Krsto Todorov-Zrnov Popović

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Krsto Zrnov Popović

Krsto Todorov-Zrnov Popović (ur. 13 września 1881 r. w Cetinje w Czarnogórze, zm. 13/14 marca 1947 r. koło Cetinje) – czarnogórski działacz niepodległościowy, jeden z przywódców ruchu Zelenaši, współorganizator i dowódca kolaboracyjnej Brygady Lovćen podczas II wojny światowej.

Uczestniczył w wojnach bałkańskich w latach 1912-1913, a następnie I wojnie światowej w szeregach armii czarnogórskiej. Wykazał się podczas słynnej bitwy pod Mojkovaciem na pocz. stycznia 1916 r., kiedy Czarnogórzanie wspomogli serbskie wojska w wycofaniu się w obliczu nacierającej armii austro-węgierskiej. W tym samym roku dostał się do niewoli austriackiej.

W 1918 r. powrócił do Czarnogóry i zaangażował się w działalność niepodległościową. Był jednym z przywódców powstania bożonarodzeniowego 7 stycznia 1919 r., występując przeciwko decyzji zjednoczenia Królestwa Czarnogóry z Królestwem Serbii pod panowaniem serbskiej dynastii Karadordjeviciów. Po jego upadku wyjechał na krótko do Włoch, gdzie wstąpił do formowanych sił zbrojnych rządu czarnogórskiego na uchodźstwie, dochodząc do stopnia brygadiera. W czerwcu powrócił do Czarnogóry, a już w lipcu wziął udział w kolejnym zbrojnym wystąpieniu przeciwko centralnym władzom. Następnie przeszedł do walki partyzanckiej jako komendant wszystkich niepodległościowych oddziałów i grup zbrojnych. Jednocześnie stał na czele niepodległościowego ruchu Zelenaši, opowiadającym się za miejscową dynastią Petrović-Njegoš. Na pocz. 1922 r. został zmuszony do emigracji, przenosząc się do Argentyny, a w 1929 r. do Belgii. W tym samym roku wysłał list do króla Aleksandra I, w którym prosił o wybaczenie za rozpętanie wojny domowej w Czarnogórze i deklarował swoją lojalność. Następnie powrócił do Jugosławii.

Po zajęciu kraju przez wojska osi w kwietniu 1941 r., podjął kolaborację z okupantami. We wrześniu 1942 r. współorganizował na polecenie Włochów tzw. Brygadę Lovćen, walczącą pod jego dowództwem zarówno przeciwko miejscowej partyzantce komunistycznej, jak też czetnikom. Zamierzał on wywalczyć niepodległość Czarnogóry przy współpracy z Włochami, wykorzystując konflikty pomiędzy komunistami podporządkowanymi Josipowi Broz Ticie a serbskimi czetnikami wiernymi płk. Dragoljubowi Mihailiciovi i emigracyjnemu rządowi. Po pewnym czasie nastąpiły jednak podziały wśród czarnogórskich separatystów; część przeszła do komunistów, a pozostali do czetników. Krsto Popović nie przyłączył się do żadnej z nich.

Po zakończeniu wojny prowadził on walkę partyzancką przeciwko nowym komunistycznym władzom jugosłowiańskim. Zginął w nocy z 13 na 14 marca 1947 r. w zasadzce sił bezpieczeństwa.