Kristijonas Donelaitis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Kristijonas Donelaitis (podpisywał się jako Christian Donalitius), (ur. 1 stycznia 1714 w Lazdynelach koło Gąbina, zm. 18 lutego 1780 w Tolminkiejmach koło Gołdapi (ob. Czystyje Prudy, Rosja)) – litewski ksiądz luterański i poeta oświeceniowy.

Grób Donelaitisa w kościele luterańskim (Czystyje Prudy)

W młodości uczył się w szkole dla ubogich dzieci w Królewcu. Naukę kontynuował w Królewskiej Szkole Łacińskiej w Knipawie, gdzie przyswoił sobie grekę, łacinę, język hebrajski oraz matematykę. W 1736 roku ukończył Wydział Teologiczny Uniwersytetu Albertyna w Królewcu. Pracował jako nauczyciel muzyki chóru uczniowskiego w Stołupianach, a w latach 1742-43 był kierownikiem lokalnej szkoły.

W roku 1743 został ordynowany na luterańskiego pastora w Tolminkiejmach w powiecie gołdapskim. Podjął pracę jako inspektor szkół parafialnych położonych na terenie Prus Wschodnich. W 1756 roku kierował budową kościoła, szkoły i domu opieki społecznej dla wdów w parafii Tolminkiejmy.

Jest uważany za najwybitniejszego poetę litewskiego XVIII wieku. Poza wierszami i poematami, był autorem bajek (m.in. "Uczta lisa i bociana", "Dąb samochwała", "Pies Wielkogłowy", "Bajka o skarabeuszu", "Wilk procesowicz") oraz pieśni. Większość jego dzieł ma charakter dydaktyczny.

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Pory roku (poemat, 1818)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mieczysław Jackiewicz, "Leksykon kultury litewskiej", Wydawnictwo Exlibris, ISBN 83-89913-09-7
  • Janusz Michał Różański, Pan Tadeusz Refleksja nad tekstem, wydawnictwo Mariusz Janik, Kraków-Chojnice 2011, ISBN 978-83-931532-0-6
  • Zygmunt Ławrynowicz, Pory roku - Metai, Wydawnictwo Pojezierze, Olsztyn 1982, ISBN 83-7002-087-9