Makonde
Makonde - grupa etniczna w południowo-wschodniej Tanzanii i północnym Mozambiku, w 1993 roku ich liczebność wynosiła ok. 1,3 mln. osób. Makonde posługują się językiem makonde z rodziny bantu, kultywują tradycyjne wierzenia afrykańskie, część przyjęła także chrześcijaństwo lub islam. Podstawą gospodarki jest uprawa kukurydzy, manioku i sorgo, w mniejszym zakresie także myślistwo i łowiectwo. Struktura społeczna opiera się na poligynicznych rodach matrylinearnych. Wspólnoty plemienne zarządzane są przez starszyznę.
Spis treści |
Sztuka Makonde [edytuj]
Makonde zachowali dawne tradycje rzemieślnicze - trudnią się garcarstwem, plecionkarstwem i obróbką drewna. Bogaty jest także ich folklor muzyczny.
Dzieła snycerskie ludu Makonde odznaczają się wysokim poziomem artystycznym. Rzeźby wykonane w drewnie dzielą się na trzy podstawowe formy:
- maski mapiko (liczba pojedyncza lipiko), rzeźbione najczęściej z jednego kawałka drzewa hebanowego, przedstawiające duchy przodków shetani i używane podczas rytualnych tańców[1]
- figury antropomorficzne shetani
- rzeźbione przedmioty codziennego użytku
Na bazie tradycyjnej sztuki powstała tzw. współczesna sztuka Makonde, charakteryzująca się większym stopniem abstrakcji. Artystą cieszącym się międzynarodową sławą jest George Lilanga.
Przypisy
Bibliografia [edytuj]
- Krystyna Damm, Aldona Mikusińska (red.): Ludy i języki świata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 135.
