy
- Walerij Sawin, radziecki skoczek narciarski
- Paweł Kuczyński, polski basista
- Alan Silson, brytyjski gitarzysta
- Maciej Graniecki, polski urzędnik państwowy
- Krzysztof Pusz, polski polityk i prawnik
- Władimir Czernyszew, radziecki siatkarz (zm. 2004)
6 lipca – Geoffrey Rush, australijski aktor
8 lipca – Anjelica Huston, amerykańska aktorka i reżyser
9 lipca – Eugeniusz Knapik, polski kompozytor i pianista
13 lipca – Marek Piekarczyk, polski wokalista, zespół TSA
20 lipca – Anna Dymna, aktorka filmowa i teatralna
22 lipca – Andrzej Arciszewski, polski aktor dubbingowy
24 lipca – Zbigniew Mikołejko, polski filozof i historyk religii
12 sierpnia - Aleksandra Naumik Sandøy, polska i norweska piosenkarka
13 sierpnia – Jan Olech, polski polityk
19 sierpnia – John Deacon, angielski muzyk z zespołu Queen, basista tejże grupy
20 sierpnia – Gregory Dale Bear, amerykański pisarz science-fiction
22 sierpnia – Luís Capoulas Santos, portugalski polityk
24 sierpnia
- Orson Scott Card, amerykański pisarz science-fiction
- Ryszard Zawadzki, polski polityk
26 sierpnia – Zbigniew Pacelt, polski sportowiec, trener, działacz sportowy i polityk
31 sierpnia – Sławomir Łosowski, muzyk, założyciel zespołu Kombi
8 września – Franciszek Gągor, polski generał (zm. 2010)
9 września
- Alexander Downer, australijski polityk, minister spraw zagranicznych
- Zbigniew Głowienka, polski generał
18 września – Dee Dee Ramone, amerykański basista zespołu Ramones (zm. 2002)
30 września – Barry Marshall, australijski lekarz, noblista
2 października – Sting, wokalista i lider brytyjskiej grupy rockowej The Police
5 października – Adam Ferency, polski aktor
9 października – Ryszard Rynkowski, polski piosenkarz
10 października – Zbigniew Moszumański, pułkownik WP, dziennikarz, historyk
11 października – Stanisław Bisztyga, polski polityk
7 grudnia – Ryszard Otello, polski duchowny luterański, historyk (zm. 1978)
13 grudnia – Grażyna Gęsicka, polski socjolog, polityk (zm. 2010)
19 grudnia – Zbigniew Hołdys, polski muzyk, założyciel zespołu Perfect
20 grudnia – Waldemar Smaszcz, polski historyk literatury, krytyk, eseista, tłumacz
26 grudnia – Ewa Kuklińska, polska tancerka, choreograf, aktorka, piosenkarka
27 grudnia – Henryk Halkowski, polski historyk, publicysta i tłumacz (zm. 2009)
28 grudnia – Andrzej Bętkowski, polski polityk

[edytuj] Zmarli

10 stycznia – Sinclair Lewis, pisarz amerykański (ur. 1885)
28 stycznia – Carl Gustaf Mannerheim generał i prezydent Finlandii w latach 1944-1946 (ur. 1867)
28 stycznia – Henryk Raabe, zoolog, działacz społeczny i polityk (ur. 1882)
30 stycznia – Ferdinand Porsche, niemiecki konstruktor samochodowy (ur. 1875)
8 lutego – Zygmunt Szendzielarz, ps. "Łupaszko", dowódca 5 Wileńskiej Brygady AK (tzw. Brygady Śmierci) (ur. 1910)
21 lutego – Katarzyna Kobro, polska rzeźbiarka (ur. 1898)
12 marca – Czesław Kuryatto, polski artysta malarz (ur. 1902)
18 kwietnia – António Óscar de Fragoso Carmona, dyktator Portugalii (ur. 1869)
30 maja – Hermann Broch, austriacki pisarz (ur. 1886)
3 lipca – Tadeusz Borowski, poeta polski, zginął śmiercią samobójczą (ur. 1922)
23 lipca
- Philippe Pétain, francuski polityk, marszałek (ur. 1856)
- Adam Stefan Sapieha, książę, arcybiskup, metropolita krakowski (ur. 1867)
- Robert Flaherty, amerykański reżyser i operator filmowy (ur. 1884)
14 września – Fritz Busch – niemiecki dyrygent, współzałożyciel oraz pierwszy dyrektor festiwalu w Glyndebourne (ur. 1890)
6 października – Otto Meyerhof, niemiecki biochemik, odkrywca zależności występujących między zużyciem tlenu, a wytwarzaniem kwasu mlekowego w mięśniach, za co został uhonorowany Nagrodą Nobla w 1922 (ur. 1884)
Osyp Kuryłas, ukraiński malarz, grafik (ur. 1870)