Tahiti

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tahiti
Tahiti
Państwo  Francja
Wspólnota zamorska  Polinezja Francuska
Akwen Ocean Spokojny
Powierzchnia 1048 km²
Populacja (2002)
 • liczba ludności
 • gęstość

169 674
162 os./km²
Położenie na mapie Polinezji Francuskiej
Mapa lokalizacyjna Polinezji Francuskiej
Tahiti
Tahiti
Ziemia 17°31′S 149°34′W/-17,516667 -149,566667
Mapa wyspy
Mapa wyspy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tahitiwyspa w południowej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Wysp Towarzystwa (Wyspy Na Wietrze); największa wśród wysp Polinezji Francuskiej, polityczne, gospodarcze i kulturalne jej centrum. Pierwotna nazwa Otaheiti.

Charakterystyka fizycznogeograficzna[edytuj | edytuj kod]

Plaża Tautira na Tahiti

Tahiti to wulkaniczna wyspa otoczona rafami koralowymi. Dwie zasadnicze górzyste części wyspy: większa Tahiti-Nui (Wielka Tahiti) z kulminacją wygasłego wulkanu Mont Orohena (2241 m n.p.m.) i Tahiti-Iti (Mała Tahiti), inaczej Taiarapu, połączone są wąskim nizinnym przesmykiem Taravao. Znaczna część powierzchni pokryta gęstą roślinnością, stoki górskie poprzecinane są głębokimi, wąskimi wąwozami z licznymi wodospadami. Klimat zwrotnikowy, morski.

Osadnictwo skupia się na Tahiti-Nui, zwłaszcza w okolicy największego miasta, stołecznego Papeete. Mniejsza część jest słabo zaludniona i trudniej dostępna (częściowo tylko drogą morską). Wyspę zamieszkuje 169,7 tys. (2002), w większości są to rdzenni mieszkańcy (Polinezyjczycy – ok. 70%, a także Chińczycy (sprowadzeni jako robotnicy na plantacje bawełny, dziś należą do najzamożniejszych Tahitańczyków) i Francuzi; często spotyka się małżeństwa mieszane. Mieszkańcy posiadają obywatelstwo francuskie. Największe miasto to Papeete w północno-zachodniej części wyspy.

Tradycyjne działy gospodarki Tahiti to: rybołówstwo, połów pereł, w mniejszym stopniu rolnictwo (uprawa palm kokosowych, bananów, cytrusów, ananasów, wanilii, trzciny cukrowej, kawy i in.), przetwórstwo płodów rolnych. Duże znaczenie mają dotacje rządu francuskiego. Coraz większą rolę odgrywa też turystyka. Na wyspie znajduje się międzynarodowy port lotniczy Faa'a (otwarcie 1961).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszymi mieszkańcami wyspy byli Polinezyjczycy, którzy dotarli tu pomiędzy 300 a 800 r. (zdaniem niektórych nawet wcześniej). Mimo że wyspa została dostrzeżona z pokładu hiszpańskiego statku już w 1606, pierwsi Europejczycy dotarli na nią dopiero w 1767 (angielski kapitan Samuel Wallis). Rok później dotarł tu Francuz Louis Antoine de Bougainville, który opisał Tahiti jako rajską wyspę, zamieszkaną przez tubylców wiodących proste, szczęśliwe, nieskalane przez cywilizację życie, tym samym przyczyniając się do rozpowszechniania stereotypu "szlachetnego dzikusa". W kolejnych latach zaczęły tu coraz częściej docierać europejskie statki, wśród nich m.in. "HMS Bounty" (1789). Kontakt z cywilizacją białego człowieka oznaczał dla wyspiarzy również kontakt z chorobami zakaźnymi, także wenerycznymi, alkoholem itp. W efekcie tego liczba ludności znacznie spadła (James Cook w 1774 szacował ją na 200 tys., co zdaje się być wartością zawyżoną, inne szacunki z tego okresu mówiły o 122 tys.; po licznych epidemiach w 1797 żyło tu tylko 16 tys. tubylców, później już ok. 6 tys.). W 1842 Tahiti uznane za francuski protektorat. W 1880 ostatni król tahitański Pomare V zrzekł się suwerenności na rzecz Francji. W 1891 osiadł tu francuski malarz Paul Gauguin. W latach 1946-2004 terytorium zamorskie Francji.

Królowie Tahiti[edytuj | edytuj kod]

Religia[edytuj | edytuj kod]

Większość ludności jest kalwinami oraz rzymskokatolikami. Istnieją również grupy protestanckie oraz Świadkowie Jehowy (zobacz: Świadkowie Jehowy na Tahiti).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wolanowski Lucjan Księżyc nad Tahiti. Reporter na wyspach mórz południowych ("Czytelnik" 1963)