Lonsdaleit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lonsdaleit
struktura krystaliczna lonsdaleitu
struktura krystaliczna lonsdaleitu
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny C
Twardość w skali Mohsa 7–8 (teoretycznie 11)
Układ krystalograficzny heksagonalny
Gęstość minerału 3,2–3,3 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa brązowawożółty, przezroczysty
Współczynnik załamania 2,40–2,41

Lonsdaleit (lub lonsdejlit[1]) – polimorficzna odmiana diamentu o dużej gęstości atomowej znajdowana w meteorytach.

Odmiany polimorficzne: chaoit (nieznany w skałach Ziemi, występuje w meteorytach), diament, grafit.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Lonsdaleit występuje w postaci mikroskopijnych kryształów w meteorytach żelaznych i ureilitach, prawdopodobnie jako minerał szokowy powstający z grafitu (przemiana polimorficzna) w wyniku działania wysokiego ciśnienia i temperatury w chwili zderzenia meteorytu z Ziemią. Rozpoznany i opisany został w pozostałości (ok. 200 mg) po rozpuszczeniu 5 kg meteorytu Canyon Diablo. Jego obecność stwierdzono w meteorytach Goalpara i Allan Hills 77283 oraz w żwirach i glebie w miejscu katastrofy tunguskiej.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Symulacje komputerowe zachowania lonsdaleitu ściskanego w diamentowym twardościomierzu przeprowadzone przez Zichenga Pana z uniwersytetu Jiao Tong w Szanghaju wykazały, że lonsdaleit może być o 58% twardszy od zwykłego diamentu[2] (niższa twardość badanych rzeczywistych próbek lonsdaleitu wynika z obecności zanieczyszczeń). Jeśli badania laboratoryjne potwierdzą wyniki symulacji, to lonsdaleit będzie najtwardszą znaną substancją[3][4].

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Diamenty znajdowane w meteorytach mogą występować w wielu odmianach politypowych o symetrii regularnej, heksagonalnej i trygonalnej (większość diamentów ziemskich ma symetrię regularną). Lonsdaleit jest jednym z kilku możliwych politypów diamentu o symetrii heksagonalnej oznaczanej jako H2[5].

Przypisy

  1. A. Olszyn "Ceramika Supertwarda"
  2. Zicheng Pan, Hong Sun, Yi Zhang, Changfeng Chen. Harder than Diamond: Superior Indentation Strength of Wurtzite BN and Lonsdaleite. „Phys. Rev. Lett.”. 102 (055503), 2009. doi:10.1103/PhysRevLett.102.055503 (ang.). 
  3. Superhard material knocks off diamond's crown (ang.). New Scientist. [dostęp 19 lutego 2009].
  4. Jessica Griggs: Diamond no longer nature's hardest material (ang.). New Scientist. [dostęp 19 lutego 2009].
  5. A. Karczemska, M. Szurgot, M. Kozanecki, M.I. Szynkowska, V. Ralchenko, V.V. Danilenko, P. Louda, S. Mitura. Extraterrestrial, terrestrial and laboratory diamonds – Differences and similarities. „Diamond and Related Materials”. 17 (7-10), s. 1179–1185, 2008. doi:10.1016/j.diamond.2008.02.021 (ang.).