Bydło domowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Bydło domowe (Bos taurus) – gatunek zwierząt z rodziny Bovidae[1], rzędu parzystokopytnych[2]. Gatunek ten pochodzi od tura wielkiego i tura krótkorogiego[1][2].

Dorosły samiec bydła w zootechnice określany jest mianem buhaj, stadnik albo byk. Krowa jest to dorosła samica tego gatunku. Potomkiem buhaja i krowy jest cielę. Młode osobniki bydła domowego płci męskiej to byczki albo buhajki. Jałówką zaś jest nazywana młoda samica, do pierwszego ocielenia. Wół jest to wytrzebiony (pozbawiony operacyjnie jąder) buhaj[3].

Bydło może być hodowane[1][2]:

  • na mięso
  • jako siła robocza
  • w celu uzyskania mleka

Typy użytkowe bydła[edytuj | edytuj kod]

Przez typ użytkowy rozumie się zespół cech anatomicznych, fizjologicznych i morfologicznych, które predestynują zwierzę do określonego typu użytkowania. Bydło domowe dzieli się na 3 typy użytkowe: mleczny, mięsny i kombinowany.

Bydło typu mlecznego[edytuj | edytuj kod]

Dla tego typu cechami charakterystycznymi budowy ciała są: klinowaty (trójkątny) kształt ciała pogłębiający się ku tyłowi, płaska klatka piersiowa, skośnie ustawione żebra i duże odstępy między nimi, głowa i szyja wydłużone, skóra cienka i elastyczna, słabe umięśnienie, u samic dobrze rozwinięte wymię[3].

Bydło typu mięsnego[edytuj | edytuj kod]

Ten typ ma kształt tułowia zbliżony do prostokąta, krótką, szeroką i głęboką klatkę piersiową, żebra ustawione prawie prostopadle względem kręgosłupa. Głowa krótka i szeroka, szyja krótka, mocno umięśniona. Skóra bydła typu mięsnego jest gruba, gąbczasta, ze słabym porostem włosów. U samic słabo rozwinięte wymię[3].

Bydło typu kombinowanego[edytuj | edytuj kod]

Bydło typu kombinowanego (mięsno-mlecznego albo mleczno-mięsnego) łączy cechy budowy wyżej opisanych typów wyspecjalizowanych przy przewadze pierwszego bądź drugiego z nich. W Polsce spotyka się prawie wyłącznie bydło w tym typie[3].

Rasy hodowlane bydła[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Lista ras bydła hodowlanego.

W okresie tysięcy lat hodowli wykształciło się wiele ras dostosowanych do lokalnych, często specyficznych warunków i przystosowanych do różnych sposobów użytkowania.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Grzegorz Fiedorowicz, Wacław Romaniuk: Technika w chowie bydła terminologia. Warszawa 2006: Instytut Budownictwa, Mechanizacji, i Elektryfikacji Rolnictwa. ISBN 83-89806-16-9.
  2. 2,0 2,1 2,2 bydło domowe w słowniku pojęć biologicznych. PWN. [dostęp 2012-04-23].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 pod red. Tadeusza Szulca: Chów i hodowla zwierząt. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Rolniczej, 2005.