1595

rok 1595 / MDXCIV XV wiek · XVI wiek · XVII wiek 1593 « 1594 « 1595 » 1596 » 1597   Wydarzenia w Polsce 15 marca – kanclerz Jan Zamoyski w założonym przez siebie Zamościu otworzył akademię zwaną później Akademią Zamojską. Lato – wyprawa Jana Zamoyskiego na Mołdawię. 27 sierpnia – armia koronna, dowodzona przez hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego zajęła Chocim. 3 września – wojska polskie zajęły miasto Jassy stolicę Hospodarstwa Mołdawskiego. Wódz polski Jan Zamoyski osadził na tronie mołdawskim przychylnego Rzeczypospolitej Jeremiego Mohyłę. 19-20 października – bitwa pod Cecorą: zwycięstwo wojsko polskich dowodzonych przez hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego nad Tatarami i posiłkowymi oddziałami tureckimi. 21 października – podpisano pokój, na mocy którego Tatarzy uznali władzę Jeremiego Mohyły w Mołdawii i zgodzili się, by na obszarze hospodarstwa pozostały polskie wojska. Dwa dni po zawartym układzie armia tatarska rozpoczęła odwrót. Trwało powstanie kozackie pod wodzą Semena Nalewajki. Ukazał się Psałterz Dawidów w przekładzie Jakuba Wujka. Wybuchł pożar, w którym spłonęła północno-wschodnia część Zamku Królewskiego na Wawelu. Wydarzenia na świecie 29 stycznia – premiera sztuki Williama Szekspira Romeo i Julia. 22 marca – Walter Raleigh odkrył Jezioro Asfaltowe na wyspie Trynidad. 18 maja – podpisano rosyjsko-szwedzki traktat w Tiawzinie. Lipiec – hiszpański żeglarz Álvaro Mendana de Neyra odkrył wyspy Markizy. 23 sierpnia – III wojna austriacko-turecka: zwycięstwo wojsk węgiersko-wołoskich w bitwie w wąwozie Calugareni. Grudzień – w Rzymie podpisano Unię brzeską. Urodzili się 24 lutego – Maciej Kazimierz Sarbiewski, polski poeta i teoretyk literatury (zm. 1640) 9 czerwca – Władysław IV Waza, król Polski (zm. 1648) 13 listopada – Jerzy Wilhelm, elektor Brandenburgii i książę Prus (zm. 1640) 15 grudnia – Jerzy Ossoliński, polityk, mówca, doradca Władysława IV i Jana Kazimierza, kanclerz wielki koronny (zm. 1650) 27 grudnia – Bohdan Zenobi Chmielnicki, hetman Ukrainy, przywódca powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej (zm. 1657) Zmarli 25 kwietnia – Torquato Tasso, włoski poeta (ur. 1544) Święta ruchome Tłusty czwartek: 2 lutego Ostatki: 7 lutego Popielec: 8 lutego Niedziela Palmowa: 19 marca Wielki Czwartek: 23 marca Wielki Piątek: 24 marca Wielka Sobota: 25 marca Wielkanoc: 26 marca Poniedziałek wielkanocny: 27 marca Wniebowstąpienie: 4 maja Zesłanie Ducha Świętego: 14 maja Boże Ciało: 25 maja

Polska 1587 Zygmunt III Waza 1632 Król Anglii 1558 Elżbieta I Tudor 1603 Elektor Branden- burgii 1571 Jan Jerzy 1598 Książę Bawarii 1579 Wilhelm V 1597 Cesarz Chin 1572 Wanli 1620 Król Czech 1576 Rudolf II Habsburg 1611 Król Danii 1588 Chrystian IV 1648 Francja 1589 Henryk IV 1610 Hiszpania 1556 Filip II 1598 Landgraf Hesji-Kassel 1592 Maurycy Uczony 1627 Stadt- holder Holandii 1584 Maurycy Orański 1625 Szach Iranu 1587 Abbas I Wielki 1629 Indie 1556 Jalulddin Akbar (Akbar Wielki) 1605 Cesarz Japonii 1586 Go-Yōzei (後陽成天皇) 1611 Patriarcha Konstan- tynopola 1587 Jeremiasz II Tranos 1595 1595 Mateusz II 1596 Kurlandia 1587 Fryderyk Kettler 1642 1587 Wilhelm Kettler 1616 Sułtan Maroka 1578 Ahmad I al-Mansur 1603 Lord Monako 1589 Herkules 1604 Nawarra 1572 Henryk III 1610 Król Norwegii 1588 Chrystian IV 1648 Papież 1592 Klemens VIII 1605 Elektor Palatynatu 1583 Fryderyk IV 1610 Portugalia 1580 Filip I 1598 Prusy 1568 Albrecht Fryderyk 1618 Niemcy 1576 Rudolf II Habsburg 1612 Rosja 1584 Fiodor I 1598 Elektor Saksonii 1591 Krystian II Wettyn 1611 Szkocja 1567 Jakub VI 1625 Król Szwecji 1592 Zygmunt Waza 1598 Król Tajlandii 1590 Naresuan 1605 Turcja 1574 Murad III 1595 1595 Mehmed III 1603 Doża Wenecji 1585 Pasqual Cicogna 1595 1595 Marino Grimani 1606 Król Węgier 1576 Rudolf II 1608 Premier Wysp Owczych 1588 Pætur Jákupsson 1600 Poniżej przedstawiono kalendarz gregoriański. W niektórych krajach (szczegółowa lista) obowiązywał jednak wciąż kalendarz juliański i wówczas należy dodać od daty juliańskiej 10 dni. Styczeń   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd - 1 1 2 3 4 5 6 7 8 2 9 10 11 12 13 14 15 3 16 17 18 19 20 21 22 4 23 24 25 26 27 28 29 5 30 31 Luty   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 5 1 2 3 4 5 6 6 7 8 9 10 11 12 7 13 14 15 16 17 18 19 8 20 21 22 23 24 25 26 9 27 28 Marzec   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 9 1 2 3 4 5 10 6 7 8 9 10 11 12 11 13 14 15 16 17 18 19 12 20 21 22 23 24 25 26 13 27 28 29 30 31 Kwiecień   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 13 1 2 14 3 4 5 6 7 8 9 15 10 11 12 13 14 15 16 16 17 18 19 20 21 22 23 17 24 25 26 27 28 29 30 Maj   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 18 1 2 3 4 5 6 7 19 8 9 10 11 12 13 14 20 15 16 17 18 19 20 21 21 22 23 24 25 26 27 28 22 29 30 31 Czerwiec   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 22 1 2 3 4 23 5 6 7 8 9 10 11 24 12 13 14 15 16 17 18 25 19 20 21 22 23 24 25 26 26 27 28 29 30 Lipiec   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 26 1 2 27 3 4 5 6 7 8 9 28 10 11 12 13 14 15 16 29 17 18 19 20 21 22 23 30 24 25 26 27 28 29 30 31 31 Sierpień   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 31 1 2 3 4 5 6 32 7 8 9 10 11 12 13 33 14 15 16 17 18 19 20 34 21 22 23 24 25 26 27 35 28 29 30 31 Wrzesień   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 35 1 2 3 36 4 5 6 7 8 9 10 37 11 12 13 14 15 16 17 38 18 19 20 21 22 23 24 39 25 26 27 28 29 30 Październik   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 39 1 40 2 3 4 5 6 7 8 41 9 10 11 12 13 14 15 42 16 17 18 19 20 21 22 43 23 24 25 26 27 28 29 44 30 31 Listopad   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 44 1 2 3 4 5 45 6 7 8 9 10 11 12 46 13 14 15 16 17 18 19 47 20 21 22 23 24 25 26 48 27 28 29 30 Grudzień   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 48 1 2 3 49 4 5 6 7 8 9 10 50 11 12 13 14 15 16 17 51 18 19 20 21 22 23 24 52 25 26 27 28 29 30 31