Makonde

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Snycerz z ludu Makonde

Makonde - grupa etniczna w południowo-wschodniej Tanzanii i północnym Mozambiku, w 1993 roku ich liczebność wynosiła ok. 1,3 mln. osób. Makonde posługują się językiem makonde z rodziny bantu, kultywują tradycyjne wierzenia afrykańskie, część przyjęła także chrześcijaństwo lub islam. Podstawą gospodarki jest uprawa kukurydzy, manioku i sorgo, w mniejszym zakresie także myślistwo i łowiectwo. Struktura społeczna opiera się na poligynicznych rodach matrylinearnych. Wspólnoty plemienne zarządzane są przez starszyznę.

Sztuka Makonde[edytuj | edytuj kod]

Słoń
Maski mapiko

Makonde zachowali dawne tradycje rzemieślnicze - trudnią się garcarstwem, plecionkarstwem i obróbką drewna. Bogaty jest także ich folklor muzyczny.

Dzieła snycerskie ludu Makonde odznaczają się wysokim poziomem artystycznym. Rzeźby wykonane w drewnie dzielą się na trzy podstawowe formy:

  • maski mapiko (liczba pojedyncza lipiko), rzeźbione najczęściej z jednego kawałka drzewa hebanowego, przedstawiające duchy przodków shetani i używane podczas rytualnych tańców[1]
  • figury antropomorficzne shetani
  • rzeźbione przedmioty codziennego użytku

Na bazie tradycyjnej sztuki powstała tzw. współczesna sztuka Makonde, charakteryzująca się większym stopniem abstrakcji. Artystą cieszącym się międzynarodową sławą jest George Lilanga.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krystyna Damm, Aldona Mikusińska (red.): Ludy i języki świata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 135.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]