Małpi proces

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Małpi proces – popularna nazwa procesu, który odbył się w 1925 w Dayton w hrabstwie Rhea stanu Tennessee.

Oskarżonym był 24-letni nauczyciel szkoły średniej J.T. Scopes, który przedstawiał na lekcjach teorię ewolucji. Było to niezgodne z ówczesnym prawem Tennessee i wielu innych stanów. Nauczyciel korzystał z książki A Civil Biology autorstwa G. W. Huntera. Nauczyciel mógł odwołać swoje poglądy, ale postanowił zostać ofiarą, licząc, że nagłośnienie uchyli złamane przez niego prawo jako niezgodne z Konstytucją USA. Scopes został skazany na grzywnę wysokości 100 dolarów. W procesie po obu stronach brali udział słynni amerykańscy prawnicy. Prawnicy po obu stronach liczyli na rozgłos, który spowodowałby federalny zakaz głoszenia teorii ewolucji w szkołach bądź jego federalne zniesienie. Inicjator procesu i oskarżyciel posiłkowy W.J. Bryan został ośmieszony przez adwokata C. Darrowa, ponieważ ten udowodnił jego braki w wiedzy naukowej.

W styczniu 1927 sąd apelacyjny w Nashville uchylił wyrok, gdyż wykazano błędy proceduralne. Wbrew oczekiwaniom ewolucjonistów Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych nie sprawdził, czy stanowe zakazy są zgodne z konstytucją. Większość z nich stopniowo uchylano w przeciągu kilkudziesięciu lat.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wiktor Werner, Od „małpiego procesu” do mechanizmów władzy. Metafora „mniejszości” jako narzędzie ideologizacji świata. [w:] Dorota Mroczkowska, Marek Troszyński, Raport mniejszości. Głosy spoza dyskursu dominującego. Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań 2004, s. 127-137[1]