Markizy
| Markizy | |
 Flaga Markizów |
|
| Kontynent | Oceania |
| Państwo |  Francja |
| Wspólnota zamorska |  Polinezja Francuska |
| Akwen | Ocean Spokojny |
| Powierzchnia | 1127,8 km² |
| Populacja (2007 VIII) • liczba ludności • gęstość |
8632  7,65 os./km² |
|
Położenie na mapie Polinezji Francuskiej
  Markizy
|
|
 9°18′S 139°39′W / -9.3, -139.65Na mapach: 9°18′S 139°39′W / -9.3, -139.65 |
|
Mapa archipelagu |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Markizy (franc. Îles Marquises) – grupa wulkanicznych wysp na Oceanie Spokojnym. Są najdalej na północ wysuniętą częścią Polinezji Francuskiej, leżącą w odległości ok. 1500 km na północ od Tahiti.
Spis treści |
Geografia [edytuj]
Rozciągają się z pn.-zach. na pd.-wsch., na przestrzeni ok. 670 km. Ich powierzchnia wynosi 1128 km². Główną wyspę – Nuku Hiva 8°52′S 140°06′W / -8.8666666666667, -140.1 (ośrodek administracyjny Taiohae) o powierzchni 339 km² zamieszkiwało 2660 osób (2007), zaludnienie 7,85 os./1 km². Pozostałe ważniejsze, zamieszkane wyspy wchodzące w skład Markizów:
- Hiva Oa (Atuona – ośrodek administracyjny południowej grupy wysp) pow. 387 km²; 1986 mieszk.; zaludnienie 5,13 os./1 km²; 9°45′S 139°00′W / -9.75, -139
- Ua Pou pow. 105,3 km²; dł. 28 km; szer. 25 km; Mont Oave 1230 m n.p.m.; 2157 mieszk.; zaludnienie 20,5 os./1 km²; 9°25′S 140°05′W / -9.4166666666667, -140.08333333333
- Fatu Hiva pow. 84,0 km²; dł. 16 km; szer. 9 km; Mont Touaouoho 1125 m n.p.m.; 587 mieszk.; zaludnienie 6,99 os./1 km²; 10°29′S 138°39′W / -10.483333333333, -138.65
- Ua Huka pow. 83,4 km²; dł. 14,5 km; szer. 9,5 km; Mont Hitikau 857 m n.p.m.; 571 mieszk.; zaludnienie 6,85 os./1 km²; 8°54′S 139°33′W / -8.9, -139.55
- Tahuata pow. 61 km²; dł. 15 km; Mont Tumu Meae Ufa 1050 m n.p.m.; 671 mieszk.; zaludnienie 11,0 os./1 km²; 9°56′S 139°06′W / -9.9333333333333, -139.1
Pozostałe, niezamieszkane wyspy archipelagu
- Eiao pow. 43,8 km²; dł. 13 km; szer. 3,5 km; 576 m n.p.m.; 8°00′S 140°42′W / -8, -140.7
- Moho Tani pow. 15 km²; dł. 8 km; szer. 2 km; 520 m n.p.m.; 10°00′S 138°50′W / -10, -138.83333333333
- Hatutu pow. 6,5 km²; dł. 6,5 km; szer. 1,1 km; 428 m n.p.m.; 7°55′12″S 140°34′11″W / -7.92, -140.56972222222
- Fatu Huku pow. 1,3 km²; 361 m n.p.m.; 9°26′10″S 138°55′26″W / -9.4361111111111, -138.92388888889
- Motu Oa pow. 1 km²; 9°28′47″S 140°02′50″W / -9.4797222222222, -140.04722222222
- Motu Iti pow. 0,3 km²; dł. 670 m; szer. 565 m; 220 m n.p.m.; 8°40′48″S 140°37′00″W / -8.68, -140.61666666667
- Terihi pow. 0,15 km²; linia brzegowa 3400 m; 10°01′05″S 138°48′08″W / -10.018055555556, -138.80222222222
- Motu One (2 wysepki) pow. 3 ha; dł. 310 m; szer. 110 m; 3 m n.p.m.; 7°51′00″S 140°22′48″W / -7.85, -140.38
- Motu Nao pow. 1 ha; Rocher Thomasset 4 m n.p.m.; 10°22′12″S 138°24′00″W / -10.37, -138.4
Krajobraz wulkaniczny o wysokich postrzępionych szczytach; najwyższe wulkany – 1260 m n.p.m. na wyspie Nuku Hiva i 1195 m n.p.m. na wyspie Hiva Oa. Klimat podzwrotnikowy, średnie temperatury miesięczne wynoszą +27° do +28 °C; opady od 1000 mm do 2500 mm, wykazują dużą zmienność w poszczególnych latach. W ciągu roku długotrwałe posuchy. Roślinność na stokach nawietrznych bujna, tropikalne lasy, na stokach zawietrznych – krzewiaste sawanny.
Historia [edytuj]
Odkryte w lipcu 1595 przez Hiszpana Álvaro de Mendaña de Neyra, a nazwane na cześć Markiza de Mendozy, ówczesnego wicekróla Peru. Od 1842 francuska kolonia w ramach Polinezji Francuskiej.
Ludność [edytuj]
Markizy zamieszkiwało 8632 mieszkańców (dane szacunkowe z 2007). Rdzenni mieszkańcy archipelagu posługują się polinezyjskim językiem markiskim. Językiem administracji i szkolnictwa jest język francuski.
Gauguin na Markizach [edytuj]
Na Hiva Oa spędził ostatnie lata swojego życia słynny malarz Paul Gauguin. Tam też na cmentarzu w Atuonie znajduje się jego grób.
