Ludwig Feuerbach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ludwig Feuerbach

Ludwig Andreas Feuerbach (ur. 28 lipca 1804 w Landshut, zm. 13 września 1872 w Rechenbergu) – niemiecki filozof.

Pochodził ze znanej rodziny Feuerbachów. Jego ojcem był prawnik Paul Johann Anselm von Feuerbach, a bratem matematyk Karl Wilhelm Feuerbach.

Feuerbach był uczniem Hegla, należąc do tzw. lewicy heglowskiej. Wkrótce jednak odrzucił heglizm przyjmując w metafizyce poglądy materialistyczne. Swoje credo wyraził słowami: Myśl z bytu, a nie byt z myśli. Podkreślał materialność człowieka (Człowiek jest tym, co je) i na tej podstawie zbudował naturalistyczną etykę i teorię religii. Zwalczał idee nieśmiertelności i nadprzyrodzoności. Religia – jego zdaniem – była tworem ludzkim: to człowiek stworzył Boga na swoje podobieństwo - nie odwrotnie. Religia jest jednak wieczna, gdyż zaspokaja odwieczne potrzeby człowieka. Jest ona także pewną formą jego wiedzy o samym sobie, o istocie człowieczeństwa. Jeżeli Bóg został stworzony na obraz człowieka to człowiek – poznając Boga w jego formach – poznaje samego siebie. Poznanie rzeczy może – zdaniem Feuerbacha – następować tylko przez zmysły (sensualizm), a poznanie innego człowieka – także poprzez "poszukiwanie prawdy w dialogu".

Filozofia Feuerbacha oddziaływała na Marksa i Engelsa. Obaj krytykowali Feuerbacha m.in. w dziełach: "Tezy o Feuerbachu", "Ideologia niemiecka" czy "Ludwig Feuerbach i zmierzch klasycznej filozofii niemieckiej".

W 1867 wylew krwi powoduje częściowy paraliż, który w 1872 staje się przyczyną śmierci filozofa. Umarł mając 68 lat.

Dzieła przetłumaczone na język polski[edytuj | edytuj kod]

  • Wybór pism, tom 1. Myśli o śmierci i nieśmiertelności Warszawa 1988, seria: Biblioteka Klasyków Filozofii, PWN, ISBN 83-01-07528-7 t. 1-2, ISBN 83-01-07204-0 t. 1
  • Wybór pism, tom 2. Zasady filozofii przyszłości Warszawa 1988, seria: Biblioteka Klasyków Filozofii, PWN, ISBN 83-01-07528-7 t. 1-2, ISBN 83-01-07205-9 t. 2
  • Wykłady o istocie religii Warszawa 1981, PWN, ISBN 83-01-01573-X
  • O istocie chrześcijaństwa Kraków 1959, Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, seria: Biblioteka Klasyków Filozofii, PWN

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Panasiuk: Feuerbach. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 1972, seria: Myśli i Ludzie.
  • Henryk Jankowski: Etyka Ludwika Feuerbacha.
  • Jan Andrzej Kłoczowski: Człowiek bogiem człowieka. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski, 1979.