Kołpaczek mierzwiowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kołpaczek motylkowaty)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kołpaczek mierzwiowy
Kołpaczek mierzwiowy: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina incertae sedis
Rodzaj kołpaczek
Gatunek kołpaczek mierzwiowy
Nazwa systematyczna
Panaeolus papilionaceus (Bull.) Quélet
Mém. Soc. Émul. Montbéliard, Sér. 2 5: 152 [122 sep.] (1872)
Mapa zasięgu
Kołpaczek mierzwiowy: zasięg występowania na mapie
Panaeolus papilionaceus var. parvisporus.jpg

Kołpaczek mierzwiowy (Panaeolus papilionaceus (Bull.) Quél) – gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Panaeolus, Incertae sedis, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Nazwę polską nadał Władysław Wojewoda w 2003. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako bedłka mierzwiowa, pajęczak mierzwiowy, kołpaczek motylkowaty, belka motylkowata[2]. Synonimów naukowych ma 35[3]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 1-5 cm, stożkowato-dzwonkowaty, nieznacznie higrofaniczny; ciemny, brązowoszary do gliniastego. Szczyt zaostrzony do zaokrąglonego. Brzeg obwieszony białawymi ząbkami osłony. Skórka sucha, gładka do siatkowato pomarszczonej.

Blaszki

Za młodu szare, wkrótce czarne i z jaśniejszym kłaczkowatym ostrzem.

Trzon

Początkowo oszroniony, później czarny od zarodników, często nieco wygięty.

Wysyp zarodników

Czarny. Zarodniki widziane z boku charakterystycznie podłużnie sześciokątne, gładkie, o średnicy 15-18 × 10-12 × 8-9,5 µm.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie od maja do października, na nawozie bydlęcym, na nawożonych łąkach, pojedynczo lub gromadnie; częsty.

W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[4]. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Austrii i Niemczech[2].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Kołpaczka motylkowatego można pomylić z niejadalnym kołpaczkiem ostrowierzchołkowym (Panaeolus acuminatus) oraz z niejadalnym Psathyrella marcescibilis.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  4. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Ewald Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, s. 396, ISBN 83-7404-513-2.
  2. Edmund Garnweidner, Grzyby, Muza S.A., ISBN 83-7200-389-0.