Grzyby podstawkowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Podstawczaki)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Grzyby podstawkowe
PSM V29 D626 Unseasoned wood decayed due to basidia growth.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Nazwa systematyczna
Basidiomycota Whittaker ex R.T. Moore
Bot. Mar. 23: 371 (1980)[1]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Grzyby podstawkowe (Basidiomycota R.T. Moore) – typ grzybów (Fungi) należący do kladu Dikarya. W polskim piśmiennictwie stosowano też nazwę podstawczaki.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

U ogromnej ilości podstawkowych występuje specyficzny cykl rozwojowy, charakteryzującym się przede wszystkim rozległym i długotrwałym stadium grzybni podzielonej na komórki o jądrach sprzężonych. Stadium to nazywamy dikariofazą. Z haploidalnych zarodników wyrasta grzybnia pierwotna (przedgrzybnia). Dalszy rozwój grzyba możliwy jest po zrośnięciu się dwóch takich grzybni, z których powstaje od razu grzybnia dikariotyczna, w której każda komórka ma parę jąder sprzężonych – somatogamia. Powstanie tej grzybni odpowiada zapłodnieniu u innych organizmów.

Grzybnia podzielona jest charakterystycznymi dla tego typu przegrodami (septami), które odróżniają je od workowców. W środku przegrody znajduje się otwór o pogrubionych brzegach, osłonięty dziurkowaną, kapturkowatą błoną (parentesomem). Gdy grzybnia zamienia się w owocnik, szczyty niektórych strzępek nabrzmiewają i oddzielają się ścianą od reszty strzępki. Zachodzi w nich zlanie się, a następnie podział jąder sprzężonych (kariogamia). Komórka w tym czasie tworzy wyrostki zwane sterygmami, do których przechodzą owe podzielone jądra. Sterygmy odgradzają się od reszty komórki ścianą, ich własna ściana ulega pogrubieniu i w ten sposób powstają zarodniki. Nabrzmiała komórka przekształca się po wytworzeniu sterygm i zarodników w podstawkę (basidium), skąd cała gromada wzięła nazwę.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Uwagi taksonomiczne

Takson obejmujący grzyby podstawkowe został przedstawiony (jako klasa Basidiomycetes) przez Roberta Whittakera w artykule On the broad classification of organisms opublikowanym w „Quarterly Review of Biology” z 1959, jednak nie zawarto w niej poprawnej łacińskiej diagnozy. Typ Basidiomycota został po raz pierwszy poprawnie zdefiniowany przez Royalla Moore'a w artykule Taxonomic proposals for the classification of marine yeasts and other yeast-like fungi including the smuts opublikowanym w „Botanica Marina” z 1980[2].

Według Index Fungorum

Według tego systemu, opartego na kolejnych edycjach Dictionary of the Fungi, typ Basidiomycota należy do królestwa grzybów (Fungi) i zawiera[1][3]:

System Adla 2012

Uwzględniającym najnowsze badania filogenetyczne wydaje się być tzw. "system Adla 2012", zawarty w artykule „The Revised Classification of Eukaryotes” z 2012. Według tej klasyfikacji klad Basidiomycota jest częścią (obok Ascomycota) kladu Dikarya. Zaliczono do niego[4][5]:

Inne klasyfikacje

Według zaproponowanej przez Hibbetta w 2007 (na podstawie molekularnych badań filogenetycznych) klasyfikacji systematycznej do typu Basidiomycota należą[6]:

Wcześniejsza systematyka wyróżniała następujące klasy: podstawczaki (Basidiomycetes), rdze (Uredomycetes), głownie lub głowniaki (Ustomycetes lub Ustilaginomycetes), galaretniaki (Gelimycetes) i teliaki (Teliomycetes).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 P.M. Kirk: Index Fungorum (ang.). [dostęp 2 lutego 2013].
  2. MycoBank (ang.). [dostęp 2 lutego 2013].
  3. Paul Kirk: Species Fungorum (ang.). [dostęp 2 lutego 2013].
  4. Nazwy taksonów dopasowano według kodeksu Index Fungorum, oraz na podstawie nazw systematycznych
  5. S.M. Adl i in.. The Revised Classification of Eukaryotes. „The Journal of Eukaryotic Microbiology”, s. 429-493, 2010. doi:10.1111/j.1550-7408.2012.00644.x. 
  6. D.S. Hibbett, D.S.: A higher level phylogenetic classification of the Fungi w: Mycological Research 111 Issue 5, ss. 509–547