Kołpaczek mierzwiowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kołpaczek motylkowaty)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kołpaczek mierzwiowy
Panaeolus papilionaceus.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina incertae sedis
Rodzaj kołpaczek
Gatunek kołpaczek mierzwiowy
Nazwa systematyczna
Panaeolus papilionaceus (Bull.) Quélet
Mém. Soc. Émul. Montbéliard, Sér. 2 5: 152 [122 sep.] (1872)
Mapa zasięgu
Panaeolus-papilionaceus-var.-papilionaceus-range-map.png
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Panaeolus papilionaceus var. parvisporus.jpg

Kołpaczek mierzwiowy (Panaeolus papilionaceus (Bull.) Quél) – gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Panaeolus, Incertae sedis, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 2003. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka mierzwiowa, pajęczak mierzwiowy, kołpaczek motylkowaty, belka motylkowata[2]. Synonimów naukowych ma 35[3]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 1-5 cm, stożkowato-dzwonkowaty, nieznacznie higrofaniczny; ciemny, brązowoszary do gliniastego. Szczyt zaostrzony do zaokrąglonego. Brzeg obwieszony białawymi ząbkami osłony. Skórka sucha, gładka do siatkowato pomarszczonej.

Blaszki

Za młodu szare, wkrótce czarne i z jaśniejszym kłaczkowatym ostrzem.

Trzon

Początkowo oszroniony, później czarny od zarodników, często nieco wygięty.

Wysyp zarodników

Czarny. Zarodniki widziane z boku charakterystycznie podłużnie sześciokątne, gładkie, o średnicy 15-18 × 10-12 × 8-9,5 µm.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie od maja do października, na nawozie bydlęcym, na nawożonych łąkach, pojedynczo lub gromadnie; częsty.

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[4]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Austrii i Niemczech[2].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Kołpaczka motylkowatego można pomylić z niejadalnym kołpaczkiem ostrowierzchołkowym (Panaeolus acuminatus) oraz z niejadalnym Psathyrella marcescibilis.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  4. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Ewald Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, s. 396, ISBN 83-7404-513-2.
  2. Edmund Garnweidner, Grzyby, Muza S.A., ISBN 83-7200-389-0.